{"id":7254,"date":"2014-03-02T02:54:35","date_gmt":"2014-03-01T19:54:35","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.byethost11.com\/?p=7254"},"modified":"2014-12-05T20:20:09","modified_gmt":"2014-12-05T13:20:09","slug":"bb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=7254","title":{"rendered":"BB"},"content":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh qu\u00e1 bu\u1ed3n ng\u1ee7 n\u00ean t\u1ed5ng k\u1ebft nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n x\u00e2y cho B\u1eafc Th\u00e0nh (k\u1ebbo qu\u00ean m\u1ea5t).<\/p>\n<p>- Cung \u0111i\u1ec7n - Th\u00e0nh qu\u00e1ch: Gia Long cho x\u00e2y l\u1ea1i th\u00e0nh Th\u0103ng Long \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u1eadp g\u1ea7n h\u1ebft th\u1eddi L\u00ea. Th\u1eddi L\u00ea Tr\u1ecbnh, ch\u00faa Tr\u1ecbnh ch\u1ec9 t\u1eadp trung x\u00e2y ph\u1ee7 ch\u00faa, th\u00e0nh TL b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 qua chi\u1ebfn tranh L\u00ea M\u1ea1c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00f9ng tu - Cu\u1ed1i L\u00ea s\u01a1, Tr\u1ea7n C\u1ea3o \u0111\u00e3 ph\u00f3ng h\u1ecfa \u0111\u1ed1t ch\u00e1y ho\u00e0n to\u00e0n cung th\u00e0nh r\u1ed3i, n\u00ean nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 do M\u1ea1c - Tr\u1ecbnh x\u00e2y d\u1ef1ng. Khi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n s\u1ee9 \u1edf Th\u0103ng Long, Gia Long ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y th\u00eam \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0i \u1edf sau \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n n\u01a1i \u1edf.<\/p>\n<p>V\u00e0i n\u0103m sau, quan \u1edf Th\u0103ng Long ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0a \u0111\u01a1n xin tr\u00f9ng tu \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean v\u00ec \"\u0111\u00e3 m\u1ee5c n\u00e1t h\u1ebft\". S\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng b\u00ean trong th\u00e0nh c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh trong th\u1eddi L\u00ea Ch\u1ea5t - n\u00ean \u0111\u1ebfn 1835, Minh M\u1ea1ng x\u1eed t\u1ed9i L\u00ea Ch\u1ea5t c\u00f3 th\u00eam t\u1ed9i x\u00e2y c\u1ea5t tr\u00e1i ph\u00e9p qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0i trong th\u00e0nh, cho h\u1ea1 b\u1edbt.<\/p>\n<p>(Ngh\u0129 cung \u0111i\u1ec7n Hu\u1ebf kia c\u1ee9 v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m l\u00e0 l\u1ea1i ph\u1ea3i tr\u00f9ng tu v\u00ec xu\u1ed1ng c\u1ea5p, c\u00e1i \u0111i\u1ec7n c\u1ea3 tr\u0103m n\u0103m th\u00ec c\u00f2n c\u00e1i qu\u00e1i g\u00ec m\u00e0 \u0111\u00f2i d\u1ee1? =__= H\u00e2m m\u1edbi \u0111i \u0111em g\u1ed7 m\u1ee5c v\u1ec1, c\u00e1i g\u00ec l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec Thanh v\u1edbi T\u00e2y S\u01a1n tha cho \u0111\u1ea5y? Nguy\u1ec5n Hu\u1ec7 khu\u00e2n h\u1ebft \u0111\u1ed3 c\u1ee7a ph\u1ee7 ch\u00faa Tr\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u1ee9 c\u00e1i cung th\u00e0nh c\u00f3 qu\u00e1i g\u00ec \u0111\u00e2u m\u00e0 l\u1ea5y?)<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn 1832, Minh M\u1ea1ng cho \u0111\u1eafp th\u00e0nh tr\u00ec trong 10 ph\u1ee7 huy\u1ec7n.  <\/p>\n<p>- Kinh t\u1ebf: Theo nh\u1eefng b\u00e1o c\u00e1o trong Th\u1ef1c l\u1ee5c, th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n \u1edf B\u1eafc Th\u00e0nh \u0111i 2 l\u1ed1i: \u0110\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n t\u1eeb Nam \u0110\u1ecbnh \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i. Nam \u0110\u1ecbnh thay th\u1ebf cho vai tr\u00f2 c\u1eeda ng\u00f5 c\u1ee7a Ph\u1ed1 Hi\u1ebfn ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc, trong khi th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n ng\u01b0\u1eddi Hoa chuy\u1ec3n d\u1ea7n v\u1ec1 2 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, t\u1eadp trung \u1edf H\u00e0ng Bu\u1ed3m HN v\u00e0 Nam \u0110\u1ecbnh (\u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX c\u00f2n ghi nh\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00e0ng x\u00f3m ng\u01b0\u1eddi Hoa \u1edf Nam \u0110\u1ecbnh). Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u0169ng cho l\u1eadp s\u1edf thu thu\u1ebf \u1edf 2 n\u01a1i n\u00e0y.<\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng b\u1ed9 th\u00ec c\u00f3 L\u1ea1ng S\u01a1n - Nh\u01b0ng theo b\u00e1o c\u00e1o v\u00e0o th\u1eddi Nguy\u1ec5n, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 t\u1eeb S\u01a1n Nam l\u00ean L\u1ea1ng S\u01a1n ch\u1ec9 c\u00f3 1 \u0111\u01b0\u1eddng m\u00f2n r\u1ea5t nh\u1ecf, xen l\u1eabn v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a d\u00e2n trong n\u00fai. S\u1ef1 v\u1eadn chuy\u1ec3n giao th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 gi\u1eefa B\u1eafc Th\u00e0nh v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a bao gi\u1edd ph\u00e1t \u0111\u1ea1t tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Nguy\u1ec5n. T\u1ec9nh l\u1ef5 L\u1ea1ng S\u01a1n v\u1ed1n ch\u1ec9 c\u00f3 vai tr\u00f2 giao l\u01b0u bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi c\u00e1c th\u1ecb tr\u1ea5n v\u00f9ng cao v\u00e0 thu thu\u1ebf khai th\u00e1c m\u1ecf. Sau n\u00e0y, Minh M\u1ea1ng m\u1edbi cho m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eb3ng t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i l\u00ean L\u1ea1ng S\u01a1n. Khi v\u00f9ng bi\u1ec3n B\u1eafc b\u1ed9 b\u1ecb c\u01b0\u1edbp bi\u1ec3n nh\u00e0 Thanh v\u00e0 T\u00e2y x\u00e2m chi\u1ebfm, \u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0u th\u00f4ng bu\u00f4n b\u00e1n c\u00f2n l\u1ea1i \u1edf B\u1eafc b\u1ed9 l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y - tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3 b\u1ecb Th\u00e1i B\u00ecnh Thi\u00ean qu\u1ed1c ch\u1eb7n n\u1ed1t. <\/p>\n<p>- N\u00f4ng nghi\u1ec7p: Theo b\u00e1o c\u00e1o, h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea \u1edf B\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o th\u1eddi Tr\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam v\u00e0o th\u1eddi L\u00ea, nh\u01b0ng v\u1ed1n ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ng\u0103n n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 ph\u00e1t. V\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u1eddi Nguy\u1ec5n, ngay sau 1802, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t... v\u1ee1. D\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Gia Long cho tu b\u1ed5 l\u1ea1i, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Minh M\u1ea1ng v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda. Do h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea n\u00e0y l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 quy lu\u1eadt n\u00e0o, s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc tr\u1edf n\u00ean hung hi\u1ec3m h\u01a1n, t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u1eadp l\u1ee5t x\u1ea3y ra li\u00ean t\u1ee5c. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i th\u0103m d\u00f2, \u0111o \u0111\u1ea1c t\u1eebng d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea. Cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay, to\u00e0n h\u1ed9 \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u \u1edf B\u1eafc b\u1ed9 v\u1eabn l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n \u0111i\u1ec1u nghi\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t xu\u1ea5t s\u1eafc trong tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n l\u00e0 Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho c\u00f4ng cu\u1ed9c khai kh\u1ea9n \u0111\u1ea5t \u0111ai \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ven bi\u1ec3n, t\u1eeb Nam \u0110\u1ecbnh, H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Qu\u1ea3ng Ninh.  <\/p>\n<p>N\u0103m 1837, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u00e0o khai m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n s\u00f4ng \u0110u\u1ed1ng l\u00e0m gi\u1ea3m s\u1ee9c n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c, s\u00f4ng \u0110u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o m\u1edf r\u1ed9ng th\u00eam, l\u00e0m \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e2n l\u0169 cho s\u00f4ng H\u1ed3ng. (D\u1ef1 t\u00ednh s\u00f4ng \u0110u\u1ed1ng l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 20-30% s\u1ee9c l\u0169 c\u1ee7a s\u00f4ng H\u1ed3ng ch\u1ea3y qua S\u01a1n T\u00e2y.)<\/p>\n<p>(C\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y \u0111\u00ea n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng v\u00e0o 1830-1832, v\u1ed1n l\u1edbn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i chia nh\u1ecf ra \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u1eebng ph\u1ea7n. C\u00f9ng v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00e0nh tr\u00ec, ph\u00e1o \u0111\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y l\u00fac \u1ea5y, c\u00f3 l\u1ebd qu\u00e2n d\u00e2n ph\u1ea3i \"lao d\u1ecbch\" kh\u00f4ng \u00edt. Nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i 1832, \u0111\u1ea7u 1833, tr\u1eddi... b\u00e3o, g\u00e2y ng\u1eadp \u00fang ph\u1ea7n trong \u0111\u00ea. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n nguy\u00ean nh\u00e2n th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u00e0ng lo\u1ea1t cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u00e0o 1833.<\/p>\n<p>V\u00ec hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u1eadp \u00fang n\u00e0y, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn trong tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n l\u00e0 n\u00ean ph\u00e1 b\u1ecf \u0111\u00ea. V\u00ec h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb th\u1eddi L\u00fd Tr\u1ea7n v\u1ed1n mang t\u00ednh c\u1ee5c b\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec1n trang nh\u1eb1m b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1ea5t \u0111ai ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e2u d\u1ea7n th\u00e0nh l\u1ec7 - N\u1ebfu ph\u00e1 b\u1ecf \u0111\u00ea, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc tr\u00e0n v\u00e0o r\u1ed3i t\u1ef1 r\u00fat nh\u01b0 \u0111\u1ea5t mi\u1ec1n Nam (n\u00ean \u1edf mi\u1ec1n Nam ch\u1ec9 th\u1ea5y h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng \u0111\u00e0o l\u00e0 nhi\u1ec1u). Nh\u01b0ng sau khi \u0111i\u1ec1u nghi\u00ean, th\u1ea5y nh\u1eefng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t th\u1ea5p r\u00fat n\u01b0\u1edbc r\u1ea5t ch\u1eadm, ng\u1eadp r\u1ea5t l\u00e2u, h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u1eef l\u1ea1i. (C\u0169ng c\u00f3 l\u1ebd do c\u00e1c vua