{"id":7327,"date":"2014-05-03T01:46:51","date_gmt":"2014-05-02T18:46:51","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.byethost11.com\/?p=7327"},"modified":"2014-12-05T20:18:53","modified_gmt":"2014-12-05T13:18:53","slug":"journal-from-india-to-cochinchina-iii-03","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=7327","title":{"rendered":"Journal from India to Cochinchina III \u2013 03"},"content":{"rendered":"<p>\u0110\u00e0n \u00f4ng VN k\u1ebft h\u00f4n s\u1edbm ch\u1eebng n\u00e0o h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00f4 v\u1ee3, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec t\u1ee5c l\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n. Ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 cho cha m\u1eb9 c\u00f4 d\u00e2u, trong nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea7n kh\u1ed5 th\u00ec th\u1ea5p ch\u1eebng 10 \u0111\u1ebfn 20 quan. Tuy nhi\u00ean, 40 hay 50 quan l\u00e0 c\u00e1i gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n, n\u00f3 l\u00ean t\u1edbi 100 hay 200 gi\u1eefa nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cao h\u01a1n. \u0110\u00e0n \u00f4ng \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p hi\u1ebfm khi c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc 20 tu\u1ed5i, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ho\u00e3n t\u1edbi ch\u1eebng 30. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbi s\u1edbm ch\u1eebng 15 tu\u1ed5i. Tu\u1ed5i k\u1ebft h\u00f4n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p l\u00e0 ch\u1eebng 17 t\u1edbi 20. Tu\u1ed5i n\u00e0y, theo nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y, l\u00e0 mu\u1ed9n h\u01a1n so v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c1 kh\u00e1c, v\u00e0 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng, \u1edf VN, s\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng hay \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi ki\u1ec3m so\u00e1t gia t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111a th\u00ea \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9, v\u00ec \u1edf VN k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u00f3 l\u1ee3i cho \u0111\u00e0n \u00f4ng, c\u00f2n v\u1ee3 hay c\u00e1c v\u1ee3 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea7u ti\u00ean th\u01b0\u1eddng \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp ngang b\u1eb1ng ho\u1eb7c cao h\u01a1n, \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 l\u00e0 v\u1ee3 th\u1eadt s\u1ef1. V\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp theo, v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n hay \u0111\u1ecba v\u1ecb trong nh\u00e0, c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n m\u1ea5y so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u c\u1ee7a c\u00f4 ta. M\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb cha m\u1eb9 g\u1ea3 b\u00e1n n\u1ebfu c\u00f4 ta kh\u00f4ng g\u1eadt \u0111\u1ea7u. H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 chia c\u1eaft ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ee7a c\u1ea3 hai b\u00ean. Tr\u01b0\u1edbc khi k\u1ebft h\u00f4n, ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb VN \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p t\u1ef1 do ho\u00e0n to\u00e0n, hay \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 ph\u00f3ng t\u00fang. M\u1ed9t s\u1ef1 vi ph\u1ea1m v\u1ec1 lu\u1eadt trinh tr\u1eafng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ecdn h\u1ecd, ch\u1eb3ng h\u1ec1 l\u00e0 ph\u1ea1m t\u1ed9i, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i cho li\u00ean k\u1ebft h\u00f4n nh\u00e2n. Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef ch\u01b0a k\u1ebft h\u00f4n b\u1ecb ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 thai, ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u00ecnh v\u00e0 c\u01b0\u1edbi c\u00f4 ta v\u1ec1 v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ea5p h\u01a1n gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng. Khi c\u00e1i thai c\u1ee7a c\u00f4 g\u00e1i t\u1ecf ra l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, m\u1ed9t cu\u1ed9c ph\u00e1 thai v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb kinh t\u1edfm n\u00e0y ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed9i l\u1ed7i. Tuy nhi\u00ean, t\u1ed9i gi\u1ebft tr\u1ebb con th\u01b0\u1eddng \u1edf trong d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00f4ng l\u00fac nh\u00fac c\u1ee7a TQ ch\u1ee9 ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u1edf VN, v\u00e0 khi n\u00f3 x\u1ea3y ra