{"id":6173,"date":"2012-02-05T00:15:06","date_gmt":"2012-02-04T17:15:06","guid":{"rendered":"http:\/\/lamthien.byethost24.com\/?p=6173"},"modified":"2012-02-05T00:15:06","modified_gmt":"2012-02-04T17:15:06","slug":"th%c6%a1-gia-long","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=6173","title":{"rendered":"Th\u01a1 Gia Long"},"content":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u00ean \u0111\u1ed3 s\u1ee9 men lam do Gia Long k\u00fd ki\u1ec3u \u1edf Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1810).<\/p>\n<p><strong>B\u00e0i 1:<\/strong> T\u00f4 ki\u1ec3u \"nh\u1ea5t thi nh\u1ea5t h\u1ecda\". M\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ebd c\u1ea3nh r\u1eebng n\u00fai tr\u00f9ng \u0111i\u1ec7p, h\u00f9ng v\u0129. Quanh l\u1ed1i m\u00f2n c\u00f3 v\u00e0i ti\u1ec1u phu g\u00e1nh c\u1ee7i tr\u1edf v\u1ec1, k\u00e8m b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec1 v\u1ecbnh:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\"Ngu\u1ed3n tham, \u0111\u00f2 d\u1ee5c su\u1ed1t ch\u0103ng mang,<br \/>\nBao n\u00e3 \u0111em m\u00ecnh \u1ea9n n\u00fai Th\u01b0\u01a1ng<br \/>\nL\u01b0ng v\u1eadn b\u00faa tr\u0103ng, ch\u01a1i \u0111\u1ee7ng \u0111\u1ec9nh,<br \/>\nCh\u00e2n ch\u1ea7y ng\u00e0n tuy\u1ebft, b\u01b0\u1edbc x\u00eanh xang.<br \/>\nT\u1ea5c t\u00e0i d\u00e0i v\u1eafn, tay thu th\u1eadp,<br \/>\nM\u1ed9t g\u00e1nh giang s\u01a1n, s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111ang.<br \/>\nD\u00f9 nh\u1eabn mai ng\u01a1i v\u00e0o th\u1ea1ch th\u1ea5t,<br \/>\n\u0110\u00e0nh \u0111\u00e0nh b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc th\u00f3i ch\u00e0ng V\u01b0\u01a1ng.\"<\/p>\n<div style=\"text-align: right;\">\n<em>Qu\u00fd h\u1ea1 v\u1ecdng h\u1eadu, \u0111\u1ec1 \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng<br \/>\n(Vi\u1ebft \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, sau ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 6)<\/em><\/div>\n<p>Ch\u00fa th\u00edch:<\/p>\n<p>- N\u00fai Th\u01b0\u01a1ng: N\u01a1i \u1ea9n c\u1ee7a b\u1ed1n cao s\u0129 (T\u1ee9 h\u1ea1o) d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n. Sau H\u00e1n Cao t\u1ed5 c\u00f3 cho s\u1ee9 \u0111\u1ebfn m\u1eddi v\u1ec1 tri\u1ec1u nh\u01b0ng t\u1eeb ch\u1ed1i.<br \/>\n- Th\u1ea1ch th\u1ea5t: Sau khi di\u1ec7t T\u1ea7n, H\u00e1n Cao t\u1ed5 L\u01b0u Bang cho x\u00e2y m\u1ed9t t\u00f2a nh\u00e0 b\u1eb1ng \u0111\u00e1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1eddi th\u1ec1: Con ch\u00e1u c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u00e0m ch\u01b0 h\u1ea7u c\u1ee7a nh\u00e0 h\u00e1n.<br \/>\n- Ch\u00e0ng V\u01b0\u01a1ng: T\u1ee9c V\u01b0\u01a1ng Duy, t\u1ef1 Ma C\u1eadt. M\u1ed9t thi b\u00e1 \u0111\u1eddi \u0110\u01b0\u1eddng, l\u00e0m quan t\u1edbi ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0. \u00d4ng v\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u1eb9p, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eddi t\u00f4n l\u00e0m t\u1ed5 s\u01b0 c\u1ee7a Nam T\u00f4ng h\u1ecda ph\u00e1i. H\u00e2m m\u1ed9 \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, v\u1ec1 gi\u00e0 \u0103n chay tu thi\u1ec1n.