{"id":9982,"date":"2019-08-12T13:30:52","date_gmt":"2019-08-12T06:30:52","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.name\/?p=9982"},"modified":"2019-08-12T19:12:21","modified_gmt":"2019-08-12T12:12:21","slug":"np","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=9982","title":{"rendered":"NP"},"content":{"rendered":"<p>Th\u00e1ng 3 n\u0103m 1821: \"L\u00fac tr\u1eabm m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i c\u00f3 chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i x\u00e9t xem ai l\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eed thu\u1eadn t\u00f4n, ngh\u0129a phu ti\u1ebft ph\u1ee5, th\u00ec t\u00e2u xin n\u00eau th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch phong ho\u00e1. Th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 ai t\u00e2u th\u00ec sao \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u00fd thi\u1ebft tha gi\u00e1o ho\u00e1, g\u00e2y d\u1ef1ng phong t\u1ee5c c\u1ee7a tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n<p>N\u0103m 1822: H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00ecm h\u1ecfi nh\u1eefng d\u00e2n th\u1ecd tr\u0103m tu\u1ed5i v\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ebfu t\u1eed ngh\u0129a phu m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean.<\/p>\n<p>\"Tr\u1eabm k\u00ednh n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb, ph\u00e0m l\u00e0 trung th\u1ea7n th\u00ec phong t\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u1edd c\u00fang, l\u00e0 li\u1ec7t n\u1eef th\u00ec ban bi\u1ec3n m\u00e0 n\u00eau khen, \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u00f3 \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ecd \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i k\u1ef3 [tr\u0103m tu\u1ed5i ] c\u00f9ng l\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eed ngh\u0129a phu th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau th\u01b0\u1edfng, c\u00e1i \u0111\u1ea1o d\u1ea1y d\u00e2n g\u00e2y t\u1ee5c e c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7. T\u1eeb nay, quan c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ee5ng t\u00e2m t\u00ecm h\u1ecfi d\u00e2n gian, c\u00f3 ai tr\u0103m tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng l\u00e0 con hi\u1ebfu th\u1edd cha m\u1eb9, c\u00f3 th\u1ef1c tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u1ec7t, nh\u01b0 t\u1ed1i h\u1ecfi, s\u1edbm th\u0103m, \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc \u00fd mu\u1ed1n, noi theo ch\u00ed h\u01b0\u1edbng, s\u1ed1ng nu\u00f4i th\u1edd, ch\u1ebft ch\u00f4n c\u1ea5t, h\u1ebft \u0111\u1ea1o l\u00e0m con, m\u00e0 ch\u00e2u x\u00e3 \u0111\u1ec1u khen l\u00e0 hi\u1ebfu, ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129a th\u00ec th\u1ea5y l\u1ee3i kh\u00f4ng \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng, nh\u01b0 b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee7, c\u1ee7a kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 v\u00ec may, l\u1ee3i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00fa ho\u1ea1, t\u1eeb hay nh\u1eadn, l\u1ea5y hay cho, \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u1ee3p ngh\u0129a, gi\u00e0 tr\u1ebb \u0111\u1ec1u tin l\u00e0 li\u00eam, th\u00ec \u0111\u1ec1u cho h\u01b0\u01a1ng l\u00fd k\u1ebft tr\u00ecnh quan s\u1edf t\u1ea1i, k\u1ec3 \u0111\u1ee7 th\u1ef1c tr\u1ea1ng, l\u00e0m s\u00e1ch t\u00e2u l\u00ean, do b\u1ed9 L\u1ec5 \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ec3 ch\u1edd ban th\u01b0\u1edfng, \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t thanh b\u00ecnh, ch\u1ea5n h\u01b0ng th\u00f3i t\u1ed1t hi\u1ebfu \u0111\u1ec5, cho x\u1ee9ng c\u00e1i \u00fd thi\u1ebft tha d\u1ea1y b\u1ea3o v\u00e0 s\u1eeda t\u1ee5c c\u1ee7a tr\u1eabm\u201d.<\/p>\n<p>N\u0103m 1827: X\u00e9t h\u1ecfi nh\u1eefng con hi\u1ebfu th\u1ea3o, ngh\u0129a phu ti\u1ebft ph\u1ee5 \u0111\u1ec3 n\u00eau khen.<br \/>\n(N\u0103m n\u00e0y t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c 4 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0).