th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t x\u1eed nh\u01b0 t\u1ed9i ph\u1ea1m b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. <\/p>\n<p>M\u1ed9t khi m\u1ed1i n\u1ed1i h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9t, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft th\u00fac s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a n\u1eef gi\u1edbi. Trong lu\u1eadt c\u1ee7a VN, t\u1ed9i ngo\u1ea1i t\u00ecnh b\u1ecb tr\u1eebng tr\u1ecb b\u1eb1ng t\u1eed h\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea3 2 b\u00ean vi ph\u1ea1m, tuy nhi\u00ean th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n th\u00e0nh c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t tr\u1eebng tr\u1ecb th\u1ec3 x\u00e1c n\u1eb7ng h\u01a1n. Lu\u1eadt l\u1ec7 n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 vi ph\u1ea1m v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 x\u00e2m ph\u1ea1m quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu - \u0111\u00f3 m\u1edbi l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a h\u00ecnh ph\u1ea1t. Ph\u1ee5 n\u1eef VN kh\u00f4ng b\u1ecb mi\u1ec5n tr\u1eeb nh\u01b0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y \u00c1, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng h\u01a1n. Tr\u00e1i l\u1ea1i, h\u1ecd b\u1ecb \u0111\u1ed1i x\u1eed nghi\u00eam kh\u1eafc ho\u1eb7c b\u1ecf b\u00ea nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn t\u1edbi. \u0110\u00e0n \u00f4ng VN theo lu\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1eebng ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 b\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t th\u1ec3 x\u00e1c n\u1eb7ng n\u1ec1, ngo\u1ea1i tr\u1eeb gi\u1ebft h\u1ecd, m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb g\u1ecdi b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i t\u00ean g\u00ec. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn v\u00e0i tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t n\u00e0y. Khi thuy\u1ec1n ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1eadu t\u1ea1i m\u1ed9t l\u00e0ng \u1edf Candyu, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u1ed9t ca ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a t\u00ednh c\u00e1ch n\u00e0y, \u1edf m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng qu\u00e1 24 hay 25 tu\u1ed5i. C\u00f4 ta b\u1ecb n\u00e9m n\u1eb1m \u00fap s\u1ea5p theo t\u1ee5c th\u01b0\u1eddng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 \u0111\u00e0n b\u00e0 gi\u1eef c\u00f4, khi m\u1ed9t nam gi\u1edbi v\u0169 phu \u0111\u01b0\u1ee3c tin l\u00e0 ch\u1ed3ng c\u00f4, \u0111\u00e1nh c\u00f4 \u00edt nh\u1ea5t 50 roi m\u00e2y. Cu\u1ed9c tr\u1eebng tr\u1ecb di\u1ec5n ra \u1edf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f4ng c\u1ed9ng, v\u00e0 thu h\u00fat r\u1ea5t \u00edt s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i.<\/p>\n<p>Ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng cho m\u1ed9t ng\u00e0y lao \u0111\u1ed9ng \u1edf Hu\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u00e0y \u0103n ph\u1ee7 ph\u00ea th\u1ee9c \u0103n hay 2 ng\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3. Gi\u00e1 trung b\u00ecnh c\u1ee7a g\u1ea1o l\u00e0 2 quan, hay 1 dollar T\u00e2y Ba Nha v\u00e0 10 cent cho 1 t\u1ea1; m\u1ed9t ng\u00e0y c\u00f4ng lao \u0111\u1ed9ng ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c 3 t\u1ea1 m\u1ed7i th\u00e1ng; v\u00e0 n\u1ebfu anh ta ch\u1ec9 ti\u00eau th\u1ee5 1,5 l\u1ea1ng m\u1ed7i ng\u00e0y, ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a anh ta s\u1ebd g\u1ea5p 9 l\u1ea7n s\u1ed1 g\u1ea1o anh ta ti\u00eau th\u1ee5. Gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a anh ta, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i, tuy nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1eebng 1,5 dollar m\u1ed7i th\u00e1ng, v\u00ec th\u1ebf t\u1ed5ng c\u1ed9ng s\u1ed1 ti\u1ec1n hay 1,5 t\u1ea1 g\u1ea1o c\u0169ng ngang b\u1eb1ng nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ec3 anh ta \u0103n \u1edf v\u00e0 chu c\u1ea5p cho gia \u0111\u00ecnh n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c. S\u1ed1 g\u1ea1o tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng cho 1 ng\u00e0y c\u00f4ng \u00edch \u1edf th\u00e0nh Calcutta mua \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng qu\u00e1 m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 n\u00e0y, nh\u01b0ng anh ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 do ch\u1ecdn lao \u0111\u1ed9ng bao nhi\u00eau ng\u00e0y trong n\u0103m m\u00e0 anh ta ngh\u0129 l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p. S\u1ed1 