{"id":7307,"date":"2014-04-21T15:31:34","date_gmt":"2014-04-21T08:31:34","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.byethost11.com\/?p=7307"},"modified":"2014-12-05T20:18:54","modified_gmt":"2014-12-05T13:18:54","slug":"journal-from-india-to-cochinchina-iii-02","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=7307","title":{"rendered":"Journal from India to Cochinchina III &#8211; 02"},"content":{"rendered":"<p>N\u1ec1n ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf VN k\u00e9m h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi Xi\u00eam. Nh\u1eefng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y l\u00e0 H\u00e0 Ti\u00ean, S\u00e0i G\u00f2n \u1edf Nam K\u1ef3; Nha Trang, Ph\u00fa Y\u00ean, Quy Nh\u01a1n, H\u1ed9i An v\u00e0 Hu\u1ebf \u1edf Trung K\u1ef3; v\u00e0 K\u1ebb Ch\u1ee3 \u1edf B\u1eafc K\u1ef3. Giao th\u00f4ng trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean ch\u1edf b\u1edfi nh\u1eefng d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn \u1edf Nam K\u1ef3 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3, ho\u1eb7c v\u00f9ng bi\u1ec3n g\u1ea7n. B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng sau c\u00f9ng, th\u1ee7 \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u1ee9ng nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft - g\u1ea1o, mu\u1ed1i, d\u1ea7u, s\u1eaft... T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 r\u1eb1ng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 2000 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n tham gia con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y gi\u1eefa S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 Hu\u1ebf, bao g\u1ed3m nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n c\u00f3 ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tr\u1ecdng t\u1ea3i t\u1eeb 30 t\u1edbi 45 t\u1ea5n, v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u1ea5u tr\u00fac c\u00f9ng s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1ed1t c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u1ecba h\u00ecnh v\u00e0 gi\u00f3 bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 du h\u00e0nh theo nh\u1eefng \u0111\u1ee3t gi\u00f3 m\u00f9a, d\u00f9 cho s\u1ef1 kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang \u1edf bi\u1ec3n. Bu\u00f4n b\u00e1n gi\u1eefa th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3 ch\u1ee7 y\u1ebfu di\u1ec5n ra d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. V\u1edbi l\u1ed1i \u0111i sau, h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n trong 180 d\u1eb7m \u0111\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng k\u00eanh r\u1ea1ch t\u1ef1 nhi\u00ean hay c\u00e1c \u0111\u1ea7m ph\u00e1 ch\u1ea1y theo g\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n. Bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi c\u00e1c thuy\u1ec1n b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u1eeb 50 \u0111\u1ebfn 75 t\u1ea5n, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n 3 chuy\u1ebfn \u0111i 1 n\u0103m. C\u00f3 ch\u1eebng 60 chi\u1ebfc, v\u00e0 c\u1ea3 hai \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 n\u1eb1m ri\u00eang trong tay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Hoa l\u01b0u tr\u00fa.<\/p>\n<p>Ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a VN \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac ti\u1ebfn v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, Xi\u00eam, v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea3ng Anh qu\u1ed1c t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Malacca. S\u1ef1 giao thi\u1ec7p trong n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ee7 y\u1ebfu gi\u1eefa B\u1eafc K\u1ef3 v\u00e0 3 t\u1ec9nh l\u00e1ng gi\u1ec1ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 V\u00e2n Nam, Qu\u1ea3ng T\u00e2y, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng. Trong nh\u00e1nh n\u00e0y, s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u00f4 c\u1ee7a B\u1eafc K\u1ef3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m gia c\u00f4ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, ngay c\u1ea3 thu\u1ed1c phi\u1ec7n Bengal v\u00e0 v\u1ea3i len c\u1ee7a Anh. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c c\u1ea3ng c\u1ee7a Trung K\u1ef3 \u0111\u1ec1u bu\u00f4n b\u00e1n nhi\u1ec1u ho\u1eb7c \u00edt v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c; nh\u01b0ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh c\u1ee7a s\u1ef1 giao th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 K\u1ebb Ch\u1ee3. Nh\u1eefng c\u1ea3ng Trung Qu\u1ed1c m\u1edf cho giao th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y l\u00e0 5 c\u1ea3ng c\u1ee7a Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng: Canton, Chu-chao, Nom-hong, Waichao, v\u00e0 Su-heng, c\u00f9ng v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 c\u1ea3ng c\u1ee7a h\u00f2n \u0111\u1ea3o \u0111\u1ed9c l\u1eadp H\u1ea3i Nam, c\u1eeda bi\u1ec3n c\u1ee7a Amoy, hay Emui c\u1ee7a Ph\u00fac Ki\u1ebfn, Ning-to c\u1ee7a Chekiang, Saocheu c\u1ee7a Kiangnan. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng giao th\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 S\u00e0i G\u00f2n m\u1ed7i n\u0103m th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 sau: 15 t\u1edbi 25 t\u00e0u c\u1ee7a H\u1ea3i Nam, t\u1ea3i tr\u1ecdng m\u1ed7i t\u00e0u t\u1eeb 2000 \u0111\u1ebfn 2500 t\u1ea1; 2 t\u00e0u c\u1ee7a Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, m\u1ed9t ch\u1eebng 5 t\u1ea1 v\u00e0 chi\u1ebfc kia 8000; 1 chi\u1ebfc c\u1ee7a Amoy (\u0110\u00e0i Loan), 7000; v\u00e0 6 t\u00e0u c\u1ee7a Saocheu (T\u00f4 Ch\u00e2u) 6000 7000 m\u1ed7i chi\u1ebfc. T\u1ed5ng s\u1ed1 thuy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng ch\u1eebng 30, v\u00e0 t\u1ed5ng tr\u1ecdng t\u1ea3i c\u1ee7a ch\u00fang ch\u1eebng 6500 t\u1ea5n. H\u00e0ng h\u00f3a gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp kh\u1ea9u t\u1eeb Amoy, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 l\u1ee5a hoa v\u0103n v\u00e0 tr\u00e0; v\u00e0 t\u1eeb H\u1ea3i Nam l\u00e0 \u00edt gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1ea5t. T\u00e0u Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, tr\u01b0\u1edbc khi n\u1ec1n giao th\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1eefa v\u00f9ng qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Anh v\u00e0 VN \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra, \u0111\u00e3 t\u1eebng nh\u1eadp kh\u1ea9u thu\u1ed1c phi\u1ec7n cho to\u00e0n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, v\u00e0 c\u1ea3 v\u1ea3i d\u1ea1 c\u00f9ng v\u1ea3i len Anh qu\u1ed1c may \u00e1o cho qu\u00e2n \u0111\u1ed9i c\u1ee7a nh\u00e0 vua, v\u00e0 h\u1ecd v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111em t\u1edbi c\u1ea3 hai th\u1ee9. H\u00e0ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u1ee7a ch\u00fang c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u1edf Xi\u00eam, v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 b\u1ea1ch \u0111\u1eadu kh\u1ea5u, qu\u1ea3 cau, \u0111\u01b0\u1eddng, g\u1ed7 qu\u00fd, tr\u1ea7m, g\u1ed7 mun, v\u1ea3i, g\u1ea1o, d\u1ea7u c\u00e1nh ki\u1ebfn, ng\u00e0 voi, da l\u00f4ng, da s\u1ed1ng, v\u00e0 s\u1eebng, g\u00e2n h\u01b0\u01a1u, l\u00f4ng v\u0169 trang tr\u00ed, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u1ee7a chim b\u00f3i c\u00e1...