{"id":6525,"date":"2012-05-27T08:18:47","date_gmt":"2012-05-27T01:18:47","guid":{"rendered":"http:\/\/lamthien.byethost24.com\/?p=6525"},"modified":"2012-05-27T08:18:47","modified_gmt":"2012-05-27T01:18:47","slug":"tieng-viet-hom-nay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=6525","title":{"rendered":"Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t h\u00f4m nay"},"content":{"rendered":"<p>Nhi\u1ec1u c\u00e1n b\u1ed9 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u00ednh v\u00f4 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1ch d\u1ea1y ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u1edf nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng: v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean ch\u01b0a bi\u1ebft vi\u1ebft m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 cho \u0111\u00fang ng\u1eef ph\u00e1p v\u00e0 ch\u00ednh t\u1ea3; \u0111\u1ebfn n\u1ed7i B\u1ed9 ph\u1ea3i ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh bu\u1ed9c sinh vi\u00ean n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i h\u1ecdc \u201cTi\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u1ef1c h\u00e0nh\u201d, v\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00e1o s\u01b0 v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u1ea3i th\u1ed1t l\u00ean: \u201cMong sao sau 12 n\u0103m h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng con t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng Vi\u1ec7t nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i h\u1ecdc!\u201d. M\u1ed9t \u00f4ng b\u1ea1n c\u0169 l\u00e2u n\u0103m g\u1eb7p l\u1ea1i, nay l\u00e0 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng tr\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 th\u00f4ng c\u01a1 s\u1edf, khi bi\u1ebft t\u00f4i \u0111ang d\u1ea1y v\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, li\u1ec1n t\u00e1i m\u1eb7t v\u00e0 van xin t\u00f4i tha thi\u1ebft:<em> \u201cAnh ch\u1edb vi\u1ebft th\u00eam c\u00e1i g\u00ec m\u1edbi n\u1eefa \u0111\u1ea5y! Ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i xo\u00e0nh xo\u1ea1ch nh\u01b0 m\u1ea5y n\u0103m nay gi\u00e1o vi\u00ean d\u1ea1y ti\u1ebfng Vi\u1ec7t tr\u01b0\u1eddng t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111i Bi\u00ean Ho\u00e0 [*] m\u1ea5t hai ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i!\u201c<\/em>.  V\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y c\u0169 c\u1ee7a t\u00f4i (m\u1ed9t Nh\u00e0 gi\u00e1o Nh\u00e2n d\u00e2n) ph\u00e1t bi\u1ec3u trong m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ed9i ngh\u1ecb do B\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0 n\u00ean b\u1ecf h\u1eb3n m\u00f4n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u1edf tr\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 th\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u201cd\u00e0nh th\u00ec gi\u1edd h\u1ecdc nh\u1eefng m\u00f4n c\u00f3 \u00edch h\u01a1n hay \u00edt ra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1i b\u1eb1ng\u201d.<\/p>\n<p>D\u0129 nhi\u00ean khi nghe nh\u1eefng l\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf t\u00f4i v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p kh\u00f4ng kh\u1ecfi th\u1ea5y l\u00f2ng \u0111au nh\u01b0 c\u1eaft, th\u1ea5y danh d\u1ef1 c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m s\u00e2u xa, v\u00e0 v\u00ed th\u1eed v\u1ecb gi\u00e1o s\u01b0 n\u00f3i tr\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ea7y t\u00f4i, th\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ng\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ed7n x\u01b0\u1ee3c. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 m\u1ed9t gi\u00e2y sau, t\u00f4i, c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 ai c\u00f3 ch\u00fat l\u01b0\u01a1ng tri, ph\u1ea3i t\u1ef1 nh\u1ee7 r\u1eb1ng c\u00e2u n\u00f3i ph\u0169 ph\u00e0ng \u1ea5y ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u0103n c\u1ee9.