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng cao n\u00e0y hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xui khi\u1ebfn b\u1eb1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nh\u1eadp ng\u0169, m\u00e0 qu\u00e2n l\u00ednh g\u00f3p 1\/3 trong s\u1ed1 nh\u00e2n c\u00f4ng lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc trong nh\u1eefng lao d\u1ecbch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 c\u00f4ng, l\u00e0m suy y\u1ebfu th\u00f3i quen c\u1ea7n c\u00f9 lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3. Th\u1ec3 ch\u1ebf n\u00e0y, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ed1 l\u1edbn \u0111\u1ea5t \u0111ai m\u00e0u m\u1ee1, v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c tr\u1ed3ng c\u1ea5y c\u1ef1c nh\u1ecdc kh\u00f4ng b\u1ecb n\u00e9m l\u00ean vai ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd s\u1ea3n xu\u1ea5t ra m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c, kh\u00f4ng nh\u1eefng l\u00e0m ch\u1eadm l\u1ea1i s\u1ef1 gia t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1 m\u00e0 c\u00f2n khi\u1ebfn n\u00f3 suy gi\u1ea3m. Ph\u1ee5 n\u1eef VN chia s\u1ebb ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c lao \u0111\u1ed9ng m\u00e0 nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c ch\u1ec9 thu\u1ed9c v\u1ec1 nam gi\u1edbi. H\u1ecd c\u00e0y, h\u1ecd b\u1eeba, h\u1ecd g\u1eb7t, h\u1ecd khu\u00e2n nh\u1eefng g\u00e1nh h\u00e0ng n\u1eb7ng, h\u1ecd l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u1eeda h\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi m\u00f4i gi\u1edbi bu\u00f4n b\u00e1n, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5i ti\u1ec1n. Trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y, h\u1ecd kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u00e0nh th\u1ea1o v\u00e0 th\u00f4ng minh h\u01a1n nam gi\u1edbi, m\u00e0 c\u00f2n ngo\u1ea1i h\u1ea1ng h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, s\u1ef1 lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd n\u00f3i chung c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nam gi\u1edbi. V\u00ec th\u1ebf, s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa lao \u0111\u1ed9ng nam v\u00e0 n\u1eef nh\u01b0 trong c\u00e1c ph\u1ea7n kh\u00e1c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. S\u1ef1 \u0103n kh\u00f4ng ng\u1ed3i r\u1ed3i hoang ph\u00ed c\u1ee7a c\u00f4ng d\u1ecbch l\u00e0m s\u1ee5t gi\u1ea3m gi\u00e1 tr\u1ecb nam gi\u1edbi, m\u00e0 th\u00f3i quen c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng kh\u00f4ng t\u1ef1 nhi\u00ean. C\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u1edf VN th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y l\u00e0 lao \u0111\u1ed9ng n\u1eef h\u1ed7 tr\u1ee3 cho lao \u0111\u1ed9ng nam, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u00e0 vua m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian r\u1ea3nh r\u1ed7i cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt n\u0103ng l\u1ef1c. Trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh \u0111\u00f3, kh\u00f3 m\u00e0 cho r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng VN \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng hay t\u00f4n tr\u1ecdng g\u00ec l\u1eafm. V\u00ec th\u1ebf, ph\u1ee5 n\u1eef VN \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u01b0a th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c h\u01a1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi TQ, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 kinh t\u1ebf kh\u00f4ng b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c b\u1edfi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u00f2ng qu\u00e2n hay kh\u1ed5 sai n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t g\u00e1nh lao \u0111\u1ed9ng n\u1eb7ng n\u00e0o l\u00ean h\u1ecd m\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00f2n cho h\u1ecd m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u00e0n nh\u00e3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi h\u1ecd t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 t\u1eed t\u1ebf h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u00f9ng qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0o \u1edf ch\u00e2u \u00c1 m\u00e0 tai h\u1ecda c\u1ee7a n\u1ed9i chi\u1ebfn - v\u1edbi nh\u1eefng n\u1ea1n \u0111\u00f3i, b\u1ec7nh d\u1ecbch, v\u00e0 tang t\u00f3c \u0111i c\u00f9ng n\u00f3 - g\u00e2y ra s\u1ef1 h\u1ee7y ho\u1ea1i kh\u1ee7ng khi\u1ebfp h\u01a1n \u1edf Nam K\u1ef3, Trung K\u1ef3 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3, nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf VN hi\u1ec7n t\u1ea1i. Cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn v\u1eeba r\u1ed3i k\u00e9o d\u00e0i 28 n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e0n b\u1ea1o kinh kh\u1ee7ng c\u1ee7a c\u1ea3 2 b\u00ean. N\u1ec1n n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t, n\u00ean ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 \u00edt m\u00e0u m\u1ee1 nh\u1ea5t m\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c \u1edf c\u00e1c ph\u1ea7n kh\u00e1c, \u0111\u00e3 ch\u1ebft \u0111\u00f3i theo ngh\u0129a \u0111en. \u00d4ng Chapman, ch\u1ee9ng nh\u00e2n c\u1ee7a s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y, \u0111\u00e3 v\u1ebd m\u1ed9t b\u1ee9c tranh \u0111\u00e1ng s\u1ee3 v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t v\u1eeba tr\u1ea3i qua th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u c\u1ee7a cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t. \u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua n\u1ec1n h\u00f2a b\u00ecnh k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb 1802, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u01b0\u1edbc \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng d\u00e2n s\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Kh\u00ed h\u1eadu th\u00ec l\u00e0nh n\u00f3i chung, ngay c\u1ea3 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. Trong th\u1eddi gian h\u00f2a b\u00ecnh, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ea1n \u0111\u00f3i hay d\u1ecbch b\u1ec7nh h\u1ee7y di\u1ec7t. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ee3i c\u1ee7a n\u1ec1n cai tr\u1ecb t\u1ec7, gi\u00e1 tr\u1ecb hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a lao \u0111\u1ed9ng v\u1eabn t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao v\u00e0 m\u00e0u m\u1ee1, v\u00e0 nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng c\u1ea5y. Gi\u00e1 g\u1ea1o kh\u00f4ng dao \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong nh\u1eefng m\u00f9a th\u01b0\u1eddng. \u1ede S\u00e0i G\u00f2n, th\u01b0\u1eddng g\u1ea1o m\u00e0 t\u1ea7ng l\u1edbp d\u01b0\u1edbi ti\u00eau th\u1ee5 hi\u1ebfm khi r\u1edbt gi\u00e1 xu\u1ed1ng 1,5 quan 1 t\u1ea1 hay l\u00ean tr\u00ean 2 quan. \u1ede Hu\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 2 hay 3 quan 1 t\u1ea1. V\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y, m\u1ed9t th\u00f3i quen nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n l\u00e0 l\u1eadp kho t\u00edch tr\u1eef v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec1u kinh kh\u1ee7ng th\u00f3c g\u1ea1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng khan hi\u1ebfm, nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee9u ch\u1eefa c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1eadp t\u1eaft. Nh\u1eefng kho ch\u1ee9a th\u00f3c g\u1ea1o l\u1edbn c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y t\u1ea1i m\u1ecdi ph\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a s\u1ef1 ch\u0103m lo c\u1ee7a cha m\u1eb9, \u0111em \u0111\u1ebfn cho con ng\u01b0\u1eddi khi c\u00e1i \u0111\u00f3i v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed3i khi\u1ebfn h\u1ecd nhen nh\u00f3m n\u1ed5i lo\u1ea1n. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n kh\u00e9o \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng ngai v\u1ecb c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 ph\u00e1 h\u1ee7y n\u1ec1n giao d\u1ecbch g\u1ea1o th\u00f3c, kh\u00f4ng nghi ng\u1edd g\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t l\u00fd do l\u1edbn g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 khan hi\u1ebfm cho c\u00e1i h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee9u ch\u1eefa. L\u1ec7nh c\u1ea5m xu\u1ea5t kh\u1ea9u g\u1ea1o ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n th\u1ef1c s\u1ef1 khi xu\u1ea5t kh\u1ea9u g\u1ea1o ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111i bu\u00f4n l\u1eadu hay qua s\u1ef1 thi\u00ean v\u1ecb, c\u0169ng \u0111em t\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.