<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi H\u1ed9i An b\u1eb1ng c\u00f9ng c\u1ea3ng \u1ea5y, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng n\u0103m nh\u01b0 sau: v\u1edbi H\u1ea3i Nam, 3 t\u00e0u, m\u1ed7i t\u00e0u 2500 t\u1ea1; v\u1edbi Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, 6 t\u00e0u, trung b\u00ecnh 3000 t\u1ea1 m\u1ed7i t\u00e0u; v\u1edbi Amoy, 4 t\u00e0u, trung b\u00ecnh 3000; v\u1edbi Saocheu, 3 t\u00e0u, trung b\u00ecnh 2500. C\u00f3 ch\u1eebng 16 t\u00e0u, t\u1ea3i tr\u1ecdng g\u1ea7n 3000 t\u1ea5n. S\u1ef1 nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e0u l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec d\u00f2ng s\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1ed3i l\u1ea5p tr\u1edf th\u00e0nh g\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t con r\u1ea1ch \u1edf H\u1ed9i An, n\u01a1i m\u00e0 h\u1ecd bu\u1ed9c ph\u1ea3i v\u00e0o tr\u00fa \u1ea9n.<\/p>\n<p>Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u1edf Hu\u1ebf c\u0169ng \u1edf t\u1ea1i c\u1ea3ng \u1ea5y, v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ch\u1eebng 12 t\u00e0u, 2500 t\u1edbi 4000 t\u1ea1 m\u1ed7i chi\u1ebfc, t\u1edbi g\u1ea7n 2500 t\u1ea5n. Kh\u00f4ng t\u00e0u n\u00e0o qu\u00e1 3000 t\u1ea1 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea1y an to\u00e0n tr\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng n\u00e0y, v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0u l\u1edbn n\u00e0y ch\u1edf h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd t\u1edbi v\u1ecbnh \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. Xu\u1ea5t kh\u1ea9u c\u1ee7a Hu\u1ebf v\u00e0 H\u1ed9i An c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1ea3i, qu\u1ebf.<\/p>\n<p>Bu\u00f4n b\u00e1n \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3 c\u00f3 s\u1ed1 t\u00e0u nh\u01b0 sau: 18 t\u1eeb H\u1ea3i Nam, m\u1ed7i chi\u1ebfc 2000 t\u1ea1; 6 t\u1eeb Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, 2000 t\u1edbi 2500; 7 t\u1eeb Amoy, nh\u01b0 s\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc; 7 t\u1eeb Saocheu, m\u1ed7i chi\u1ebfc 2500. T\u1ed5ng c\u1ed9ng c\u00f3 38 t\u00e0u v\u00e0 5000 t\u1ea5n h\u00e0ng. Theo th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Hoa n\u00f3i, m\u1ed9t t\u00e0u kh\u00f4ng qu\u00e1 3000 t\u1ea1 hay kho\u1ea3ng 180 t\u1ea5n, l\u00e0 t\u00e0u l\u1edbn nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i v\u00e0o d\u00f2ng s\u00f4ng \u1edf B\u1eafc K\u1ef3 an to\u00e0n. H\u00e0ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u ch\u1ee7 y\u1ebfu g\u1ed3m qu\u1ea3 cau, b\u1ea1ch \u0111\u1eadu kh\u1ea5u, v\u1ea3i, c\u00e1 mu\u1ed1i, mu\u1ed1i, g\u1ea1o, vecni, d\u1ea7u c\u00e1nh ki\u1ebfn, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u ph\u01a1i kh\u00f4 v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ecfi v\u00e0ng, b\u1ea1c.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ea3ng ph\u1ee5 c\u1ee7a VN, t\u00ednh t\u1ea5t c\u1ea3, kho\u1ea3ng 20 t\u00e0u v\u1edbi m\u1ed7i t\u00e0u kh\u00f4ng qu\u00e1 2000 t\u1ea1, t\u1ed5ng c\u1ed9ng 2300 t\u1ea5n. H\u00e0ng xu\u1ea5t kh\u1ea9u th\u01b0\u1eddng l\u00e0 g\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ebf. Xu\u1ea5t kh\u1ea9u g\u1ea1o b\u1ecb c\u1ea5m, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u0103ng k\u00fd n\u00e0o, r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00e0u \u0111\u00e3 kh\u00f4ng v\u00e0o trong c\u1ea3ng c\u1ee7a VN m\u00e0 n\u1eb1m men theo b\u1edd bi\u1ec3n, bu\u00f4n l\u1eadu h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd tr\u00ean boong.<\/p>\n<p>Theo nh\u1eefng th\u00f4ng tin hi\u1ec7n nay, nh\u1eefng t\u00e0u c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o kho\u1ea3ng 160, t\u1ea3i tr\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1eebng 20.000 t\u1ea5n, tuy nhi\u00ean ch\u1ec9 b\u1eb1ng 1 n\u1eeda so v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf Xi\u00eam.