<\/p>\n<p>Th\u1ebf nh\u01b0ng trong khi c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 to\u00e1n l\u00fd ho\u00e1 lu\u00f4n lu\u00f4n th\u1ea5y m\u00ecnh c\u1ea7n ra s\u1ee9c r\u00fat ng\u1eafn c\u00e1i kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa m\u00ecnh v\u00e0 khoa h\u1ecdc ti\u00ean ti\u1ebfn c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i, c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o c\u1ee7a khoa ng\u1eef v\u0103n, l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e2y ph\u00fat n\u00e0o th\u1ea5y m\u00ecnh c\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, m\u00e0 trong ch\u00fang t\u00f4i c\u00f2n c\u00f3 kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y m\u00ecnh v\u01b0\u1ee3t l\u00ean ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc r\u1ea5t xa so v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i trong m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp khoa t\u00f4i \u0111\u00e3 tai nghe m\u1eaft th\u1ea5y m\u1ed9t b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c gi\u1ea3ng vi\u00ean ng\u1eef h\u1ecdc khuy\u00ean sinh vi\u00ean t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i kh\u00f4ng d\u1eabn c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 ngo\u1ea1i qu\u1ed1c n\u1eefa, v\u00ec th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 l\u00e2m v\u00e0o m\u1ed9t c\u01a1n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng v\u1ec1 khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i;  duy c\u00f3 Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m th\u00e0nh m\u1ed9t \u1ed1c \u0111\u1ea3o c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n khoa h\u1ecdc ng\u1eef v\u0103n l\u00e0nh m\u1ea1nh!<\/p>\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1, v\u00ec \u1edf ta c\u00f3 hai ng\u00e0nh m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quan ni\u1ec7m l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n h\u1ecdc m\u1ed9t ch\u1eef n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c: \u0111\u00f3 l\u00e0 V\u0103n v\u00e0 Ng\u1eef. C\u00e1ch \u0111\u00e2y b\u1ed1n ch\u1ee5c n\u0103m, b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7u t\u1eadp \u0111\u1ebfn nghe b\u1ed1n bu\u1ed5i (14 ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3) gi\u1ea3ng v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc, trong \u0111\u00f3 di\u1ec5n gi\u1ea3 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u1ecdc m\u1ed9t trang s\u00e1ch b\u00e1o n\u00e0o v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc, cho n\u00ean n\u00f3i to\u00e0n nh\u1eefng chuy\u1ec7n m\u00e0 \u1edf tr\u01b0\u1eddng, ngay khi gi\u1ea3ng nh\u1eefng bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i d\u1eb7n sinh vi\u00ean \u0111\u1eebng bao gi\u1edd ngh\u0129 v\u00e0 n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 ng\u1ed9 nh\u1eadn th\u00f4 thi\u1ec3n nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i h\u00e0ng m\u00e0 b\u1ed1n n\u0103m h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc \u1edf tr\u01b0\u1eddng s\u1ebd gi\u00fap h\u1ecd thanh to\u00e1n tri\u1ec7t \u0111\u1ec3.<\/p>\n<p>Cho n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u1ea1c h\u1eadu trong c\u00e1c ng\u00e0nh h\u1ecdc n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi. L\u1ea1c h\u1eadu m\u00e0 bi\u1ebft m\u00ecnh l\u1ea1c h\u1eadu (nh\u01b0 b\u00ean c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc ch\u00ednh x\u00e1c) th\u00ec kh\u00f4ng sao: ch\u1ec9 c\u1ea7n ch\u0103m ch\u1ec9 \u0111\u1ecdc s\u00e1ch m\u1edbi l\u00e0 ch\u1eb3ng bao l\u00e2u s\u1ebd b\u1eaft k\u1ecbp ng\u01b0\u1eddi ta; nh\u01b0ng b\u00ean ch\u00fang t\u00f4i th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1ea5y r\u00f5 m\u00ecnh l\u1ea1c h\u1eadu kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ec5: ph\u1ea3i hi\u1ec3u ng\u01b0\u1eddi ta ti\u1ebfn xa \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u \u0111\u00e3, r\u1ed3i m\u1edbi \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi ta v\u1edbi m\u00ecnh. Nh\u01b0ng l\u00e0m sao hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh c\u00f2n sa l\u1ea7y \u1edf m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 b\u1ecf xa t\u1eeb h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc? M\u1ed9t s\u1ed1 l\u1edbn trong ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 th\u1ea5y m\u00ecnh l\u1ea1c h\u1eadu ch\u00ednh v\u00ec l\u1ea1c h\u1eadu qu\u00e1 xa, nh\u00ecn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y m\u00f4 t\u00ea g\u00ec n\u1eefa. V\u1ea3 l\u1ea1i khi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 nh\u1eefng h\u1ecdc h\u00e0m h\u1ecdc v\u1ecb h\u1eb1ng mong \u01b0\u1edbc r\u1ed3i, r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng m\u00ecnh m\u00e0 l\u1ea1i c\u1ea7n \u0111\u1ecdc s\u00e1ch m\u1edbi l\u00e0m g\u00ec n\u1eefa, nh\u1ea5t