{"id":7202,"date":"2013-12-27T13:28:31","date_gmt":"2013-12-27T06:28:31","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.byethost11.com\/?p=7202"},"modified":"2014-12-05T20:20:09","modified_gmt":"2014-12-05T13:20:09","slug":"phat-xit-nhat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=7202","title":{"rendered":"Ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt"},"content":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc s\u01a1 qua qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt, c\u00f3 m\u1ea5y \u0111i\u1ec1u kh\u00e1 l\u00e0 h\u1ee9ng th\u00fa.<\/p>\n<p>T\u1ea1i sao l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1t x\u00edt, theo ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y l\u00e0 \"b\u00f3\" ho\u1eb7c \"nh\u00f3m\", v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc chuy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i, ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c h\u1eb9p h\u00f2i, chi\u00eau b\u00e0i h\u01b0\u1edbng t\u1edbi t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn \"d\u00e2n t\u1ed9c\"... Nh\u01b0 m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, gi\u1ed1ng \u0110\u1ee9c v\u1edbi Do Th\u00e1i. Nh\u01b0ng t\u1ea1i sao l\u1ea1i l\u00e0 TQ?<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ea7n nh\u00ecn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n, hay th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 xa h\u01a1n n\u1eefa. \u0110\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m Minh Tr\u1ecb, NB b\u1ecb ch\u00e2u \u00c2u t\u1ea5n c\u00f4ng, bu\u1ed9c ph\u1ea3i m\u1edf c\u00e1c c\u1ea3ng, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3i t\u1ed5 ch\u00ednh ph\u1ee7. Th\u1eadt ra, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 NB l\u00e0m l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1 c\u0169ng l\u00e0m. Ngay t\u1eeb n\u0103m 1862, TQ \u0111\u00e3 c\u1eed h\u01a1n 100 h\u1ecdc sinh ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i h\u1ecdc, t\u1eadp trung ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Nh\u01b0ng \"l\u1ee3i th\u1ebf\" c\u1ee7a NB tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 NB hay than ngh\u00e8o k\u1ec3 kh\u1ed5: \u0110\u1ea5t \u0111ai ch\u1ea3 c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 m\u00e0 c\u01b0\u1edbp. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 quan do m\u00e2u thu\u1eabn trong n\u01b0\u1edbc, TQ ph\u1ea3i ch\u1ecbu s\u1ef1 kh\u1ed1ng ch\u1ebf c\u1ee7a h\u01a1n 5 n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 k\u1ebb n\u00e0o c\u0169ng l\u0103m le l\u1ea5y h\u01a1n ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c chia - V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 Ph\u00e1p ch\u1ecdn c\u00e1ch \u0111\u00e1nh VN \u0111\u1ec3 ch\u1ecdc v\u00e0o m\u1ea1n V\u00e2n Nam. NB, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 ch\u1ecbu \"\u0111\u1ea7u h\u00e0ng\", l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng chia s\u1ebb c\u00f4ng ngh\u1ec7, ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng, bu\u00f4n b\u00e1n... M\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y NB l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u00f3ng qu\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1 kh\u00e1c. \u0110\u1ea5t NB kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e0i nguy\u00ean, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c l\u00e0 quan tr\u1ecdng. <\/p>\n<p>B\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t l\u1edbn c\u1ee7a NB ch\u00ednh l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn Ph\u00e1p Trung - kh\u1edfi ngu\u1ed3n t\u1eeb cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c VN c\u1ee7a Ph\u00e1p. Ph\u00e1p v\u00e0 TQ \u0111\u00e1nh nhau \u1edf V\u00e2n Nam, NB \u0111\u1ed9t nhi\u00ean t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o Tri\u1ec1u Ti\u00ean, bu\u1ed9c TQ ph\u1ea3i r\u00fat lui, nh\u01b0\u1eddng VN cho ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p. Ngay trong n\u0103m sau, NB c\u00f9ng Ph\u00e1p k\u00fd k\u1ebft hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc li\u00ean minh, Ph\u00e1p cung c\u1ea5p thuy\u1ec1n chi\u1ebfn, kh\u00ed t\u00e0i cho NB, \u0111\u1ed5i l\u1ea1i l\u00e0 NB kh\u1ed1ng ch\u1ebf bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a