Nguy\u1ec5n c\u0169ng \u1edbn s\u1ef1 manh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00e2n B\u1eafc, c\u00e1c con s\u00f4ng \u0111\u00e0o mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ec1u huy \u0111\u1ed9ng t\u1eeb v\u00e0i ng\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u1ea3 v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m c\u1ef1c qu\u00ean ch\u1ebft, ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn th\u1eddi Ph\u00e1p th\u00ec Ph\u00e1p m\u1edbi n\u1eafm \u0111\u1ea7u d\u00e2n B\u1eafc \u0111i \u0111\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4i.))<\/p>\n<p>- Khai th\u00e1c m\u1ecf: Ngo\u00e0i nh\u1eefng m\u1ecf v\u00e0ng b\u1ea1c, di\u00eam ti\u00eau, \u0111\u1ed3ng... \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c, n\u0103m 1840, Minh M\u1ea1ng cho ch\u1ec9 d\u1ee5 d\u00e2n \u1edf \u0110\u00f4ng Tri\u1ec1u \u0111\u00e0o m\u1ecf than. Hi\u1ec7n nay, Minh M\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u00f4ng t\u1ed5 c\u1ee7a ng\u00e0nh than VN.<\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Th\u00e0nh qu\u00e1ch, \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u, giao th\u00f4ng, th\u1ee7y l\u1ee3i, khai th\u00e1c, k\u1ec3 c\u1ea3 \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu ch\u00f9a chi\u1ec1n, Minh M\u1ea1ng x\u00e2y trong 10 n\u0103m c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u01a1n c\u1ea3 ng\u00e0n n\u0103m. <\/p>\n<p>(M\u00e0 chi\u1eb9p, \u0111\u1ecdc s\u1eed th\u1eddi Minh M\u1ea1ng m\u1edbi th\u1ea5y c\u00e1c \u00f4ng quan v\u0103n c\u00f3 ch\u00fat t\u00e1c d\u1ee5ng, c\u00f3 ki\u1ebfn th\u1ee9c tr\u1ecb th\u1ee7y, canh n\u00f4ng, \u0111\u1ebfn quan v\u0103n c\u0169ng b\u1ecb l\u00f4i \u0111i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, tham m\u01b0u c\u1ed1 v\u1ea5n chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, v\u1eadn t\u1ea3i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i c\u00e3i nhau chi h\u1ed3 gi\u1ea3 d\u00e3, xem Kh\u1ed5ng Minh hay Kh\u1ed5ng T\u1eed hay kh\u1ed5ng t\u01b0\u1edbc gi\u1ecfi h\u01a1n hay xem ch\u1eef ai \u0111\u1eb9p h\u01a1n. Cao B\u00e1 Qu\u00e1t l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng so s\u00e1nh v\u1edbi Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9?)    <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Nh\u00e2n chuy\u1ec7n \u0111\u00ea \u0111i\u1ec1u th\u00ec xem l\u1ea1i \"V\u1ee1 \u0111\u00ea\" c\u1ee7a V\u0169 Tr\u1ecdng Ph\u1ee5ng. V\u1ea7ng, \u0111\u1eafp \u0111\u00ea cho m\u00ecnh m\u00e0 d\u00e2n th\u00ec tr\u1ed1n, quan th\u00ec tham, l\u1ea1i th\u00ec \u00e1c, tr\u00ed th\u1ee9c th\u00ec ch\u1ec9 gi\u1ecfi c\u00e1i m\u1ed3m \"d\u00e2n ch\u1ee7\", cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00ea v\u1ee1 cu\u1ed1n c\u00e1i v\u00e9o \u0111i h\u1ebft. \u0110\u00e3 hi\u1ec3u. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/21.gif\" alt=\":))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/><\/p>\n<blockquote><p>\"-\u0110\u1eddi b\u00e2y gi\u1edd, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u1ea7n chi\u1ec1u \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u00e1n b\u00e1o, b\u00e1n s\u00e1ch cho ch\u1ea1y ch\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3 g\u00ec \u0111\u1ebfn li\u00eam s\u1ec9 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m! V\u1ea3 l\u1ea1i, c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean tr\u00e1ch h\u1ecd, v\u00ec trong c\u00e1i s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ea7u, t\u1ef1u