l\u00e0 sau khi th\u1eed \u0111\u1ecdc m\u1ed9t trang m\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec3u n\u1ed5i l\u1ea5y m\u1ed9t d\u00f2ng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e1i t\u1ed9i l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p l\u00e0 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t cho d\u00e2n ta. N\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c \u1ea5y kh\u00f4ng nh\u1eb1m \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 tr\u00ed th\u1ee9c. N\u00f3 ch\u1ec9 nh\u1eb1m \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra m\u1ed9t l\u1edbp nha l\u1ea1i. Ngay nh\u01b0 m\u00f4n ti\u1ebfng Ph\u00e1p h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00e8m quan t\u00e2m s\u1eeda \u0111\u1ed5i cho k\u1ecbp v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a khoa h\u1ecdc. C\u00e1i ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Ph\u00e1p m\u00e0 h\u1ecd d\u1ea1y cho h\u1ecdc sinh c\u1ee7a ta l\u00e0 th\u1ee9 ng\u1eef ph\u00e1p c\u1ed5 l\u1ed7 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u1ed1n kh\u00f4ng ti\u1ebfn xa h\u01a1n nh\u1eefng tri th\u1ee9c c\u00f3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 XVIII. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 ai \u0111\u00e3 t\u1eebng so s\u00e1nh s\u00e1ch d\u1ea1y ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng n\u0103m 1945 v\u1edbi s\u00e1ch d\u1ea1y ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u1edf Ph\u00e1p c\u0169ng v\u00e0o n\u0103m \u1ea5y (m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ea5t \u00edt h\u1ecdc sinh Vi\u1ec7t Nam h\u1ecdc trong tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc).<\/p>\n<p>Di h\u1ea1i c\u1ee7a ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ngu d\u00e2n \u1ea5y cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n r\u00f5 m\u1ed3n m\u1ed9t. S\u1edf d\u0129 vi\u1ec7c d\u1ea1y ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Vi\u1ec7t trong nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ta ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ea5t b\u1ea1i l\u00e0 v\u00ec n\u1ed9i dung \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em ra d\u1ea1y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 theo m\u1ed9t l\u1ed1i c\u1ed5 l\u1ed7, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Vi\u1ec7t tuy d\u00f9ng to\u00e0n th\u00ed d\u1ee5 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Ch\u1ec9 nh\u1edd m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p t\u00ecnh c\u1edd m\u00e0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u00f3 nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch theo ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Ph\u00e1p (c\u1ee7a nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i chi\u1ebfn: ch\u1ee7 ng\u1eef, \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, t\u00e2n ng\u1eef\u2026), nh\u01b0ng ti\u1ebfc thay, nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u00e2u \u201dPh\u00e1p-Vi\u1ec7t \u0111\u1ec1 hu\u1ec1\u201d nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1ec9 chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 20% trong s\u1ed1 ki\u1ec3u c\u00e2u c\u1ee7a ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, c\u00f2n c\u00e1c ki\u1ec3u c\u00e2u kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p th\u00ec m\u1ed9t l\u00e0 khi ph\u00e2n t\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ea3o l\u1ea1i cho gi\u1ed1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p [nh\u01b0 \u0111\u1ea3o c\u00e2u T\u00f4i t\u00ean l\u00e0 Nam th\u00e0nh T\u00ean (c\u1ee7a) t\u00f4i l\u00e0 Nam]; hai l\u00e0 c\u1eaft b\u1edbt c\u00e1i ph\u1ea7n kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u0111i (b\u1ecf ch\u1eef T\u00f4i trong c\u00e2u tr\u00ean ra ngo\u00e0i \u201cn\u00f2ng c\u1ed1t c\u00fa ph\u00e1p\u201d); ba l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng ki\u1ec3u c\u00e2u \u1ea5y, coi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cc\u00e2u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u201d; trong khi \u00edt nh\u1ea5t c\u00f3 70 % ki\u1ec3u c\u00e2u nh\u01b0 th\u1ebf trong v\u1ed1n v\u0103n h\u1ecdc d\u00e2n gian, trong v\u0103n h\u1ecdc c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i; c\u0169ng nh\u01b0 trong ti\u1ebfng n\u00f3i h\u00e0ng ng\u00e0y m\u00e0 ta v\u1eabn nghe th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, trong 