TQ. Nh\u1eadn th\u1ea5y \"m\u1ed1i l\u1ee3i\" to l\u1edbn n\u00e0y t\u1eeb NB, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi e s\u1ee3 Ph\u00e1p \"1 m\u00ecnh \u0103n c\u1ea3\" gi\u1ed1ng H\u00e0 Lan t\u1eebng l\u00e0m v\u1edbi Ma Cao, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t c\u1edfi b\u1ecf c\u00e1c hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5y l\u00f2ng NB. S\u1ef1 \"h\u1ee3p t\u00e1c c\u00f9ng ph\u00e1t tri\u1ec3n\" c\u1ee7a NB v\u1edbi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng l\u00ean m\u1ed9t t\u1ea7m cao m\u1edbi, \u0111\u1ec3 NB tr\u1edf th\u00e0nh qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1ea5t ch\u00e2u \u00c1 b\u1ea5y gi\u1edd.<\/p>\n<p>V\u1ecb th\u1ebf m\u00e0 NB c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1edd \"ch\u1ed1ng-Trung-Qu\u1ed1c\", t\u1eeb v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u1ecb \u0111\u1ed9ng, NB \u0111\u00e3 tham gia v\u00e0o c\u00f4ng cu\u1ed9c ti\u1ebfn chi\u1ebfm ch\u00e2u \u00c1 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. <\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a tri\u1ec1u Thanh d\u01b0\u1edbi tr\u01b0\u1edbng T\u1eeb Hy th\u00e1i h\u1eadu. Vi\u1ec7c ra s\u1ee9c ki\u1ec3m so\u00e1t, kh\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u1ef1c \u0111oan c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u \"c\u1ea3i c\u00e1ch\" \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n l\u1ef1c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh li\u1ec7u c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 \"th\u1ee7 c\u1ef1u\"? Khi ngay c\u1ea3 cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Khang H\u1eefu Vi, L\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i Si\u00eau c\u0169ng do NB h\u1eadu thu\u1eabn? V\u1edbi s\u1ef1 x\u00e2m l\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0o mi\u1ec1n Nam TQ, s\u1ef1 ph\u00e2n quy\u1ec1n c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ef1c k\u1ef3 b\u1ea5t l\u1ee3i, nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y sau cu\u1ed9c C\u00e1ch m\u1ea1ng T\u00e2n H\u1ee3i. C\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, d\u00f2ng t\u1ed9c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e1t c\u1ee9, ph\u00e2n nh\u1ecf qu\u1ed1c gia, v\u00e0 TQ s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed3i ngon cho T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5m nh\u00e1p t\u1eebng mi\u1ebfng. <\/p>\n<p>(- Th\u1ef1c ra, t\u00ecnh tr\u1ea1ng \"chia \u0111\u1ec3 tr\u1ecb\" n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y \u1edf VN. M\u1ed9t khi m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t, kh\u1ed1ng ch\u1ebf t\u1eeb trung \u01b0\u01a1ng, c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 b\u1ecb Ph\u00e1p ph\u00e2n nh\u1ecf d\u1ec5 d\u00e0ng, nu\u1ed1t ch\u1eedng t\u1eebng mi\u1ebfng.)<\/p>\n<p>Ngay c\u1ea3 Khang H\u1eefu Vi, v\u00e0o th\u1eddi gian sau \u0111\u00f3, c\u0169ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra th\u1ebf b\u1ea5t l\u1ee3i, kh\u00f4ng c\u00f2n y\u00eau c\u1ea7u TQ \"canh t\u00e2n\" tri\u1ec7t \u0111\u1ec3, m\u00e0 \u0111\u1eb7t ra \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i qu\u00e2n ch\u1ee7 l\u1eadp hi\u1ebfn cho TQ.<\/p>\n<p>Quay l\u1ea1i NB v\u00e0 TQ, hai n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed l\u1ee5c \u0111\u1ee5c l\u00e2u \u0111\u1eddi quanh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Tri\u1ec1u Ti\u00ean. Nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u00e1nh Tri\u1ec1u Ti\u00ean b\u1ecb TQ ch\u1eb7n \u0111\u01b0\u1eddng, trong ti\u1ec1m th\u1ee9c NB, TQ ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3n tr\u1edf l\u1edbn nh\u1ea5t cho c\u00f4ng cu\u1ed9c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng v\u00e0o \u0111\u1ea5t li\u1ec1n. Hay n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, NB c\u1ed5 \u0111\u1ea1i v\u1eeba s\u00f9ng Hoa v\u1eeba b\u00e0i Hoa. T\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi NB sang tri\u1ec1u \u0110\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1ea5t c\u1ea3 phong t\u1ee5c, quy ch\u1ebf cho \u0111\u1ebfn ch\u00ed c\u00e1ch \u0103n m\u1eb7c \u1edf c\u1ee7a nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, NB \u0111\u00e3 ti\u1ebfp thu h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a TQ, trong su\u1ed1t c\u00e1c ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed. Ngay c\u1ea3 trong thi\u00ean \"Tho\u00e1t \u00c1 lu\u1eadn\", Fukuzawa Yukichi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ea3i c\u00e1ch, b\u00e0i Hoa b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u s\u1eb7c m\u00f9i M\u1ea1nh T\u1eed \"X\u00e3 t\u1eafc th\u1ee9 chi, qu\u00e2n vi khinh\" - n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 l\u00e0 tr\u1ecdng, ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e0 ph\u1ee5. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng \"t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u00e2n d\u00e2n\" c\u1ee7a Nho h\u1ecdc NB c\u0169ng kh\u1edfi ngu\u1ed3n t\u1eeb nh\u1eefng ch\u00ed s\u0129 nh\u00e0 Minh \u0111em sang. <\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, v\u00ec v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1eddi th\u1ebf, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh tr\u1edf ng\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a NB - kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong l\u0129nh v\u1ef1c tinh th\u1ea7n. Trong ti\u1ec1m th\u1ee9c, NB x\u00e1c \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 l\u1edbn m\u1ea1nh c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 \"v\u01b0\u1ee3t qua TQ\". V\u00e0 ngay khi v\u1eeba \u0111\u1ee7 s\u1ee9c, NB th\u1ef1c hi\u1ec7n ngay \"khao kh\u00e1t\" h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m c\u1ee7a m\u00ecnh: \u0110\u00e1nh Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u00e0o 1894. <\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong thi\u00ean \"Tho\u00e1t \u00c1 lu\u1eadn\". Trong \u0111\u00f3, coi \"TQ v\u00e0 Tri\u1ec1u Ti\u00ean ch\u1eb3ng h\u1ec1 gi\u1ed1ng NB\", \"ch\u00fang ta v\u01b0\u1ee3t h\u01a1n h\u1eb3n h\u1ecd\", v\u01b0n v\u01b0n v\u00e0 v\u01b0n v\u01b0n. N\u00f3i chung l\u00e0 m\u00f9i t\u1ef1 s\u01b0\u1edbng bay cao ng\u00fat tr\u1eddi. V\u00e0 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n, c\u1ea7n t\u1ea5n c\u00f4ng Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u00e0 TQ. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng TQ \u0111\u00e3 l\u1ed7i th\u1eddi, c\u1ea7n ti\u00eau di\u1ec7t TQ \u0111\u1ec3 \"c\u1ea3i c\u00e1ch\" ch\u00e2u \u00c1 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed9ng kh\u1eafp.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng d\u00f9 Fukuzawa Yukichi hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u00f3 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o, \"Tho\u00e1t \u00c1 lu\u1eadn\" khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 ai nh\u00ecn t\u1edbi. Ch\u1ec9 v\u00e0o 48 n\u0103m sau, c\u00f9ng v\u1edbi l\u00fac qu\u00e2n \u0111\u1ed9i chi\u1ebfm ch\u00ednh ph\u1ee7, th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh quy\u1ec1n qu\u00e2n s\u1ef1 ph\u00e1t x\u00edt, b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f4i ra, tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ch\u00ednh y\u1ebfu, kim ch\u1ec9 nam c\u1ee7a NB. C\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 NB loan truy\u1ec1n to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1edbi nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc xung quanh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm t\u1edbi NB \u0111\u1ec3 t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch duy t\u00e2n. <\/p>\n<p>V\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i, Fukuzawa Yukichi c\u00f9ng \"Tho\u00e1t \u00c1 lu\u1eadn\" \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ch\u00ednh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt.<\/p>\n<p>S\u1ef1 b\u00e0i x\u00edch \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi TQ kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1eb1m \u1edf ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n tinh th\u1ea7n nh\u01b0 \u0110\u1ee9c v\u1edbi Do Th\u00e1i - D\u00f9 c\u0169ng \u0111\u1eb7t tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ebf \"th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n\", \"\u01b0u vi\u1ec7t\" t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 - m\u00e0 c\u00f2n tr\u00ean v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb. \u0110\u1ebfn khi l\u1edbn m\u1ea1nh, NB b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm c\u00e1ch b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng theo \u0111\u00fang l\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0ng ngo\u1ea1i tr\u1eeb Tri\u1ec1u Ti\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00e1c \u0111\u00e3 \"c\u00f3 ch\u1ee7\". Cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 I, NB \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 v\u1edbi Nga nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i th\u1ebf tr\u00ean c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u1ea3o ph\u00eda B\u1eafc. Th\u1ebf l\u1ef1c ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y qu\u00e1 m\u1ea1nh, NB kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ed9t m\u00ecnh ch\u1ed1ng th\u1ef1c d\u00e2n - Th\u1ebf l\u00e0, m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft nh\u00e2n sinh m\u1edbi ra \u0111\u1eddi, \u0111\u1eb7t NB th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb c\u1ee9u tinh c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1, k\u00eau g\u1ecdi d\u00e2n ch\u00fang c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1 \u1ee7ng h\u1ed9 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Nh\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i kh\u00e1ng v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng \u1edf khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 n\u00e0y, \u1edf \u0111\u00e2u l\u1ea1i ch\u1eb3ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi TQ? Ng\u01b0\u1eddi TQ \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong kinh t\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i \u0110N\u00c1, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Ph\u00e1t x\u00edt \u0110\u1ee9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi Do Th\u00e1i \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm t\u00e0i s\u1ea3n, ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt c\u1ea7n ti\u00eau di\u1ec7t TQ \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi nh\u1eefng th\u1ee9 to l\u1edbn h\u01a1n. <\/p>\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee5y trang b\u1eb1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \"Tho\u00e1t \u00c1 lu\u1eadn\", b\u1eb1ng b\u00e0i tr\u1eeb H\u00e1n h\u1ecdc, v\u1ee9t b\u1ecf Nho h\u1ecdc \"c\u0169 k\u1ef9 l\u1ea1c h\u1eadu\" v\u00e0 v\u00e2n v\u00e2n nh\u1eefng th\u1ee9 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1.  <\/p>\n<p>V\u00e0 NB, \"kh\u1edfi nghi\u1ec7p\" b\u1eb1ng c\u00e1ch b\u00e1n \u0111\u1ee9ng c\u00e1c qu\u1ed1c gia ch\u00e2u \u00c1, l\u1ea1i t\u1ef1 cho m\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee9u tinh c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1. <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>C\u00e2u nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u \"ti\u1ec5n s\u00f3i c\u1eeda tr\u01b0\u1edbc, r\u01b0\u1edbc c\u1ecdp c\u1eeda sau\" kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd. S\u1ed1ng trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u1ea5y, v\u1edbi nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng, xung \u0111\u1ed9t c\u1ee7a 2 qu\u1ed1c gia TQ-NB, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i nh\u00ecn v\u00e0o. D\u00f9 trong th\u1eddi k\u1ef3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a PBC, NB ch\u01b0a tr\u1edf th\u00e0nh ph\u00e1t x\u00edt, nh\u01b0ng con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1edbm mu\u1ed9n. <\/p>\n<p>Ngay c\u1ea3 L\u01b0\u01a1ng Kh\u1ea3i Si\u00eau c\u0169ng khuy\u00ean PBC kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ea7u ngo\u1ea1i vi\u1ec7n. V\u00e0 NB c\u0169ng \u0111\u00e3 \"b\u00e1n \u0111\u1ee9ng\" VN l\u1ea7n th\u1ee9 2 v\u00e0o n\u0103m 1908, k\u00fd k\u1ebft hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc c\u00f9ng Ph\u00e1p \u0111u\u1ed5i t\u1ea5t c\u1ea3 du h\u1ecdc sinh v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed5i l\u1ea1i l\u00e0 NB \u0111\u01b0\u1ee3c sang \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n b\u00e1n, l\u00e0m tan r\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n phong tr\u00e0o \u0110\u00f4ng Du.<\/p>\n<p>Ai tin \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9u hi\u1ec7u \"ch\u00e2u \u00c1 c\u00f9ng ti\u1ebfn\" c\u1ee7a NB th\u1eddi gian n\u00e0y \u0111\u00fang l\u00e0 ng\u00e2y th\u01a1 s\u1ed1 m\u1ed9t.