<\/p>\n<p>Gi\u1eefa Xi\u00eam v\u00e0 VN t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ea3 quan h\u1ec7 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. Nh\u1eefng s\u1ee9 \u0111o\u00e0n trao \u0111\u1ed5i ch\u00fac t\u1ee5ng gi\u1eefa hai tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111i l\u1ea1i h\u1ea7u nh\u01b0 m\u1ed7i n\u0103m, v\u00e0 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1eaft \u0111o\u1ea1n. Tuy nhi\u00ean, v\u1eabn c\u00f2n m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn ganh gh\u00e9t \u0111\u00e1ng k\u1ec3, kh\u1edfi sinh ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eeb nh\u1eefng ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Kampoja. Bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi Xi\u00eam th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 trong ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 qu\u1ed1c gia \u1ea5y, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00fac ti\u1ebfn ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1edfi nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u c\u1ee7a c\u1ea3ng Bangkok.<\/p>\n<p>Bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ea3ng n\u1eb1m \u1edf eo bi\u1ec3n Malacca ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh sau khi n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa \u1edf Singapore \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp. Trung b\u00ecnh trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00f3 kho\u1ea3ng 26 t\u00e0u, trung b\u00ecnh 2500 t\u1ea1 m\u1ed7i chi\u1ebfc, t\u1ed5ng c\u1ed9ng kho\u1ea3ng h\u01a1n 4000 t\u1ea5n. H\u00e0ng nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y l\u00e0 g\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1eddng, mu\u1ed1i, l\u1ee5a th\u00f4, v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0ng h\u00f3a ph\u1ee5 kh\u00e1c. V\u00e0 xu\u1ea5t kh\u1ea9u l\u00e0 thu\u1ed1c phi\u1ec7n, gambier hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 catechu cho ng\u01b0\u1eddi Kampoja; s\u1eaft, ch\u1ec9 \u0111\u01b0a t\u1edbi S\u00e0i G\u00f2n; s\u00fang, v\u00e0 v\u1ea3i len Anh qu\u1ed1c, h\u00e0ng h\u00f3a b\u1eb1ng v\u1ea3i tr\u1eafng. Nh\u00e1nh n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 n\u1ec1n ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a VN, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa, ki\u00eam nhi\u1ec7m c\u1ea3 th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n, th\u1ee7y th\u1ee7, v\u00e0 hoa ti\u00eau. Ng\u01b0\u1eddi VN b\u1ea3n \u0111\u1ecba s\u1ee3 h\u00e3i ph\u1ea3i m\u1ea1o hi\u1ec3m ngo\u00e0i v\u00f9ng bi\u1ec3n c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u01a1i m\u00e0 t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 lu\u1eadt n\u1ed9i \u0111\u1ecba c\u1ee7a h\u1ecd t\u1ecf ra kh\u00f4ng th\u1ef1c t\u1ebf. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u00f3 ngo\u1ea1i l\u1ec7 n\u00e0o v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, nh\u01b0ng n\u0103m v\u1eeba r\u1ed3i, du h\u00e0nh t\u1edbi eo bi\u1ec3n Malacca \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o b\u1edfi nh\u00e0 vua hi\u1ec7n t\u1ea1i, tr\u00ean danh ngh\u0129a c\u1ee7a ch\u00ednh \u00f4ng \u1ea5y, l\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u m\u00e0 ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng th\u1ee7y th\u1ee7 ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u1edfi d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba VN.