{"id":7293,"date":"2014-04-17T18:39:10","date_gmt":"2014-04-17T11:39:10","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.byethost11.com\/?p=7293"},"modified":"2015-01-06T18:13:18","modified_gmt":"2015-01-06T11:13:18","slug":"an-account-of-cochinchina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=7293","title":{"rendered":"An account of Cochinchina"},"content":{"rendered":"<p>(\u1ede \u0111\u00e2y ch\u1ec9 d\u1ecbch r\u1ea3i r\u00e1c b\u1ed5 sung v\u00e0i \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t m\u00e0 s\u00e1ch d\u1ecbch l\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t hay d\u1ecbch kh\u00e1c.)<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00e0ng Trong l\u1ecbch s\u1ef1 v\u00e0 ni\u1ec1m n\u1edf nh\u1ea5t so v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, v\u00e0 m\u1ed9t m\u1eb7t th\u00ec h\u1ecd \u0111\u1eb7t gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ea3n th\u00e2n \u1edf l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m, m\u1eb7t kh\u00e1c h\u1ecd l\u1ea1i nh\u00ecn n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ec3 n\u1ed7i x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh b\u1ecb c\u1ea3m x\u00fac cu\u1ed1n \u0111i. V\u00e0 trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng kh\u00e1c nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u nh\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o, gh\u00e9t b\u1ecf m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean l\u00e1nh xa ch\u00fang ta m\u1ed7i khi ch\u00fang ta l\u1ea1i g\u1ea7n, \u1edf \u0110\u00e0ng Trong \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Ch\u00ednh h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi g\u1ea7n ch\u00fang ta, h\u1ecfi han c\u1ea3 ng\u00e0n th\u1ee9, m\u1eddi ch\u00fang ta \u0103n c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecd, t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 d\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1ef1 v\u00e0 r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ec7n, t\u00f4n tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>Trong m\u1ed7i nh\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng qu\u00e1 ngh\u00e8o, bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f3 3 ch\u1ed7 ng\u1ed3i: C\u00e1ch th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ea5p nh\u1ea5t, l\u00e0 tr\u1ea3i chi\u1ebfu l\u00ean s\u00e0n nh\u00e0 tr\u1ed1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u1ea5p ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh. Th\u1ee9 hai, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i gh\u1ebf \u0111\u1ea9u th\u1ea5p, ph\u1ee7 chi\u1ebfu th\u1eadt t\u1ed1t, d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 danh ph\u1eadn cao h\u01a1n. Th\u1ee9 ba l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i s\u1eadp cao g\u1ea7n 70cm, ch\u1ec9 d\u00e0nh cho c\u00e1c quan v\u00e0 ch\u1ee9c s\u1eafc b\u1ea3n \u0111\u1ecba hay ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 th\u1ea7n th\u00e1nh.<\/p>\n<p>T\u00ednh c\u00e1ch t\u1ed1t v\u00e0 s\u1ef1 l\u1ecbch s\u1ef1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00e0ng Trong khi\u1ebfn h\u1ecd r\u1ea5t h\u00f2a nh\u00e3 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p s\u1ed1ng theo lu\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1eb7c theo \u00fd m\u00ecnh mu\u1ed1n, v\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng t\u00e1n th\u01b0\u1edfng phong t\u1ee5c, h\u00e2m m\u1ed9 h\u1ecdc thuy\u1ebft, th\u1eb3ng th\u1eafn \u01b0a th\u00edch ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa gh\u00e9t b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi th\u1ee9 ngo\u00e0i phong t\u1ee5c v\u00e0 h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p>V\u1edbi trang ph\u1ee5c ph\u1ee5 n\u1eef, t\u00f4i