12 b\u1ed9 s\u00e1ch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t d\u1ea1y cho c\u00e1c l\u1edbp ph\u1ed5 th\u00f4ng kh\u00f3 l\u00f2ng t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y m\u1ed9t ch\u1ee5c c\u00e2u n\u00eau r\u00f5 c\u00e1c quy t\u1eafc ng\u1eef ph\u00e1p (ti\u1ebfng Vi\u1ec7t) m\u00e0 h\u1ecdc sinh ph\u1ea3i v\u1eadn d\u1ee5ng th\u00e0nh th\u1ea1o \u0111\u1ec3 vi\u1ebft cho \u0111\u00fang, n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ec3 v\u00e0i ba tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p may m\u1eafn m\u00e0 ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Vi\u1ec7t gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Ph\u00e1p (ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 trong c\u00e2u Em \u0111i h\u1ecdc, ph\u1ea3i n\u00f3i em tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111i, r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u1ebfn h\u1ecdc). C\u00f2n h\u00e0ng tr\u0103m quy t\u1eafc kh\u00e1c, c\u0169ng c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft kh\u00f4ng k\u00e9m, th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 s\u00e1ch n\u00e0o n\u00f3i l\u1ea5y m\u1ed9t c\u00e2u. C\u0169ng may m\u00e0 12 n\u0103m h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t h\u1ebft c\u00e1i c\u1ea3m th\u1ee9c v\u1ec1 ti\u1ebfng m\u1eb9 \u0111\u1ebb m\u00e0 m\u1ed7i h\u1ecdc sinh, nh\u1edd s\u1ed1ng trong l\u00f2ng nh\u00e2n d\u00e2n, v\u1eabn c\u00f2n gi\u1eef nguy\u00ean b\u1ea5t ch\u1ea5p c\u00e1c s\u00e1ch gi\u00e1o khoa, cho n\u00ean v\u1eabn n\u00f3i \u0111\u00fang trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n sinh ho\u1ea1t t\u1ef1 nhi\u00ean, tuy c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ebft sai r\u1ea5t nhi\u1ec1u, v\u00ec khi vi\u1ebft v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 khi d\u1ecbch t\u1eeb ti\u1ebfng ch\u00e2u \u00c2u ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1c h\u1eb3n, th\u00e0nh th\u1eed c\u00e1i c\u1ea3m th\u1ee9c kia kh\u00f4ng c\u00f2n chi ph\u1ed1i h\u00e0nh vi ng\u00f4n ng\u1eef n\u1eefa, v\u00e0 nhi\u1ec1u khi ng\u01b0\u1eddi ta vi\u1ebft ra nh\u1eefng c\u00e2u m\u00e0 th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd n\u00f3i v\u00e0 nghe ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t n\u00f3i, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 ai nghe ai n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i b\u1eadt c\u01b0\u1eddi. L\u1ebd ra m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc hay l\u00e0m phi\u00ean d\u1ecbch chuy\u00ean nghi\u1ec7p ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n nh\u1edb m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o m\u00ecnh n\u00f3i n\u0103ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 50 c\u00f2n c\u00f3 th\u00eam m\u1ed9t nh\u00e2n t\u1ed1 n\u1eefa l\u00e0m h\u1ecfng h\u1eb3n c\u00e1ch suy ngh\u0129 v\u00e0 vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 Vi\u1ec7t ng\u1eef h\u1ecdc. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i nguy\u00ean t\u1eafc l\u1ea5y \u201ckh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ebft h\u1ee3p\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00f4 s\u01a1 th\u00e0nh s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d v\u00e0 \u201ch\u1ea1n ch\u1ebf\u201d, l\u00e0m \u201cti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1ch quan\u201d \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ee7 th\u1ee9 (t\u1eeb hay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a hay kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a, thu\u1ed9c t\u1eeb lo\u1ea1i n\u00e0y hay t\u1eeb lo\u1ea1i kh\u00e1c, v.v\u2026). Nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y v\u1ed1n do ph\u00e1i mi\u00eau t\u1ea3 c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u01b0a ra trong th\u1eadp k\u1ef7 30 v\u00e0 ch\u1ec9 sau \u0111\u00f3 m\u1ea5y n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecf h\u1eb3n, v\u00ec khi th\u1ef1c s\u1ef1 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch, n\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ef1c k\u1ef3 phi l\u00fd. Th\u1ebf nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 Vi\u1ec7t ng\u1eef h\u1ecdc \u0111i theo L\u00ea V\u0103n L\u00fd d\u00f9ng l\u00e0m nguy\u00ean l\u00fd ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o trong