<\/p>\n<p>Giao l\u01b0u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i tr\u1ef1c ti\u1ebfp gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 \u0111\u1ebf ch\u1ebf VN c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Ng\u01b0\u1eddi B\u1ed3 \u0110\u00e0o Nha, H\u00e0 Lan, Ph\u00e1p v\u00e0 Anh \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 giao l\u01b0u bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi B\u1eafc K\u1ef3 v\u00e0o kho\u1ea3ng cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 17, v\u00e0 ng\u1eebng h\u1ea7u nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 18, ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t \u1ed5n c\u1ee7a m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t n\u00e0y, nh\u01b0ng m\u1eb7t kh\u00e1c l\u00e0 v\u00ec ch\u00ednh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00f4 \u00fd c\u1ee7a c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n. Ng\u01b0\u1eddi Anh v\u00e0 H\u00e0 Lan c\u00f3 th\u01b0\u01a1ng qu\u00e1n \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 K\u1ebb Ch\u1ee3, v\u00e0 t\u00e0u c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi ph\u1ed1 th\u1ecb Domea c\u00e1ch bi\u1ec3n 20 d\u1eb7m, l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1ea5p c\u00f3 th\u1ec3 cho h\u1ecd \u0111i qua. Th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ch\u00e2u \u00c2u, th\u1eddi gian \u1ea5y, nh\u1eadp kh\u1ea9u kali nitrat, l\u01b0u hu\u1ef3nh, v\u1ea3i d\u1ea1, v\u1ea3i tr\u00fac b\u00e2u (c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u1edf \u1ea4n), ch\u00ec, ph\u00e1o, ti\u00eau v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i gia v\u1ecb. H\u1ecd xu\u1ea5t kh\u1ea9u t\u01a1 s\u1ed1ng, v\u1ea3i sa, v\u1ea3i s\u1ee3i, v\u00e0 nh\u1eefng lo\u1ea1i v\u1ea3i hoa kh\u00e1c, v\u1ea3i b\u00f4ng, nh\u1eefng s\u1ea3n ph\u1ea9m l\u00e0m t\u1eeb ng\u1ecdc trai v\u00e0 s\u01a1n tr\u1ea1m tr\u1ed5, chi\u1ebfu t\u1ed1t, g\u1ed7 mun, ng\u00e0, mai r\u00f9a, qu\u1ebf, b\u00f4ng, vecni, \u0111\u1ed3ng v\u00e0 k\u1ebdm - lo\u1ea1i h\u00e0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c H\u00e0 Lan \u0111\u01b0a t\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn. V\u1edbi Nam H\u00e0 th\u00ec c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c2u ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 giao th\u01b0\u01a1ng g\u00ec \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p>\n<p>C\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang ta n\u1ed1i l\u1ea1i giao th\u01b0\u01a1ng v\u1edbi nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t t\u1ea1o th\u00e0nh \u0111\u1ebf ch\u1ebf VN hi\u1ec7n t\u1ea1i n\u00e0y l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1778, \u00f4ng Hastings \u1ee7y nhi\u1ec7m cho \u00f4ng Chapman. Qu\u00fd \u00f4ng n\u00e0y, nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i, th\u1ea5y \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u1edf trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f4ng h\u1ee9a h\u1eb9n d\u01b0\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n \u1ea4n \u0110\u1ed9, do n\u00f3 \u0111ang \u1edf trong cu\u1ed9c n\u1ed9i chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i cho t\u1edbi 24 n\u0103m sau. M\u1ed9t c\u1ed1 g\u1eafng thi\u1ebft l\u1eadp giao l\u01b0u kh\u00e1c v\u1edbi VN v\u00e0o n\u0103m 1804, b\u1edfi ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a Marcus x\u1ee9 Wellesley, m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u1eaft r\u1eddi nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111ang \u1edf trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u0111\u00e3 g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn v\u1ecb vua \u0111ang c\u1ea7m quy\u1ec1n - m\u00e0 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt. S\u1ef1 th\u1eadt, nh\u00e0 vua n\u00e0y c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 nh\u00ecn xa tr\u00f4ng r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng hi sinh