<\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><strong>B\u00e0i 2:<\/strong> C\u00f9ng ki\u1ec3u th\u1ee9c v\u1edbi t\u00f4 tr\u00ean. V\u1ebd c\u1ea3nh s\u00f4ng h\u1ed3 b\u00e1t ng\u00e1t, tr\u1eddi n\u01b0\u1edbc m\u00eanh m\u00f4ng. Ngo\u00e0i xa c\u00f3 v\u00e0i ba chi\u1ebfc thuy\u1ec1n ch\u00e0i l\u00eanh \u0111\u00eanh. Tr\u00ean b\u1edd l\u00e0 m\u1ed9t x\u00f3m ch\u00e0i, ven n\u00fai non ch\u1ea5t ng\u1ea5t. Th\u01a1 \u0111\u1ec1 v\u1ecbnh:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\"Xanh xanh chi\u1ebfc l\u00e1 n\u1ed5i d\u00f2ng La,<br \/>\nKh\u01a1i l\u1ed9ng n\u0103m h\u1ed3 m\u1eb7c th\u00edch ta.<br \/>\nNg\u1ee3i kh\u00fac Th\u01b0\u01a1ng Lang, vang nh\u1ecbp b\u1ea3y,<br \/>\nRa tay th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n t\u00f3m gi\u1ec1ng ba.<br \/>\nS\u00f4ng \u0111\u00e0o m\u1ea3ng t\u01b0\u1edfng ngu\u1ed3n c\u01a1n th\u1eb3m,<br \/>\nNg\u00e0y b\u1ea1c n\u00e0o hay tu\u1ed5i t\u00e1c gi\u00e0.<br \/>\nCh\u1edb s\u1ee3 tr\u1ea7m l\u00f4i, vui ch\u00ed Thu\u1ea5n,<br \/>\nNgao du b\u1ed1n bi\u1ec3n l\u1ea5y l\u00e0m nh\u00e0.\"<\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><em>Qu\u00fd h\u1ea1 v\u1ecdng h\u1eadu, \u0111\u1ec1 \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng<br \/>\n(Vi\u1ebft \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, sau ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 6)<\/em><\/div>\n<p>Ch\u00fa th\u00edch:<\/p>\n<p>- Th\u01b0\u01a1ng Lang: \u0110\u01b0\u1ee3c ghi v\u00e0o \u0111i\u1ec3n t\u00edch v\u1edbi c\u00e2u n\u1ed5i ti\u1ebfng trong s\u00e1ch M\u1ea1nh T\u1eed, b\u00e0i Nh\u1ee5 t\u1eed ca: \"N\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u01a1ng Lang trong ch\u1eeb, kh\u00e1 \u0111em gi\u1eb7t m\u0169 ta. N\u01b0\u1edbc Th\u01b0\u01a1ng Lang \u0111\u1ee5c ch\u1eeb, kh\u00e1 \u0111em r\u1eeda ch\u00e2n ta.\"<br \/>\n- Ng\u00e0y b\u1ea1c: T\u1ee9c b\u1ea1ch nh\u1eadt, t\u1eeb d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 th\u1eddi gian. V\u00ed d\u1ee5: \"L\u00e2n la ng\u00e0y b\u1ea1c qua h\u1ed3i xu\u00e2n xanh\" - Phan Tr\u1ea7n.<br \/>\n- B\u00e0i th\u01a1 b\u1ecb m\u1ea5t 2 ch\u1eef \u0111\u1ea7u c\u00e2u 8, do ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch th\u00eam v\u00e0o ch\u1eef \"ngao du\".<\/p>\n<p><strong>B\u00e0i 3<\/strong>:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\"L\u00e2n la chi\u1ebfu \u0111\u1ea5t li\u1ec1n m\u00e0n tr\u1eddi<br \/>\nThong th\u1ea3 r\u1eebng \u0111\u00e0o m\u1eb7c th\u00edch ch\u01a1i<br \/>\nGh\u1eb9o nguy\u1ec7t ngh\u00eau ngao ba ch\u1eb7p \u0111\u1ecbch<br \/>\nNh\u00fang s\u01b0\u01a1ng ch\u1ec9 v\u1eaby m\u1ed9t tay roi<br \/>\nXang ca Ninh Th\u00edch khoan khoan d\u1eafng<br \/>\nT\u01b0\u1edfng tr\u1eadn \u0110i\u1ec1n \u0110an kh\u00edch kh\u00edch c\u01b0\u1eddi<br \/>\nD\u00f2 h\u1ecfi ch\u00fang ch\u00e0ng n\u00e0o b\u00f3i th\u1eed<br \/>\nTh\u01b0a r\u1eb1ng ch\u00faa H\u00e1n c\u00f3 tin b\u00e0i.