cho r\u1eb1ng h\u1ecd nghi\u00eam trang nh\u1ea5t \u1edf Nam \u00c1, v\u00ec ngay c\u1ea3 trong ti\u1ebft tr\u1eddi n\u00f3ng nh\u1ea5t, h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ec3 l\u1ed9 m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u00e0o tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3. H\u1ecd m\u1eb7c 5 hay 6 c\u00e1i v\u00e1y, c\u00e1i n\u1ecd ch\u1ed3ng l\u00ean c\u00e1i kia, m\u1ea5y m\u00e0u kh\u00e1c nhau, c\u00e1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u00e0i ch\u1ea1m \u0111\u1ea5t m\u00e0 h\u1ecd k\u00e9o qu\u00e9t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t r\u1ea5t nghi\u00eam trang tr\u1ecbnh tr\u1ecdng khi\u1ebfn \u0111\u1ea7u ng\u00f3n ch\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9. C\u00e1i th\u1ee9 hai ng\u1eafn b\u1eb1ng m\u1ed9t n\u1eeda c\u00e1i \u0111\u1ea7u, c\u00e1i th\u1ee9 ng\u1eafn h\u01a1n n\u1eefa v\u00e0 c\u1ee9 th\u1ebf ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ec3 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00e0u c\u00f9ng ph\u00f4 ra. V\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u00f3i quen \u0103n m\u1eb7c c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef t\u1eeb ph\u1ea7n h\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng. \u1ede ph\u1ea7n tr\u00ean, h\u1ecd m\u1eb7c \u00e1o giao l\u0129nh m\u1ea5y m\u00e0u. Tr\u00ean h\u1ebft h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ebfc kh\u0103n nh\u01b0ng r\u1ea5t m\u1ecfng, n\u00ean d\u00f9 c\u00f3 che ph\u1ee7 h\u1ecd, n\u00f3 c\u0169ng xuy\u00ean th\u1ea5u, ph\u00f4 b\u00e0y v\u1ebb x\u00e1n l\u1ea1n c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng n\u00e9t e l\u1ec7 d\u1ecbu d\u00e0ng, t\u1ea1o n\u00ean v\u1ebb ngo\u00e0i \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd \u0111\u01b0\u1eddng ho\u00e0ng.   <\/p>\n<p>T\u00f3c h\u1ecd \u0111\u1ec3 x\u00f5a, ph\u1ee7 qua vai, r\u1ea5t d\u00e0i \u0111\u1ebfn ch\u1ea5m \u0111\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00e0ng d\u00e0i c\u00e0ng \u0111\u1eb9p. Tr\u00ean \u0111\u1ea7u h\u1ecd \u0111\u1ed9i c\u00e1i n\u00f3n r\u1ea5t r\u1ed9ng che h\u1ea7u h\u1ebft m\u1eb7t h\u1ecd, khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u00ecn \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 4 hay 5 b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. V\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i n\u00f3n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec7t l\u1eabn v\u1edbi l\u1ee5a v\u00e0 v\u00e0ng, t\u00f9y theo gia th\u1ebf m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Khi g\u1eb7p g\u1ee1, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u00e1p l\u1ea1i b\u1eb1ng ph\u00e9p l\u1ecbch s\u1ef1 n\u00e0o ngo\u00e0i n\u00e2ng v\u00e0nh n\u00f3n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00f4ng th\u1ea5y m\u1eb7t.<\/p>\n<p>\u0110\u00e0n \u00f4ng, thay v\u00ec kh\u00f3a k\u00edn gi\u00e1p tr\u1ee5, qu\u1ea5n m\u00ecnh trong c\u1ea3 d\u1ea3i v\u1ea3i, m\u1eb7c l\u00ean tr\u00ean 5 hay 6 c\u00e1i tr\u01b0\u1eddng sam d\u00e0i v\u00e0 r\u1ed9ng \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng l\u1ee5a t\u1ed1t, m\u1ea5y m\u00e0u kh\u00e1c nhau, c\u00f3 tay \u00e1o r\u1ed9ng nh\u01b0 c\u00e1c linh m\u1ee5c Bi\u1ec3n \u0110\u1ee9c. V\u00e0 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng sam n\u00e0y t\u1eeb ph\u00eda h\u00f4ng tr\u1edf xu\u1ed1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u th\u1ea5p tho\u00e1ng \u0111\u1ea7y t\u00f2 m\u00f2 \u0111\u1ec3 m\u1ed7i khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng di chuy\u1ec3n, nh\u1eefng l\u1edbp m\u00e0u kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec1u c\u00f9ng ph\u00f4 ra, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t c\u01a1n gi\u00f3 h\u1ea5t ch\u00fang l\u00ean, h\u1ecd gi\u1ed1ng nh\u01b0 con c\u00f4ng v\u1edbi b\u1ed9 l\u00f4ng x\u00f2e r\u1ed9ng.