trung c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u00f4i k\u1ebb th\u00e0nh th\u1ef1c, tin r\u1eb1ng ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n theo m\u1edbi, ph\u1ea3i \u00e2u h\u00f3a c\u1ea3 tr\u0103m ph\u1ea7n tr\u0103m th\u00ec m\u1edbi l\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9, v\u0103n minh. C\u00e1i th\u00e0nh th\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ecdn \u1ea5y v\u1eabn l\u00e0 \u0111\u00e1ng khen, tuy c\u00e1i ngu c\u1ee7a ch\u00fang th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ea1i.<\/p>\n<p>- Nh\u1ea9y \u0111\u1ea7m, \u0111\u00e1nh c\u00e1 ng\u1ef1a, \u0103n ngon, m\u1eb7c \u0111\u1eb9p, d\u00f9ng nh\u1eefng h\u00e0ng m\u1ecfng \u0111\u1ec3 may nh\u1eefng b\u1ed9 y ph\u1ee5c ph\u00f4 ra nh\u1eefng \u0111\u00f9i v\u1edbi ng\u1ef1c, nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf, m\u00e0 \u0111\u00e3 cho l\u00e0 v\u0103n minh, ti\u1ebfn b\u1ed9 r\u1ed3i?<\/p>\n<p>-\u0110\u1ed1i v\u1edbi k\u1ebb ngu th\u00ec nh\u1eefng c\u00e1i h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ebf th\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ee7 r\u1ed3i ch\u1ee9 c\u00f2n g\u00ec n\u1eefa!<\/p>\n<p>Minh xo vai, th\u1edf d\u00e0i:<\/p>\n<p>- Ch\u1ebft ch\u1ebft! N\u1ebfu v\u1eady th\u00ec c\u0169ng bu\u1ed3n cho \u201ctr\u00ed th\u1ee9c\u201d v\u00e0 cho \u201cng\u00f4n lu\u1eadn\u201d th\u1eadt.<\/p>\n<p>- T\u00f4i th\u00ec t\u00f4i ch\u1eb3ng bu\u1ed3n g\u00ec c\u1ea3 v\u00ec t\u00f4i cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Anh mu\u1ed1n g\u00ec? Mu\u1ed1n d\u00e2n t\u1ed9c v\u00f4 \u0111\u1ea1o, v\u00f4 h\u1ecdc, b\u00e1n khai, kh\u00f4ng l\u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0o th\u1edd, l\u1ea1i m\u1ea5y ngh\u00ecn n\u0103m n\u00f4 l\u1ec7 nh\u01b0 d\u00e2n m\u00ecnh, t\u1ea5t nhi\u00ean... t\u1ea5t nhi\u00ean c\u00e1i tinh hoa \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c \u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1eadc tr\u00ed th\u1ee9c n\u00f4 l\u1ec7. Th\u1eadt th\u1ebf, tinh th\u1ea7n n\u00f4 l\u1ec7 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9... qu\u1ed1c b\u1ea3o c\u1ed5 truy\u1ec1n, v\u00e0 s\u1ebd m\u00e3i m\u00e3i di truy\u1ec1n. X\u01b0a kia n\u00f4 l\u1ec7 T\u00e0u, th\u00ec theo T\u00e0u l\u00e0 v\u0103n minh. B\u00e2y gi\u1edd n\u00f4 l\u1ec7 T\u00e2y th\u00ec \u00e2u h\u00f3a kia m\u1edbi l\u00e0 v\u0103n minh. T\u00f4i tin r\u1eb1ng n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi da \u0111en \u1edf b\u00e3i sa m\u1ea1c Sahara m\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ebfn chi\u1ebfm n\u01b0\u1edbc ta th\u00ec c\u00e1i b\u1ecdn tr\u00ed th\u1ee9c \u1ea5y t\u1ea5t nhi\u00ean c\u0169ng s\u1ebd h\u00f4 h\u00e0o \u0111\u1ea1p \u0111\u1ed5 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e1i \u201cc\u0169\u201d \u0111\u1ec3 m\u00e0 theo \u201cm\u1edbi\u201d, ngh\u0129a l\u00e0... Phi h\u00f3a th\u00ec m\u1edbi l\u1ea1i l\u00e0 v\u0103n minh! Tr\u00e1ch g\u00ec c\u00e1i \u00f3c n\u00f4 l\u1ec7!\"<\/p><\/blockquote>\n<p>---<\/p>\n<p>Trong \"V\u1ee1 \u0111\u00ea\" c\u1ee7a V\u0169 Tr\u1ecdng Ph\u1ee5ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u c\u1ee7a d\u00e2n qu\u00ea c\u1ef1c k\u1ef3 hay: \"Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 c\u1ea7u v\u1ee1 \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ee1 x\u00e1 \u0111\u1ec3 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc mi\u1ec5n thu\u1ebf, ch\u1ee9 c\u00f3 ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t hoa m\u00e0u n\u00e0o \u0111\u1ec3 m\u1ea5t m\u00e0 s\u1ee3?