\"<\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><em>Qu\u00fd h\u1ea1 v\u1ecdng h\u1eadu, \u0111\u1ec1 \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng<br \/>\n(Vi\u1ebft \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, sau ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 6)<\/em><\/div>\n<p>Ch\u00fa th\u00edch:<\/p>\n<p><a href=\"javascript:void(null);\" onclick=\"s_toggleDisplay(document.getElementById('SID721274987'), this, 'Ninh Th\u00edch &#9660;', '\u0110\u00f3ng l\u1ea1i &#9650;');\">Ninh Th\u00edch &#9660;<\/a><\/p>\n<div id='SID721274987' style='display:none;'>\nM\u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i th\u01a1 di\u1ec5n t\u1ea3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng t\u1ef1 do, th\u00fa v\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n tr\u00e2u. Tuy nhi\u00ean hai c\u00e2u 5, 6 t\u00e1c gi\u1ea3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn hai nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng trong s\u1eed s\u00e1ch x\u01b0a, c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi tr\u00e2u.<\/p>\n<p>* \u201cXang ca Ninh Th\u00edch khoan khoan d\u1eafng\u201d (Ninh Th\u00edch c\u1ea5t ti\u1ebfng ca ch\u1eadm r\u00e3i, r\u00e9o r\u1eaft).<\/p>\n<p>Ninh Th\u00edch, ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc V\u1ec7 th\u1eddi Xu\u00e2n Thu, h\u1ecdc v\u1ea5n uy\u00ean b\u00e1c, c\u00f3 t\u00e0i kinh bang t\u1ebf th\u1ebf. L\u00fac c\u00f2n ngh\u00e8o h\u00e8n, \u00f4ng ch\u0103n tr\u00e2u \u1edf Dao S\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1edd th\u1eddi c\u01a1. M\u1ed9t h\u00f4m g\u1eb7p l\u00fac T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u1ea1i binh \u0111i \u0111\u00e1nh n\u01b0\u1edbc T\u1ed1ng, Ninh Th\u00edch g\u00f5 v\u00e0o s\u1eebng tr\u00e2u c\u1ea5t cao gi\u1ecdng ca:<\/p>\n<p>K\u00eca s\u00f4ng Th\u01b0\u01a1ng Lang \u0111\u00e1 tr\u1eafng l\u1edfm ch\u1edfm<br \/>\nC\u00f3 con c\u00e1 ch\u00e9p d\u00e0i m\u1ed9t th\u01b0\u1edbc h\u01a1n<br \/>\nNghi\u00eau Thu\u1ea5n th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p<br \/>\n\u00c1o c\u1ed9c che th\u00e2n \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn ngang l\u01b0ng<br \/>\nTa cho tr\u00e2u \u0103n t\u1eeb t\u1ed1i \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam<br \/>\n\u0110\u00eam t\u1ed1i m\u1edd m\u1edd, bao gi\u1edd th\u1ea5y s\u00e1ng! (2)<\/p>\n<p>Vua T\u1ec1 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c, gi\u1eadn d\u1eef sai l\u00ednh \u0111i b\u1eaft d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1ecfi:<\/p>\n<p>- Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u1eb1ng ch\u0103n tr\u00e2u sao d\u00e1m ch\u00ea bai vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc?<\/p>\n<p>Ninh Th\u00edch \u0111\u00e1p:<\/p>\n<p>- T\u00e2u ch\u00faa c\u00f4ng, k\u1ebb h\u00e8n n\u00e0y \u0111\u00e2u d\u00e1m c\u01b0\u1eddi ch\u00ea chuy\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi.<\/p>\n<p>T\u1ec1 C\u00f4ng n\u00f3i:<\/p>\n<p>- Ng\u00e0y nay \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u00e1i b\u00ecnh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. Nh\u00e2n d\u00e2n vui v\u1ebb, c\u00e2y c\u1ecf t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i, d\u1eabu \u0111\u1eddi Nghi\u00eau Thu\u1ea5n c\u0169ng kh\u00f4ng h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1eady sao ng\u01b0\u01a1i d\u00e1m ca \u201cNghi\u00eau Thu\u1ea5n th\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p... \u0110\u00eam t\u1ed1i m\u1edd m\u1edd bao gi\u1edd th\u1ea5y s\u00e1ng!\u201d. Th\u1ebf ch\u1ea3 ph\u1ea3i gi\u00e8m ch\u00ea, n\u00f3i x\u1ea5u vua ch\u00faa \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n<p>Ninh Th\u00edch \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>- T\u00f4i nghe n\u00f3i \u0111\u1eddi Nghi\u00eau Thu\u1ea5n m\u01b0a h\u00f2a gi\u00f3 thu\u1eadn, nh\u00e2n d\u00e2n y\u00ean vui sinh s\u1ed1ng. Nay t\u00f4i th\u1ea5y gi\u1ec1ng m\u1ed1i r\u1ed1i lo\u1ea1n, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c suy \u0111\u1ed3i. Nghi\u00eau Thu\u1ea5n tr\u1eeb k\u1ebb hung \u00e1c, tham t\u00e0n l\u00e0m h\u1ea1i d\u00e2n. N\u00ean kh\u00f4ng tuy\u00ean truy\u1ec1n m\u00e0 d\u00e2n tin t\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng d\u1ecda n\u1ea1t m\u00e0 d\u00e2n tu\u00e2n ph\u1ee5c. Nay ch\u00faa c\u00f4ng quanh n\u0103m t\u00ednh vi\u1ec7c chinh chi\u1ebfn hao ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1n c\u1ee7a m\u00e0 b\u1ea3o \u201cnh\u00e2n d\u00e2n vui v\u1ebb, c\u00e2y c\u1ecf t\u1ed1t t\u01b0\u01a1i\u201d, th\u00ec t\u00f4i th\u1eadt kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c!<\/p>\n<p>Vua T\u1ec1 n\u1ed5i l\u00f4i \u0111\u00ecnh, qu\u00e1t l\u1edbn:<\/p>\n<p>- Th\u1eb1ng d\u00e2n \u0111en n\u00f3i c\u00e0n r\u1ee1, b\u1eady b\u1ea1. \u0110em ch\u00e9m \u0111\u1ea7u r\u0103n ch\u00fang, tr\u1ecb t\u1ed9i khi qu\u00e2n ngay.<\/p>\n<p>Ninh Th\u00edch b\u1ecb l\u00ednh tr\u00f3i tay d\u1eabn \u0111i, m\u1eb7t kh\u00f4ng bi\u1ebfn s\u1eafc, nh\u00ecn l\u00ean tr\u1eddi c\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i to: \u201cX\u01b0a vua Ki\u1ec7t gi\u1ebft Long B\u00e0ng, vua Tr\u1ee5 gi\u1ebft T\u1ef7 Can, nay ta c\u00f9ng hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 h\u1ee3p th\u00e0nh b\u1ed9 ba r\u1ed3i\u201d.<\/p>\n<p>Ngay l\u00fac \u0111\u00f3, c\u00f3 quan \u0110\u1ea1i phu Th\u1ea5p B\u1eb1ng \u0111\u1ee9ng ra can gi\u00e1n vua T\u1ec1:<\/p>\n<p>- Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y kh\u00f4ng khi\u1ebfp s\u1ee3 uy v\u0169, xem th\u01b0\u1eddng vi\u1ec7c s\u1ed1ng ch\u1ebft, ch\u1ec9 mong n\u00f3i th\u1eb3ng \u00fd m\u00ecnh. Nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebb ch\u0103n tr\u00e2u t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng, xin