m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00e1c gi\u1ea3 kh\u00f4ng ti\u1ebfc l\u1eddi m\u1ea1t s\u00e1t n\u1ec1n ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc M\u1ef9. S\u1edf d\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 v\u00ec c\u00e1i \u201cti\u00eau chu\u1ea9n\u201d n\u00e0y mi\u1ec5n \u0111\u01b0\u1ee3c cho nh\u00e0 ng\u1eef h\u1ecdc nhi\u1ec1u c\u00f4ng vi\u1ec7c r\u1ea5t kh\u00f3 ch\u1ecbu nh\u01b0 vi\u1ec7c quan s\u00e1t t\u1ec9 m\u1ec9 l\u1eddi \u0103n ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t v\u00e0 suy ngh\u0129 k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb ng\u1eef v\u00e0 c\u00e2u c\u00fa Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>R\u1ed1t cu\u1ed9c, ngo\u00e0i vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp \/ h\u1ea1n ch\u1ebf\u201d ra, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft s\u00e1ch ng\u1eef ph\u00e1p Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0o kh\u00e1c [n\u1ebfu kh\u00f4ng k\u1ec3 c\u00e1i \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng ti\u1ebfng Ph\u00e1p (hay ti\u1ebfng Nga, ti\u1ebfng Anh) nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o th\u00ec ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \"d\u0129 nhi\u00ean\" ph\u1ea3i th\u1ebf \u1ea5y]. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 s\u00e1ch ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Vi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n tho\u00e1t ly ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, v\u00e0 n\u1ebfu b\u1ecf c\u00e1c th\u00ed d\u1ee5 b\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111i th\u00ec ta s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00e2n dung ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea4n-\u00c2u \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh, tr\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng h\u00ecnh th\u00e1i h\u1ecdc (nh\u01b0 \u201cchia \u0111\u1ed9ng t\u1eeb\u201d, \u201cbi\u1ebfn c\u00e1ch\u201d v.v\u2026  kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea4n-\u00c2u n\u00e0o c\u0169ng c\u00f2n gi\u1eef).  S\u00e1ch ng\u1eef ph\u00e1p c\u1ee7a ta l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng \u201cs\u1eafc l\u1ec7nh\u201d v\u00f5 \u0111o\u00e1n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t gi\u00e1o l\u00fd thi\u00eang li\u00eang h\u01a1n c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ef1 th\u1eadt hi\u1ec3n nhi\u00ean m\u00e0 h\u1ecd (v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ban b\u1ed1 s\u1eafc l\u1ec7nh) c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t m\u1ed7i ng\u00e0y m\u1ea5y tr\u0103m l\u1ea7n trong ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a to\u00e0n d\u00e2n v\u00e0 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Nh\u1eefng \u201cs\u1eafc l\u1ec7nh\u201d \u1ea5y l\u00e0 do nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c si\u00eau qu\u1ea7n ch\u1ee3t \u201cng\u1ed9\u201d ra trong nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc lo\u00e9 s\u00e1ng c\u1ee7a thi\u00ean t\u00e0i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng n\u0103m lao \u0111\u1ed9ng mi\u1ec7t m\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1eddi \u0103n ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau r\u00f5 c\u0103n c\u1ee9, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m, m\u1ed9t thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam t\u00fac, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ee7 minh x\u00e1c \u0111\u1ec3 cho h\u1ecdc sinh v\u00e0 gi\u00e1o vi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh bi\u1ebft l\u00e0 c\u00e1i kh\u00e1i ni\u1ec7m, c\u00e1i thu\u1eadt ng\u1eef \u1ea5y \u1ee9ng v\u00e0o nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef n\u00e0o, th\u00e0nh th\u1eed \u00edt c\u00f3 gi\u00e1o vi\u00ean n\u00e0o d\u00e1m t\u1ef1 m\u00ecnh \u0111\u01b0a th\u00eam m\u1ed9t v\u00e0i th\u00ed d\u1ee5 ngo\u00e0i c\u00e1c th\u00ed d\u1ee5 trong s\u00e1ch. Nh\u1eefng c\u00e1ch \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a nh\u01b0 \u201cch\u1ee7 ng\u1eef l\u00e0 ng\u1eef l\u00e0m ch\u1ee7\u201d kh\u00f4ng cho ai bi\u1ebft th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat g\u00ec \u0111\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm ra m\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 ch\u1ee7 ng\u1eef, c\u00e0ng kh\u00f4ng gi\u00fap