<\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra m\u1ecdi lo\u1ea1i s\u00e1ch \u0111\u1ec1u c\u1ea7n xem x\u00e9t gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ef1c ti\u1ec5n c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \"gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n mi\u1ec7ng\", b\u01a1m v\u00e1. C\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1i nh\u00e0 c\u1ea7n xem c\u00f3 b\u1ec1n \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ai x\u00e2y. <\/p>\n<p>V\u1eb9t nh\u00e0 th\u01b0 sinh th\u00ec n\u00f3i ch\u1eef, v\u1eb9t ngo\u00e0i ch\u1ee3 th\u00ec ch\u1eedi th\u1ec1. Nh\u01b0ng chung quy v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 con v\u1eb9t.        <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u khi c\u1ea3m th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi VN r\u1ea5t \"ng\u00e2y th\u01a1\", r\u1ea5t \"d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng\". TQ b\u00e1n \u0111\u1ee9ng m\u00ecnh c\u0169ng k\u00eau, m\u00e0 c\u1ea3 Cambodia quay l\u01b0ng c\u0169ng h\u1eadm h\u1ef1c. Xin l\u1ed7i, t\u00ecnh th\u1ebf ra nh\u01b0 b\u00e2y gi\u1edd c\u0169ng b\u1edfi \"kh\u00f4ng-gi\u1ecfi-kinh-doanh\", b\u1ecb \u0111\u00e1 nh\u01b0 qu\u1ea3 b\u00f3ng \u1edf gi\u1eefa. N\u00e0o \"anh c\u1ea3\", \"anh hai\" r\u1ed3i anh em, h\u00e0ng x\u00f3m, \u0111\u1ebfn l\u00fac kh\u00f4ng nh\u01b0 \u00fd th\u00ec l\u1ea1i g\u00e0o.<\/p>\n<p>Th\u1eadt ra NB, hay ngay c\u1ea3 Th\u00e1i Lan, H\u00e0n Qu\u1ed1c... c\u0169ng l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 cho c\u00e2u \"kh\u00f4n c\u0169ng ch\u1ebft, d\u1ea1i c\u0169ng ch\u1ebft, bi\u1ebft th\u00ec s\u1ed1ng\". Th\u00f4i h\u1eadm h\u1ef1c k\u1ec3 t\u1ed9i th\u1eb1ng n\u00e0y th\u1eb1ng kia b\u00e1n m\u00ecnh \u0111\u00ea, \u0111\u1ee9a n\u00e0o b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 gi\u00e1 th\u00ec \u0111\u1ee9a \u1ea5y gi\u1ecfi. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ecdc s\u01a1 qua qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt, c\u00f3 m\u1ea5y \u0111i\u1ec1u kh\u00e1 l\u00e0 h\u1ee9ng th\u00fa. T\u1ea1i sao l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1t x\u00edt, theo ngh\u0129a g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y l\u00e0 &#8220;b\u00f3&#8221; ho\u1eb7c &#8220;nh\u00f3m&#8221;, v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc chuy\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9c t\u00e0i, ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c h\u1eb9p h\u00f2i, chi\u00eau b\u00e0i h\u01b0\u1edbng t\u1edbi t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn &#8220;d\u00e2n t\u1ed9c&#8221;&#8230; Nh\u01b0 m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh c\u1ee7a ph\u00e1t x\u00edt Nh\u1eadt l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, gi\u1ed1ng \u0110\u1ee9c v\u1edbi Do Th\u00e1i. Nh\u01b0ng t\u1ea1i sao l\u1ea1i l\u00e0 TQ? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ea7n nh\u00ecn ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Minh Tr\u1ecb Duy T\u00e2n, hay th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 xa h\u01a1n n\u1eefa. \u0110\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m Minh Tr\u1ecb, NB b\u1ecb ch\u00e2u \u00c2u t\u1ea5n c\u00f4ng, bu\u1ed9c ph\u1ea3i m\u1edf c\u00e1c c\u1ea3ng, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3i t\u1ed5 ch\u00ednh ph\u1ee7. Th\u1eadt ra, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 NB l\u00e0m l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c1 c\u0169ng l\u00e0m. Ngay t\u1eeb n\u0103m 1862, TQ \u0111\u00e3 c\u1eed h\u01a1n 100 h\u1ecdc sinh ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i h\u1ecdc, t\u1eadp trung ph\u00e1t tri\u1ec3n qu\u00e2n \u0111\u1ed9i. Nh\u01b0ng &#8220;l\u1ee3i th\u1ebf&#8221; c\u1ee7a NB tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i, ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6939,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,28,1],"tags":[106,107],"class_list":["post-7202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ca-nhan","category-lich-su-news","category-news","tag-lich-su-2","tag-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7202\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}