s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh cho tranh ch\u1ea5p c\u1ee7a nh\u1eefng qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c2u. Chuy\u1ebfn c\u00f4ng t\u00e1c n\u00e0y r\u01a1i v\u00e0o ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u00f3 kh\u0103n, v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau ch\u1ee7 y\u1ebfu m\u00e0 n\u00f3 nh\u1eafm t\u1edbi c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c - y\u00eau c\u1ea7u tr\u1ee5c xu\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p - g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c kh\u1ee7ng b\u1ed1 - n\u01a1i c\u01b0 tr\u00fa v\u0129nh vi\u1ec5n d\u00e0nh cho s\u1ee9 vi\u00ean Anh trong tri\u1ec1u - t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1ecb ch\u1ebft y\u1ec3u.<\/p>\n<p>Ngay sau khi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u, n\u0103m 1815, Ph\u00e1p \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh n\u1ed1i l\u1ea1i quan h\u1ec7 v\u1edbi VN; v\u00e0 v\u00e0i chi\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng l\u1eafm. V\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 giao th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y s\u1ebd s\u1edbm k\u1ebft th\u00fac, v\u00ec s\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u00e1p trong vi\u1ec7c duy tr\u00ec n\u1ec1n giao th\u01b0\u01a1ng \u1edf qu\u00e1 xa, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi nh\u1eefng v\u00f9ng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba l\u00e2n c\u1eadn. N\u0103m 1817, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Ph\u00e1p th\u1eed c\u1ed1 g\u1eafng, g\u1eedi m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ebfn y\u00eau c\u1ea7u nh\u00e0 vua th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc 1787, v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i \u1edf ph\u1ea7n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>V\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd trung t\u00e2m v\u00e0 thu\u1eadn l\u1ee3i c\u1ee7a VN, v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ea3ng t\u1ed1t t\u1ecf ra ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1eadn l\u1ee3i v\u00e0 an to\u00e0n, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u m\u1edf r\u1ed9ng bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc k\u00e9m c\u1edfi m\u1edf nh\u01b0ng quan tr\u1ecdng h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t. N\u1ec1n t\u1ea3ng cho c\u00f4ng cu\u1ed9c giao l\u01b0u n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n Trung Hoa bu\u00f4n b\u00e1n \u1edf VN, v\u00e0 giao th\u01b0\u01a1ng v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp gi\u1eefa VN v\u00e0 nh\u1eefng l\u00e3nh \u0111\u1ecba Anh qu\u1ed1c t\u1ea1i eo bi\u1ec3n Malacca. D\u00f9ng con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf ra l\u1ed1i v\u00e0o hai \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t c\u1ee7a TQ l\u00e0 Chekiang v\u00e0 Kiangnan m\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i kh\u00f4ng qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c2u n\u00e0o v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c, ngay c\u1ea3 khi d\u00f9ng t\u00e0u b\u1ea3n \u0111\u1ecba. Ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ch\u00fang gi\u00e1n ti\u1ebfp qua c\u1ea3ng t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, n\u01a1i m\u00e0 s\u1ef1 c\u1ea3n tr\u1edf \u0111\u1eb7t l\u00ean cu\u1ed9c b\u00e1n bu\u00f4n c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 r\u1ea5t r\u00f5. Nh\u1eefng h\u00e0ng h\u00f3a c\u1ee7a VN sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi TQ ch\u1ec9 ra cho t\u00f4i, c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00f2 chuy\u1ec7n t\u1ea1i VN, kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u00f9 h\u1ee3p cho nhu c\u1ea7u ti\u00eau th\u1ee5 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, m\u00e0 c\u00f2n cho c\u1ea3 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng: v\u1ea3i b\u00f4ng th\u00f4, g\u1ed7 t\u00e1u, ti\u00eau, s\u1eaft, ch\u00ec, v\u1ea3i d\u1ea1, v\u1ea3i tr\u00fac b\u00e2u tr\u1eafng, thu\u1ed1c phi\u1ec7n, kali nitrat, s\u00fang tay, c\u1ea1nh \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee7ng lo\u1ea1i h\u00e0ng M\u00e3 Lai, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 long n\u00e3o, t\u1ea3o bi\u1ec3n, t\u1ed5 y\u1ebfn... \u0110\u1ed5i l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 ta s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n v\u1ea3i th\u00f4 c\u1ee7a Chekiang, tr\u00e0 xanh v\u00e0 v\u1ea3i tr\u00fac b\u00e2u Nam Kinh c\u1ee7a Kaingnan; \u0111\u00e2y l\u00e0 hai \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng s\u1ea3n xu\u1ea5t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn ch\u1ee7ng lo\u1ea1i h\u00e0ng ta c\u1ea7n, c\u00f9ng v\u1edbi tr\u00e0 \u0111en c\u1ee7a Ph\u00fac Ki\u1ebfn v\u00e0 ph\u00eda Nam Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u; t\u01a1 s\u1ed1ng c\u1ee7a B\u1eafc K\u1ef3 v\u00e0 Trung K\u1ef3, v\u00e0 b\u1ea1c th\u1ecfi, \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 qu\u1ebf. S\u1ef1 t\u1ef1 do bu\u00f4n b\u00e1n v\u1ea3i l\u1ee5a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Anh qu\u1ed1c s\u1ebd khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ea1nh m\u1ebd ti\u1ebfn tr\u00ecnh x\u00e2m nh\u1eadp n\u00e0y, nh\u01b0ng b\u1ecf nh\u1eefng ng\u0103n c\u1ea5m trong bu\u00f4n b\u00e1n tr\u00e0 c\u00f2n \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1edf mang quan tr\u1ecdng h\u01a1n. Ngay c\u1ea3 trong nh\u00e1nh bu\u00f4n tr\u00e0 n\u00e0y, t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn \u0111\u00e1ng k\u1ec3 tr\u00e0 kh\u00f4, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau th\u1ee5 b\u1edfi t\u1ea7ng l\u1edbp d\u01b0\u1edbi \u1edf Anh, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadp kh\u1ea9u \u1edf Singapore t\u1eeb nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n \u0111\u1ebfn t\u1eeb S\u00e0i G\u00f2n, v\u00e0 b\u00e1n v\u1edbi gi\u00e1 th\u1ea5p ch\u1eebng 3 \u0111\u1ed3ng t\u1edbi 6 \u0111\u1ed3ng m\u1ed7i pound. <\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><strong>Ghi ch\u00fa:<\/strong><\/p>\n<p><em>Crawfurd vi\u1ebft b\u00e0i n\u00e0y d\u01b0\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n. (C\u00e1ch \"\u0111\u1eb7t quan h\u1ec7\" c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n ch\u00e2u \u00c2u \"t\u1ed1t\" qu\u00e1 c\u01a1 =0=)<\/p>\n<p>Crawfurd c\u0169ng \u0111\u00e3 gi\u00e1n ti\u1ebfp x\u00e1c nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong \u0110\u1ea1i Nam th\u1ef1c l\u1ee5c: S\u00e0i G\u00f2n l\u00fac \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 \"c\u1eeda kh\u1ea9u\" nh\u1eadp thu\u1ed1c phi\u1ec7n v\u00e0o to\u00e0n qu\u1ed1c, nh\u1eefng t\u00e0u b\u00e8 ngo\u00e0i kh\u01a1i bu\u00f4n l\u1eadu g\u1ea1o v\u00e0 tu\u1ed3n v\u00e0ng b\u1ea1c kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c. <\/p>\n<p>D\u01b0\u1edbi th\u1eddi Minh M\u1ea1ng, ng\u01b0\u1eddi VN l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ef1 m\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi danh ngh\u0129a c\u00e1c ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a nh\u00e0 vua ph\u00e1i \u0111i n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i.