ai s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u th\u00eam ti\u1ebfng Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p>C\u00e1i l\u1ee3i duy nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1ch so\u1ea1n ng\u1eef ph\u00e1p \u1ea5y l\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 tha h\u1ed3 thay \u0111\u1ed5i gi\u00e1o tr\u00ecnh tu\u1ef3 theo c\u1ea3m h\u1ee9ng, c\u1ee9 m\u1ed9t v\u00e0i n\u0103m l\u1ea1i \u201cc\u1ea3i c\u00e1ch\u201d m\u1ed9t l\u1ea7n b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u0103m tr\u01b0\u1edbc m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ee9ng minh g\u00ec c\u1ea3 (v\u00ec c\u00e1i nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u0169ng c\u00f3 h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh g\u00ec \u0111\u00e2u ?). D\u00f9 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 n\u00f3i con m\u00e8o l\u00e0 hai t\u1eeb, th\u00ec n\u0103m sau c\u1ee9 vi\u1ec7c n\u00f3i con m\u00e8o l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb n\u1ebfu n\u1ea3y ra c\u00e1i \u00fd th\u00edch n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf: c\u1ea7n g\u00ec bi\u1ebft gi\u00e1o vi\u00ean \u0103n n\u00f3i ra sao v\u1edbi h\u1ecdc sinh, h\u1ecdc sinh \u0103n n\u00f3i ra sao v\u1edbi cha m\u1eb9? Kh\u1ed5 th\u00e2n nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ecdc sinh c\u00f3 cha m\u1eb9 hay ch\u00fa b\u00e1c c\u00f3 ch\u00fat v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t quy t\u1eafc, m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m, m\u1ed9t thu\u1eadt ng\u1eef khoa h\u1ecdc, v\u00e0 th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u ti\u1ebfng Vi\u1ec7t t\u1eed t\u1ebf: c\u00e1i v\u1ed1n v\u0103n ho\u00e1 \u1ea5y m\u00e0 d\u00f9ng v\u00e0o vi\u1ec7c \u201cph\u1ee5 \u0111\u1ea1o\u201d cho con ch\u00e1u ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m cho ch\u00fang \u0103n \u0111i\u1ec3m 1 \u0111i\u1ec3m 2 su\u1ed1t \u0111\u1eddi, v\u00ec s\u00e1ch gi\u00e1o khoa ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t c\u00f3 v\u0103n ho\u00e1 ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u1ea3.<\/p>\n<p>Sau khi h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 v\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi \u00c2u (\u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch duy nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 h\u1ecdc l\u00fd thuy\u1ebft ng\u1eef h\u1ecdc), l\u1ebd ra c\u00e1c nh\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o c\u00e1i qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn \u201cd\u0129 \u00c2u vi trung\u201d [europ\u00e9ocentisme] b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng ch\u1ed7 m\u00e0 ng\u1eef h\u1ecdc \u00c2u ch\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c khi \u0111em \u1ee9ng d\u1ee5ng v\u00e0o ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, hay \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng theo d\u00f5i c\u00e1i qu\u00e1 tr\u00ecnh kh\u1eafc ph\u1ee5c \u1ea5y v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ti\u1ebfp thu nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u ti\u1ebfng m\u1eb9 \u0111\u1ebb \u0111\u00fang h\u01a1n v\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u00e1ch d\u1ea1y ti\u1ebfng cho c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n. Ti\u1ebfc thay, ng\u00e0y nay Vi\u1ec7t Nam \u0111ang l\u00e0 c\u00e1i ph\u00e1o \u0111\u00e0i cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a \u201cd\u0129 \u00c2u vi trung\u201d c\u1ef1c \u0111oan trong ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc. Gi\u00e1 nh\u01b0 kh\u00f4ng t\u00e1c h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0ng ch\u1ee5c th\u1ebf h\u1ec7 th\u00ec c\u0169ng ch\u1eafng n\u00f3i l\u00e0m g\u00ec, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kinh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn gi\u1ea5c ng\u1ee7 \u0111ang y\u00ean l\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb h\u1eefu tr\u00e1ch \u1edf B\u1ed9 gi\u00e1o d\u1ee5c, v\u00e0 chu\u1ed1c l\u1ea5y c\u00e1i ti\u1ebfng x\u1ea5u l\u00e0 \u201cn\u00e9m b\u00f9n v\u00e0o m\u1eb7t m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi\u201d nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 t\u1eebng m\u1eafng t\u00f4i.