<\/p>\n<p>N\u0103m 1830: C\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 hi\u1ebfu t\u1eed, thu\u1eadn t\u00f4n, ngh\u0129a phu ti\u1ebft ph\u1ee5, quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng x\u00e9t h\u1ecfi k\u1ef9 t\u00e2u l\u00ean \u0111\u1ee3i n\u00eau th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>N\u0103m 1835: C\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u1ebfu c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con hi\u1ebfu, ch\u00e1u hi\u1ec1n, ngh\u0129a phu, ti\u1ebft ph\u1ee5, th\u00ec t\u01b0 h\u1ecfi, t\u00e2u l\u00ean, \u0111\u1ec3 n\u00eau th\u01b0\u1edfng.<\/p>\n<p>N\u0103m 1840: (l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u01b0 tr\u00ean)<\/p>\n<p>==> T\u1eeb khi l\u00ean ng\u00f4i Minh M\u1ea1ng \u0111\u00e3 k\u00eau r\u00e9o t\u00ecm ngh\u0129a phu r\u1ed3i \u0111\u00f3, d\u00f9 ch\u1ec9 \u1edf m\u1ee9c \"nh\u1eb7t c\u1ee7a r\u01a1i tr\u1ea3 l\u1ea1i, s\u1ed1ng \u0111\u00e0ng ho\u00e0ng\" th\u00f4i m\u00e0 su\u1ed1t 20 n\u0103m t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c... 4 m\u1ed1ng h\u1ea1ng b\u00ecnh v\u1edbi th\u1ee9, ki\u1ec3u nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng b\u1ea1c tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u1ee7. Con hi\u1ebfu m\u1ed7i \u0111\u1ee3t t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 \u0111\u00f4ng m\u1ed7i m\u1ee5c ti\u1ebft ph\u1ee5. C\u00e1i n\u00e0i ph\u1ea3i g\u1ecdi l\u00e0... \u0111\u00e0n \u00f4ng s\u1ed1ng t\u1ed1t qu\u00e1 th\u1ea7m-l\u1eb7ng hay l\u00e0 c\u1ee7a hi\u1ebfm c\u00f3 kh\u00f3 t\u00ecm? Hay con g\u00e0 t\u1ee9c nhao ti\u1ebfng g\u00e1y n\u00ean ch\u1ea3 th\u1eb1ng n\u00e0o \u00f4ng n\u00e0o d\u1ea1i m\u00e0 n\u00eau l\u00ean \u0111\u1ec3 l\u00e0m-g\u01b0\u01a1ng?<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn c\u00e1i m\u1ee9c n\u0103m 1838 thoai tau kh\u00f4ng t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt n\u1eefa, tau t\u00ecm chi\u1ec7n c\u1ed5 t\u00edch coi \u0111\u00e2y: \"Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y s\u1eafc cho b\u1ed9 L\u1ec5 t\u01b0 cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng h\u1ecfi kh\u1eafp ch\u1ed1n d\u00e2n gian, nh\u01b0 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con hi\u1ebfu ch\u00e1u hi\u1ec1n, ch\u1ed3ng gi\u1eef ngh\u0129a, v\u1ee3 gi\u1eef ti\u1ebft v\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt r\u1ed3ng r\u1eafn chim mu\u00f4ng k\u1ef3 l\u1ea1, v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ef1a ch\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ee9 th\u1ebf \u0111\u1ea1i l\u00e2u ch\u00f3ng, l\u1eddi t\u1ee5c ng\u1eef qu\u00ea m\u00f9a \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n \u0111\u00fang c\u1ea3 hay kh\u00f4ng nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe th\u1ea5y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u00e0m c\u00f3 l\u00fd th\u00fa, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap vui \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec n\u00ean ghi ch\u00e9p r\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u00f3ng th\u00e0nh t\u1eadp do b\u1ed9 t\u00e2u l\u00ean\". <\/p>\n<p>Th\u00ec quan \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00f3 c\u0169ng \u1ee9c qu\u00e1 n\u00f3 b\u1ecba cho 1 b\u00e0i b\u1ea9u chi\u1ec7n gi\u1eadt g\u00e2n nh\u01b0 \u00f4ng mu\u1ed1n th\u00ec m\u00e9o c\u00f3 \u0111\u00e2uuuuu. L\u1ea7n n\u00e0y ch\u1eafc t\u00ecm \"ch\u1ed3ng gi\u1eef ngh\u0129a\" th\u1eadt \u0111\u1ea5y, v\u00ec c\u00e1i b\u1ea3n tr\u1ea3 l\u1eddi b\u1ea3o l\u00e0 \"Trung th\u1ea7n, ngh\u0129a s\u0129, s\u1eed t\u1ea5t ph\u1ea3i ch\u00e9p, c\u00f2n nh\u01b0 con hi\u1ebfu ch\u00e1u hi\u1ec1n, ch\u1ed3ng gi\u1eef ngh\u0129a, v\u1ee3 gi\u1eef ti\u1ebft, n\u01a1i n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3, d\u00e2n ta v\u1ed1n l\u00e0 man m\u1ecdi, trong \u0111\u00f3 l\u00e0m con ch\u00e1u m\u00e0 bi\u1ebft k\u00ednh th\u1edd th\u00ec c\u00f3, v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi nhau, kh\u00f4ng l\u1ea5y v\u1ee3 l\u1ea5y ch\u1ed3ng l\u1ea7n n\u1eefa c\u0169ng c\u00f3, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng h\u00e0ng ng\u00e0y, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i n\u00f3i th\u00eam th\u1eeba. C\u1ea7u nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a kh\u00f3c m\u0103ng, b\u1eeda b\u0103ng, ch\u1eb7t c\u00e1nh tay hay kho\u00e9t m\u1eaft, kh\u00f4ng th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, kh\u00f4ng d\u00e1m n\u00f3i b\u1eady, c\u00f2n nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0111\u00e1ng c\u01b0\u1eddi th\u00ec d\u1eabu n\u00f3i c\u1ea3 ng\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c\". <\/p>\n<p>20 n\u0103m t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c 4 m\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi-\u0111\u00e0ng-ho\u00e0ng, m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f2n l\u00e0 t\u1ed5ng h\u1ebft c\u1ea3 20 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u1edbi ra \u0111\u01b0\u1ee3c, 20 n\u0103m sau m\u00e9o c\u00f3. <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>C\u00e2u chi\u1ec7n trong 20 n\u0103m c\u1ee7a b\u00e1c M\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f3m g\u1ecdn: N\u1ed7 l\u1ef1c t\u00ecm \u0111\u00e0n-\u00f4ng-t\u1ed1t th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m th\u01b0\u01a1nggggggggg. \u0110\u1ebfn c\u1ed5 t\u00edch c\u00f2n kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e0 nghe. <\/p>\n<p>Trong c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee9t b\u1ea1i, th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u00e1ng ghi v\u00e0o s\u1eed s\u00e1ch ng\u00e0n n\u0103m. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u00e1ng 3 n\u0103m 1821: &#8220;L\u00fac tr\u1eabm m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i c\u00f3 chi\u1ebfu cho trong ngo\u00e0i x\u00e9t xem ai l\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eed thu\u1eadn t\u00f4n, ngh\u0129a phu ti\u1ebft ph\u1ee5, th\u00ec t\u00e2u xin n\u00eau th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 khuy\u1ebfn kh\u00edch phong ho\u00e1. Th\u1ebf m\u00e0 \u0111\u1ebfn nay ch\u01b0a c\u00f3 ai t\u00e2u th\u00ec sao \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u00fd thi\u1ebft tha gi\u00e1o ho\u00e1, g\u00e2y d\u1ef1ng phong t\u1ee5c c\u1ee7a tr\u1eabm\u201d. N\u0103m 1822: H\u1ea1 l\u1ec7nh cho c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng t\u00ecm h\u1ecfi nh\u1eefng d\u00e2n th\u1ecd tr\u0103m tu\u1ed5i v\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ebfu t\u1eed ngh\u0129a phu m\u00e0 t\u00e2u l\u00ean. &#8220;Tr\u1eabm k\u00ednh n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u1edbn, m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ea1o tr\u1ecb, ph\u00e0m l\u00e0 trung th\u1ea7n th\u00ec phong t\u01b0\u1edbc m\u00e0 th\u1edd c\u00fang, l\u00e0 li\u1ec7t n\u1eef th\u00ec ban bi\u1ec3n m\u00e0 n\u00eau khen, \u0111i\u1ec3n l\u1ec7 c\u00f3 \u0111\u1ee7. Nh\u01b0ng c\u00f2n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ecd \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i k\u1ef3 [tr\u0103m tu\u1ed5i ] c\u00f9ng l\u00e0 hi\u1ebfu t\u1eed ngh\u0129a phu th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau th\u01b0\u1edfng, c\u00e1i \u0111\u1ea1o d\u1ea1y d\u00e2n g\u00e2y t\u1ee5c e c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7. T\u1eeb nay, quan c\u00e1c th\u00e0nh dinh tr\u1ea5n \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i d\u1ee5ng t\u00e2m t\u00ecm h\u1ecfi d\u00e2n gian, c\u00f3 ai tr\u0103m tu\u1ed5i tr\u1edf l\u00ean, c\u00f9ng l\u00e0 con hi\u1ebfu th\u1edd cha m\u1eb9, c\u00f3 th\u1ef1c tr\u1ea1ng r\u00f5 r\u1ec7t, nh\u01b0 t\u1ed1i h\u1ecfi, s\u1edbm th\u0103m, \u0111\u00f3n tr\u01b0\u1edbc \u00fd mu\u1ed1n, noi theo ch\u00ed h\u01b0\u1edbng, s\u1ed1ng nu\u00f4i th\u1edd, ch\u1ebft ch\u00f4n c\u1ea5t, h\u1ebft [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28,1],"tags":[],"class_list":["post-9982","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lich-su-news","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9982\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}