<\/em><\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Ghi ch\u00e9p b\u1ed5 sung c\u1ee7a M.Chaigneau:<\/p>\n<blockquote><p>\"Bu\u00f4n b\u00e1n ho\u00e0n to\u00e0n n\u1eb1m trong tay ng\u01b0\u1eddi Hoa. Kh\u00f4ng g\u00ec s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi s\u1ef1 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y m\u00e1u th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i n\u00e0y. Ch\u1ec9 r\u1ea5t g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi VN m\u1edbi tham gia v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh t\u1ebf n\u00e0y...<\/p>\n<p>C\u1ea7n ph\u1ea3i \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0ng h\u00f3a nh\u1eadp kh\u1ea9u v\u00e0 xu\u1ea5t kh\u1ea9u, nh\u01b0ng n\u1ec1n th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do, v\u00e0 g\u1ea7n nh\u01b0 n\u1eb1m c\u1ea3 trong tay ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i; v\u00e0 nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eb3ng c\u00f3 ph\u1eadn s\u1ef1 g\u00ec ngo\u00e0i m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2n t\u00ednh \u0111\u1ed9 l\u1edbn \u1edf n\u01a1i neo \u0111\u1eadu, d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n s\u1ed1 ti\u1ec1n thu\u1ebf ph\u1ea3i tr\u1ea3. M\u1ed7i n\u0103m, v\u00e0o trong c\u00e1c c\u1ea3ng c\u1ee7a VN c\u00f3 ch\u1eebng 300 t\u00e0u TQ l\u1edbn nh\u1ecf, t\u1ea3i tr\u1ecdng t\u1eeb 100 \u0111\u1ebfn 600 t\u1ea5n.\"<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u1ec1n ngo\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf VN k\u00e9m h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u so v\u1edbi Xi\u00eam. Nh\u1eefng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y l\u00e0 H\u00e0 Ti\u00ean, S\u00e0i G\u00f2n \u1edf Nam K\u1ef3; Nha Trang, Ph\u00fa Y\u00ean, Quy Nh\u01a1n, H\u1ed9i An v\u00e0 Hu\u1ebf \u1edf Trung K\u1ef3; v\u00e0 K\u1ebb Ch\u1ee3 \u1edf B\u1eafc K\u1ef3. Giao th\u00f4ng trong n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u00ean ch\u1edf b\u1edfi nh\u1eefng d\u00f2ng s\u00f4ng l\u1edbn \u1edf Nam K\u1ef3 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3, ho\u1eb7c v\u00f9ng bi\u1ec3n g\u1ea7n. B\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng sau c\u00f9ng, th\u1ee7 \u0111\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp \u1ee9ng nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n thi\u1ebft &#8211; g\u1ea1o, mu\u1ed1i, d\u1ea7u, s\u1eaft&#8230; T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 r\u1eb1ng kh\u00f4ng d\u01b0\u1edbi 2000 chi\u1ebfc thuy\u1ec1n tham gia con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y gi\u1eefa S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 Hu\u1ebf, bao g\u1ed3m nh\u1eefng chi\u1ebfc thuy\u1ec1n c\u00f3 ph\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang th\u01b0\u1eddng c\u00f3 tr\u1ecdng t\u1ea3i t\u1eeb 30 t\u1edbi 45 t\u1ea5n, v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u1ea5u tr\u00fac c\u00f9ng s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u1ed1t c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u1ecba h\u00ecnh v\u00e0 gi\u00f3 bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 du h\u00e0nh theo nh\u1eefng \u0111\u1ee3t gi\u00f3 m\u00f9a, d\u00f9 cho s\u1ef1 kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00fang \u1edf bi\u1ec3n. Bu\u00f4n b\u00e1n gi\u1eefa th\u1ee7 \u0111\u00f4 v\u00e0 B\u1eafc K\u1ef3 ch\u1ee7 y\u1ebfu di\u1ec5n ra d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng trong n\u1ed9i \u0111\u1ecba. V\u1edbi l\u1ed1i \u0111i sau, h\u00e0ng h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6914,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[102,103,104],"class_list":["post-7307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-journal-cochinchina","tag-cochinchina","tag-mien-nam","tag-the-ky-19"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7307\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}