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng n\u00e9m b\u00f9n v\u00e0o ai h\u1ebft. T\u00f4i ch\u1ec9 n\u00f3i l\u00ean s\u1ef1 th\u1eadt thu\u1ea7n tu\u00fd m\u00e0 \u0111\u00e3 m\u01b0\u1eddi m\u1ea5y n\u0103m nay ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o d\u00e1m n\u00f3i hay vi\u1ebft d\u00f9 ch\u1ec9 m\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u1ec3 b\u00e1c b\u1ecf. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00e1ng cho t\u00f4i t\u1ef1 tr\u00e1ch m\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 th\u1ee9c t\u1ec9nh nh\u1eefng b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111ang ng\u1ee7 qu\u00e1 y\u00ean gi\u1ea5c.<\/p>\n<p>V\u00e0 t\u00f4i tuy\u1ec7t nhi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean. C\u00e1ch \u0111\u00e2y b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u00e0n anh c\u1ee7a ng\u00e0nh Vi\u1ec7t ng\u1eef h\u1ecdc, gi\u00e1o s\u01b0 Nguy\u1ec5n T\u00e0i C\u1ea9n, \u0111em t\u1eeb Li\u00ean X\u00f4 v\u1ec1 m\u1ed9t b\u00e1u v\u1eadt v\u00f4 gi\u00e1: l\u00fd thuy\u1ebft \u00e2m ti\u1ebft \u2013 h\u00ecnh v\u1ecb (slogo-morphema) c\u1ee7a m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u1ec1n ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc \u01b0u t\u00fa nh\u1ea5t c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, l\u00fd thuy\u1ebft duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u01a1n l\u1eadp nh\u01b0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t (v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng kh\u00e1c) \u0111\u1eb7t ra cho ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ea1ch ra m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn \u0111\u1ec3 kh\u1eafc ph\u1ee5c ch\u1ee7 ngh\u0129a \u201cd\u0129 \u00c2u vi trung\u201d. Nh\u01b0ng ti\u1ebfc thay, h\u1ed3i \u1ea5y kh\u00f4ng m\u1ea5y ai hi\u1ec3u \u00f4ng. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ed1 \u00fd nh\u00ecn sang h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c, c\u1ed1 sao vi\u1ebft cho kh\u00e1c \u00f4ng, \u0111\u1ec3 t\u1ecf ra m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111i theo \u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u00f4ng, ngh\u0129a l\u00e0 thua k\u00e9m \u00f4ng. C\u00e1i kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4ng l\u00e0nh m\u1ea1nh \u1ea5y v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd.<\/p>\n<p>T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i vi\u1ebft tr\u00ean \u0111\u00e2y kh\u00f4ng c\u00f3 bao nhi\u00eau s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c, v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng thi\u1ebfu g\u00ec nh\u1eefng b\u1ea1n \u0111\u1ecdc kh\u00f4ng tin t\u00f4i n\u00f3i th\u1eadt, hay \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng cho r\u1eb1ng t\u00f4i v\u1ebd ra m\u1ed9t b\u1ee9c tranh qu\u00e1 \u1ea3m \u0111\u1ea1m, v\u00e0 nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 c\u1ef1c \u0111oan v\u00e0 c\u00f2n thi\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9. T\u00f4i r\u1ea5t ti\u1ebfc l\u00e0 trong m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00eau ra nh\u1eefng lu\u1eadn c\u1ee9 khoa h\u1ecdc \u0111\u1ee7 minh x\u00e1c \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00ec th\u1ebf t\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay khi cu\u1ed1n s\u00e1ch Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, M\u1ea5y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u1eef \u00e2m, ng\u1eef ph\u00e1p, ng\u1eef ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh (Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Gi\u00e1o d\u1ee5c, 1998). Cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1 l\u1edbn nh\u1eefng b\u00e0i gi\u1ea3ng, nh\u1eefng b\u00e0i t\u1ea1p ch\u00ed, nh\u1eefng b\u00e1o c\u00e1o khoa h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00f4i.C\u00f9ng v\u1edbi cu\u1ed1n Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, S\u01a1 th\u1ea3o ng\u1eef ph\u00e1p ch\u1ee9c n\u0103ng (Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i, 1991), cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 lu\u1eadn c\u1ee9 nghi\u00eam t\u00fac r\u1eb1ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ti\u1ebfng Ph\u00e1p, v\u00e0 tuy kh\u00e1c v\u1edbi ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u1ec1 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ec1 ng\u1eef ph\u00e1p, n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 ti\u1ebfng trong