<\/p>\n<p>\u1ede Nam K\u1ef3 hay l\u00e3nh \u0111\u1ecba Trung K\u1ef3, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t k\u1ebb \u0103n m\u00e0y n\u00e0o trong qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u01b0 ng\u1ee5 ng\u1eafn c\u1ee7a m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi TQ \u0111\u00e3 \u0111i \u0111\u1ebfn B\u1eafc K\u1ef3 r\u1eb1ng, ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c xa trong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00f3, n\u01a1i m\u00e0 ngh\u1ec1 \u0103n xin r\u1ea5t th\u1ecbnh h\u00e0nh, khi d\u00e2n c\u01b0 \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn v\u1edbi \u0110\u00f4ng Kinh, d\u1ed3n \u00e9p v\u00e0o nhau \u0111\u1ec3 sinh nhai trong phong c\u00e1ch r\u1ea5t kh\u00e1c v\u1edbi ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111i qua. T\u00ednh \u0111\u00e0n \u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n tuy nhi\u00ean l\u1ea1i s\u1ea3n sinh ra lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 l\u1ea1i kh\u00e1c, nguy h\u1ea1i h\u01a1n cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng - m\u1ed9t nh\u00f3m k\u1ebb c\u1eafp c\u00f4ng c\u1ed9ng. B\u1ecdn ch\u00fang th\u01b0\u1eddng \u1edf Nam K\u1ef3 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3. M\u1ed9t qu\u00fd \u00f4ng Ph\u00e1p \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u1ee9ng c\u1ee9 cho s\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd h\u00e0 kh\u1eafc c\u1ee7a T\u1ea3 qu\u00e2n, T\u1ed5ng tr\u1ea5n hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a Nam K\u1ef3, r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ee5 x\u00e9t x\u1eed \u1edf th\u1ee7 ph\u1ee7 m\u1ed9t th\u1eddi gian tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng \u0111\u1ebfn tr\u1ea5n nh\u1eadm c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 kho\u1ea3ng 300 v\u1ee5 m\u1ed9t n\u0103m, v\u00e0 \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u00e3 gi\u1ea3m xu\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00f2n 3 ho\u1eb7c 4. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh b\u1edfi b\u1ea5t k\u1ef3 s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 n\u00e0o trong qu\u1ea3n l\u00fd hay b\u1eb1ng s\u1ef1 b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng cay \u0111\u1eafng \u0111\u00e3 c\u00f3, m\u00e0 b\u1edfi nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u00ecnh kinh khi\u1ebfp v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean.        <\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><strong>Ghi ch\u00fa:<\/strong><\/p>\n<p>Ghi ch\u00e9p c\u1ee7a Chapman v\u00e0o n\u0103m 1778: <em>\"Khi ch\u00fang t\u00f4i t\u1edbi b\u1edd bi\u1ec3n, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean d\u1ecbch l\u00ean b\u1edd, gi\u1eef nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1edf l\u1ea1i tr\u00ean thuy\u1ec1n. Sau m\u1ed9t l\u00fac, h\u1ecd tr\u1edf l\u1ea1i, d\u1eabn theo 2 hay 3 v\u1eadt th\u1ec3 tr\u00f4ng \u0111au \u0111\u1edbn kh\u1ed5 s\u1edf nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i t\u1eebng th\u1ea5y, t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m di\u1ec7t vong c\u1ee7a n\u1ea1n \u0111\u00f3i v\u00e0 d\u1ecbch b\u1ec7nh. Ng\u01b0\u1eddi phi\u00ean d\u1ecbch b\u1ea3o ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1eadp b\u1ebfn an to\u00e0n, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m theo. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng kh\u1ed5 ngh\u00e8o n\u00e0n \u1ea5y b\u1ea3o ch\u00fang t\u00f4i r\u1eb1ng h\u1ecd \u1edf trong ng\u00f4i l\u00e0ng g\u1ea7n \u0111\u00f3, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1eebng 50 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng trong t\u00ecnh c\u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u1ecd. R\u1eb1ng m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Nh\u1ea1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi \u0110\u1ed3ng Nai hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111\u00e3 b\u1ecb phong t\u1ecfa, 2 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ecd, c\u01b0\u1edbp \u0111i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd trong n\u1ea1n \u0111\u00f3i kinh ho\u00e0ng m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 trong n\u0103m v\u1eeba r\u1ed3i \u0111\u00e3 l\u1ea5y \u0111i m\u1ed9t n\u1eeda c\u01b0 d\u00e2n c\u1ee7a Nam H\u00e0. V\u00e0 r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u1eb3ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0103n b\u00e2y gi\u1edd ngo\u1ea1i tr\u1eeb r\u1ec5 c\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00f3ng \u0111\u00e1nh d\u1ea1t l\u00ean b\u1edd - khi\u1ebfn h\u1ecd \u0103n v\u00e0o n\u1ed5i m\u1ea9n ng\u1ee9a \u0111\u1ecf kh\u1eafp ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng nh\u01b0 khoai t\u00e2y nh\u01b0ng d\u00e0i h\u01a1n. <\/p>\n<p>Gi\u1edd \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00fang t\u00fang ch\u1ec9 ra \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean do c\u1ee7a s\u1ef1 l\u1ea1nh nh\u1ea1t m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed1n kh\u1ed5 t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf Tringano t\u1ecf ra \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 b\u00e0y t\u1ecf s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a t\u00f4i cho h\u1ecd. H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ch\u1ecdn l\u1ef1a gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u1edbi s\u1ed1 th\u1ee9c \u0103n \u00edt \u1ecfi trong v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd, h\u01a1n so v\u1edbi l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7 cho ngo\u1ea1i qu\u1ed1c v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ee5ng no. Ch\u1eb3ng c\u00f3 n\u00f4 l\u1ec7 n\u00e0o \u1edf Nam H\u00e0. Khi \u0111i t\u1edbi c\u1eeda c\u1ee7a 2 hay 3 con s\u00f4ng ch\u1ea3y v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc, h\u1ecfi t\u00ean ch\u00fang, h\u1ecd b\u1ea3o r\u1eb1ng m\u1ed9t d\u00f2ng s\u00f4ng ch\u1ea3y t\u1edbi \u0110\u1ed3ng Nai. Th\u00eam v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y t\u1eadp trung xung quanh t\u00f4i hi\u1ec7n t\u1ea1i. C\u0103ng th\u1eb3ng b\u1edfi c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111au bu\u1ed3n m\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ee9u h\u1ecd, t\u00f4i h\u1ea5p t\u1ea5p l\u00ean thuy\u1ec1n, \u0111em theo m\u1ed9t \u00f4ng gi\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng th\u00e1i nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u cho t\u00f4i nh\u1eefng v\u1ecb quan \u00f4ng ta bi\u1ebft, v\u00e0 \u0111\u1ec3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ti\u1ebfp theo.\"<\/em>         <\/p>\n<p>- Lu\u1eadt ph\u00e1p th\u1eddi Nguy\u1ec5n th\u1eeba nh\u1eadn quy\u1ec1n t\u1ef1 do k\u1ebft h\u00f4n v\u00e0 li h\u00f4n v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn c\u1ee7a c\u1ea3 2 b\u00ean. N\u1ebfu b\u1ecb \u00e9p bu\u1ed9c k\u1ebft h\u00f4n, c\u00f4 g\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec7n. Nh\u01b0ng t\u1ea5t nhi\u00ean, \"ph\u00e9p vua thua l\u1ec7 l\u00e0ng\" khi \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01a1i, quy\u1ec1n l\u1ef1c d\u00f2ng t\u1ed9c v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n qu\u00e1 l\u1edbn.  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u00e0n \u00f4ng VN k\u1ebft h\u00f4n s\u1edbm ch\u1eebng n\u00e0o h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c mua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00f4 v\u1ee3, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00ec t\u1ee5c l\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n. Ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 cho cha m\u1eb9 c\u00f4 d\u00e2u, trong nh\u1eefng k\u1ebb b\u1ea7n kh\u1ed5 th\u00ec th\u1ea5p ch\u1eebng 10 \u0111\u1ebfn 20 quan. Tuy nhi\u00ean, 40 hay 50 quan l\u00e0 c\u00e1i gi\u00e1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n, n\u00f3 l\u00ean t\u1edbi 100 hay 200 gi\u1eefa nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cao h\u01a1n. \u0110\u00e0n \u00f4ng \u1edf t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p hi\u1ebfm khi c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 tr\u01b0\u1edbc 20 tu\u1ed5i, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ho\u00e3n t\u1edbi ch\u1eebng 30. Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1edbi s\u1edbm ch\u1eebng 15 tu\u1ed5i. Tu\u1ed5i k\u1ebft h\u00f4n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p l\u00e0 ch\u1eebng 17 t\u1edbi 20. Tu\u1ed5i n\u00e0y, theo nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y, l\u00e0 mu\u1ed9n h\u01a1n so v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c1 kh\u00e1c, v\u00e0 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng, \u1edf VN, s\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng hay \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft, \u0111\u00e3 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi ki\u1ec3m so\u00e1t gia t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1. Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111a th\u00ea \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9, v\u00ec \u1edf VN k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u00f3 l\u1ee3i cho \u0111\u00e0n \u00f4ng, c\u00f2n v\u1ee3 hay c\u00e1c v\u1ee3 ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec h\u01a1n l\u00e0 v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6914,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[102,103,104],"class_list":["post-7327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-journal-cochinchina","tag-cochinchina","tag-mien-nam","tag-the-ky-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}