<\/p>\n<p>...<\/p>\n<p>\u0110\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u1ec1u c\u1ea7m qu\u1ea1t trong tay, \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c s\u1ee9c h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u00f9ng, kh\u00f4ng kh\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef ch\u00e2u \u00c2u... H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ed9 \u0111\u1ea7u m\u00ecnh khi ch\u00e0o h\u1ecfi, cho \u0111\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1.<\/p>\n<p>... Ng\u1eafn g\u1ecdn th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00e0ng Trong kh\u00f4ng \u0111i gi\u00e0y hay v\u1edb, h\u1ecd ch\u1ec9 b\u1ea3o b\u1ecdc b\u00e0n ch\u00e2n m\u00ecnh v\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1i \u0111\u1ebf gi\u00e0y b\u1eb1ng da v\u1edbi d\u1ea3i bu\u1ed9c qua ng\u00f3n ch\u00e2n b\u1eb1ng l\u1ee5a, gi\u1ed1ng sandan.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00e0ng Trong kh\u00f4ng y\u00eau th\u00edch l\u1eafm phong t\u1ee5c c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng gh\u00e9t b\u1ecf phong t\u1ee5c ngo\u1ea1i qu\u1ed1c gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(\u1ede \u0111\u00e2y ch\u1ec9 d\u1ecbch r\u1ea3i r\u00e1c b\u1ed5 sung v\u00e0i \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t m\u00e0 s\u00e1ch d\u1ecbch l\u01b0\u1ee3c m\u1ea5t hay d\u1ecbch kh\u00e1c.) Ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00e0ng Trong l\u1ecbch s\u1ef1 v\u00e0 ni\u1ec1m n\u1edf nh\u1ea5t so v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, v\u00e0 m\u1ed9t m\u1eb7t th\u00ec h\u1ecd \u0111\u1eb7t gi\u00e1 tr\u1ecb b\u1ea3n th\u00e2n \u1edf l\u00f2ng d\u0169ng c\u1ea3m, m\u1eb7t kh\u00e1c h\u1ecd l\u1ea1i nh\u00ecn n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ec3 n\u1ed7i x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 m\u00ecnh b\u1ecb c\u1ea3m x\u00fac cu\u1ed1n \u0111i. V\u00e0 trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng kh\u00e1c nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u nh\u01b0 nh\u1eefng k\u1ebb ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o, gh\u00e9t b\u1ecf m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00ean l\u00e1nh xa ch\u00fang ta m\u1ed7i khi ch\u00fang ta l\u1ea1i g\u1ea7n, \u1edf \u0110\u00e0ng Trong \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Ch\u00ednh h\u1ecd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi g\u1ea7n ch\u00fang ta, h\u1ecfi han c\u1ea3 ng\u00e0n th\u1ee9, m\u1eddi ch\u00fang ta \u0103n c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ecd, t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 d\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1ef1 v\u00e0 r\u1ea5t th\u00e2n thi\u1ec7n, t\u00f4n tr\u1ecdng. Trong m\u1ed7i nh\u00e0, n\u1ebfu kh\u00f4ng qu\u00e1 ngh\u00e8o, bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f3 3 ch\u1ed7 ng\u1ed3i: C\u00e1ch th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ea5p nh\u1ea5t, l\u00e0 tr\u1ea3i chi\u1ebfu l\u00ean s\u00e0n nh\u00e0 tr\u1ed1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng c\u1ea5p ng\u1ed3i tr\u00ean \u0111\u00f3 nh\u01b0 th\u1ec3 c\u00f9ng m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh. Th\u1ee9 hai, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i gh\u1ebf \u0111\u1ea9u th\u1ea5p, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6914,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28,1],"tags":[106,107],"class_list":["post-7293","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lich-su-news","category-news","tag-lich-su-2","tag-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7293","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}