s\u00e1ng, ch\u00ednh x\u00e1c, tinh t\u1ebf, \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ta qu\u00fd tr\u1ecdng v\u00e0 n\u00e2ng niu, ch\u1ee9 kh\u00f4ng gh\u00ea s\u1ee3 nh\u01b0 nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng ki\u00ean tr\u00ec c\u1ee7a nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 th\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u00e0m cho h\u1ecdc sinh gh\u00ea s\u1ee3, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u00e0o n\u1eb7n v\u00e0 c\u1eaft x\u00e9n cho v\u1eeba c\u00e1i khu\u00f4n c\u1ee7a ng\u1eef ph\u00e1p ti\u1ebfng Ph\u00e1p nh\u01b0 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa c\u1ee7a ta \u0111\u00e3 nh\u00e0o n\u1eb7n v\u00e0 c\u1eaft x\u00e9n, kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng b\u1ecb coi khinh nh\u01b0 c\u00e1c c\u01a1 quan truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u1ee7a ta v\u1eabn coi khinh khi h\u00e0ng ng\u00e0y truy\u1ec1n b\u00e1 m\u1ed9t th\u1ee9 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t d\u1ecbch t\u1eebng ch\u1eef m\u1ed9t t\u1eeb ti\u1ebfng Anh ra, b\u1ea5t ch\u1ea5p m\u1ecdi quy t\u1eafc n\u00f3i n\u0103ng v\u00e0 vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>[*] Ch\u1ec9 b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u00e2m th\u1ea7n \u1edf Bi\u00ean Ho\u00e0 \u2013 \u0110\u1ed3ng Nai.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">T\u00e1c-gi\u1ea3: Gi\u00e1o-s\u01b0  <strong>Cao-Xu\u00e2n-H\u1ea1o<\/strong><br \/>\n(Theo V\u0103n Ngh\u1ec7, s\u1ed1 4, 22.1.2000)<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"http:\/\/www.schoolnet.vn\/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=1420\" target=\"_blank\">http:\/\/www.schoolnet.vn\/modules.php?name=News&amp;file=article&amp;sid=1420<\/a><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nhi\u1ec1u c\u00e1n b\u1ed9 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y t\u00ednh v\u00f4 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1ch d\u1ea1y ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u1edf nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng: v\u00e0o \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, nhi\u1ec1u sinh vi\u00ean ch\u01b0a bi\u1ebft vi\u1ebft m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 cho \u0111\u00fang ng\u1eef ph\u00e1p v\u00e0 ch\u00ednh t\u1ea3; \u0111\u1ebfn n\u1ed7i B\u1ed9 ph\u1ea3i ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh bu\u1ed9c sinh vi\u00ean n\u0103m th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i h\u1ecdc \u201cTi\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u1ef1c h\u00e0nh\u201d, v\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00e1o s\u01b0 v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u1ea3i th\u1ed1t l\u00ean: \u201cMong sao sau 12 n\u0103m h\u1ecdc ph\u1ed5 th\u00f4ng con t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n n\u00f3i v\u00e0 vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng Vi\u1ec7t nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i h\u1ecdc!\u201d. M\u1ed9t \u00f4ng b\u1ea1n c\u0169 l\u00e2u n\u0103m g\u1eb7p l\u1ea1i, nay l\u00e0 hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng tr\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 th\u00f4ng c\u01a1 s\u1edf, khi bi\u1ebft t\u00f4i \u0111ang d\u1ea1y v\u00e0 vi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, li\u1ec1n t\u00e1i m\u1eb7t v\u00e0 van xin t\u00f4i tha thi\u1ebft: \u201cAnh ch\u1edb vi\u1ebft th\u00eam c\u00e1i g\u00ec m\u1edbi n\u1eefa \u0111\u1ea5y! Ch\u1ec9 thay \u0111\u1ed5i xo\u00e0nh xo\u1ea1ch nh\u01b0 m\u1ea5y n\u0103m nay gi\u00e1o vi\u00ean d\u1ea1y ti\u1ebfng Vi\u1ec7t tr\u01b0\u1eddng t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111i Bi\u00ean Ho\u00e0 [*] m\u1ea5t hai ng\u01b0\u1eddi r\u1ed3i!\u201c. V\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y c\u0169 c\u1ee7a t\u00f4i (m\u1ed9t Nh\u00e0 gi\u00e1o Nh\u00e2n d\u00e2n) ph\u00e1t bi\u1ec3u trong m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ed9i ngh\u1ecb do B\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0 n\u00ean [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-6525","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-suu-tam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6525"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6525\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}