\" - H\u1ecd ch\u1ec9 bi\u1ebft \"kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a-m\u00ecnh th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m\", kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u00ednh l\u00e0 khi \u0111\u00ea v\u1ee1, hoa m\u00e0u m\u1ea5t th\u00ec gi\u00e1 l\u00faa t\u0103ng, s\u1ebd \u0111\u00f3i, m\u00e0 l\u1ee5t th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n g\u00ec \u0111\u1ec3 l\u00e0m ki\u1ebfm c\u01a1m. Khi \u0111\u1ecba ch\u1ee7 v\u00ec l\u1ee5t m\u00e0 b\u1ecf l\u00e0ng \u0111i m\u1ea5t th\u00ec n\u00f4ng d\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u00f3i c\u00e0ng th\u00eam \u0111\u00f3i. N\u00f4ng d\u00e2n v\u1eeba s\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u1ecba ch\u1ee7 v\u1eeba ganh t\u1ecb, t\u00ednh g\u1ea7n ch\u1ee9 kh\u00f4ng t\u00ednh xa. Ch\u1ec9 c\u00e1i g\u00ec c\u1ee7a-m\u00ecnh th\u00ec h\u1ecd m\u1edbi coi tr\u1ecdng. (Th\u1eadt ra c\u00e1i t\u00ednh c\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 trong m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc v\u1ec1 chi\u1ebfn tranh qu\u00e1 bu\u1ed3n ng\u1ee7 n\u00ean t\u1ed5ng k\u1ebft nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u00e0 Nguy\u1ec5n x\u00e2y cho B\u1eafc Th\u00e0nh (k\u1ebbo qu\u00ean m\u1ea5t). &#8211; Cung \u0111i\u1ec7n &#8211; Th\u00e0nh qu\u00e1ch: Gia Long cho x\u00e2y l\u1ea1i th\u00e0nh Th\u0103ng Long \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u1eadp g\u1ea7n h\u1ebft th\u1eddi L\u00ea. Th\u1eddi L\u00ea Tr\u1ecbnh, ch\u00faa Tr\u1ecbnh ch\u1ec9 t\u1eadp trung x\u00e2y ph\u1ee7 ch\u00faa, th\u00e0nh TL b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 qua chi\u1ebfn tranh L\u00ea M\u1ea1c th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00f9ng tu &#8211; Cu\u1ed1i L\u00ea s\u01a1, Tr\u1ea7n C\u1ea3o \u0111\u00e3 ph\u00f3ng h\u1ecfa \u0111\u1ed1t ch\u00e1y ho\u00e0n to\u00e0n cung th\u00e0nh r\u1ed3i, n\u00ean nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 do M\u1ea1c &#8211; Tr\u1ecbnh x\u00e2y d\u1ef1ng. Khi \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n s\u1ee9 \u1edf Th\u0103ng Long, Gia Long ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y th\u00eam \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0i \u1edf sau \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n n\u01a1i \u1edf. V\u00e0i n\u0103m sau, quan \u1edf Th\u0103ng Long ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0a \u0111\u01a1n xin tr\u00f9ng tu \u0111i\u1ec7n K\u00ednh Thi\u00ean v\u00ec &#8220;\u0111\u00e3 m\u1ee5c n\u00e1t h\u1ebft&#8221;. S\u1ef1 x\u00e2y d\u1ef1ng b\u00ean trong th\u00e0nh c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh trong th\u1eddi L\u00ea Ch\u1ea5t &#8211; n\u00ean \u0111\u1ebfn 1835, Minh M\u1ea1ng x\u1eed t\u1ed9i L\u00ea Ch\u1ea5t c\u00f3 th\u00eam t\u1ed9i x\u00e2y c\u1ea5t tr\u00e1i ph\u00e9p qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0i trong th\u00e0nh, cho h\u1ea1 b\u1edbt. (Ngh\u0129 cung \u0111i\u1ec7n Hu\u1ebf kia c\u1ee9 v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m l\u00e0 l\u1ea1i ph\u1ea3i tr\u00f9ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6914,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,28,1],"tags":[106,107],"class_list":["post-7254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ca-nhan","category-lich-su-news","category-news","tag-lich-su-2","tag-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}