ch\u00faa c\u00f4ng \u0111\u1eebng v\u1ed9i gi\u1ebft b\u1eadc hi\u1ec1n t\u00e0i m\u00e0 h\u1ecfng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>May thay T\u1ec1 Ho\u00e0n C\u00f4ng t\u1ec9nh ng\u1ed9, truy\u1ec1n m\u1edf tr\u00f3i tha ngay Ninh Th\u00edch, nghe theo l\u1eddi ti\u1ebfn c\u1eed c\u1ee7a T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Qu\u1ea3n Tr\u1ecdng phong Ninh Th\u00edch l\u00e0m \u0110\u1ea1i phu.<\/p>\n<p>N\u01b0\u1edbc T\u1ec1 nh\u1edd t\u00e0i tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc, an d\u00e2n c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u00e0 nhanh ch\u00f3ng h\u00f9ng m\u1ea1nh n\u1eafm quy\u1ec1n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u01b0 h\u1ea7u.\n<\/p><\/div>\n<p><a href=\"javascript:void(null);\" onclick=\"s_toggleDisplay(document.getElementById('SID1961529619'), this, '\u0110i\u1ec1n \u0110an &#9660;', '\u0110\u00f3ng l\u1ea1i &#9650;');\">\u0110i\u1ec1n \u0110an &#9660;<\/a><\/p>\n<div id='SID1961529619' style='display:none;'>\n* \u201cT\u01b0\u1edfng tr\u1eadn \u0110i\u1ec1n \u0110an kh\u00edch kh\u00edch c\u01b0\u1eddi\u201d (Ngh\u0129 l\u1ea1i tr\u1eadn tr\u00e2u l\u1eeda c\u1ee7a \u0110i\u1ec1n \u0110an m\u00e0 c\u01b0\u1eddi th\u00edch th\u00fa). \u0110i\u1ec1n \u0110an ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea5t L\u00e2m Truy n\u01b0\u1edbc T\u1ec1 th\u1eddi Chi\u1ebfn Qu\u1ed1c. Vua Y\u00ean c\u1eed Nh\u1ea1c Ngh\u1ecb l\u00e0m \u0111\u1ea1i t\u01b0\u1edbng d\u1eabn qu\u00e2n v\u00e2y th\u00e0nh T\u1ee9c M\u1ea1c, n\u01b0\u1edbc T\u1ec1. \u0110i\u1ec1n \u0110an \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed l\u00e0m t\u01b0\u1edbng ch\u1ed1ng gi\u1eb7c. \u00d4ng cho t\u1eadp trung 1.000 con tr\u00e2u c\u1ee7a d\u00e2n trong th\u00e0nh, \u1ea5y v\u1ea3i nhu\u1ed9m m\u00e0u s\u1eafc l\u00f2e lo\u1eb9t, may th\u00e0nh \u00e1o m\u1eb7c cho tr\u00e2u, d\u00f9ng g\u01b0\u01a1m \u0111ao bu\u1ed9c v\u00e0o s\u1eebng, l\u1ea5y c\u1ecf lau kh\u00f4 t\u1ea9m d\u1ea7u b\u00f3 v\u00e0o \u0111u\u00f4i.<\/p>\n<p>Ch\u1ecdn qu\u00e2n s\u0129 m\u1ea1nh kh\u1ecfe, c\u1ea3m t\u1eed b\u1eaft v\u1ebd m\u1eb7t m\u00e0y hung t\u1ee3n, trang ph\u1ee5c k\u1ef3 d\u1ecb ch\u1edd s\u1eb5n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00eam khuya m\u1edf c\u1eeda th\u00e0nh, ch\u00e2m l\u1eeda \u0111\u1ed1t \u0111u\u00f4i tr\u00e2u. \u0110\u00e0n tr\u00e2u r\u1ed1ng l\u00ean \u0111\u00e2m \u0111\u1ea7u x\u00f4ng th\u1eb3ng v\u00e0o tr\u1ea1i qu\u00e2n Y\u00ean, \u0111\u1eb1ng sau c\u00f3 qu\u00e2n c\u1ea3m t\u1eed h\u00f2 h\u00e9t, c\u1eafm c\u1ed5 ch\u1ea1y theo. Trong th\u00e0nh d\u00e2n ch\u00fang gi\u00e0 tr\u1ebb khua chi\u00eang, \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng vang tr\u1eddi tr\u1ee3 chi\u1ebfn.<\/p>\n<p>Qu\u00e2n Y\u00ean ng\u00e1i ng\u1ee7, th\u1ea5t kinh h\u1ed3n v\u00eda ch\u1ea1y t\u00e1n lo\u1ea1n b\u1ecb tr\u00e2u h\u00fac ch\u1ebft, qu\u00e2n T\u1ec1 tha h\u1ed3 ch\u00e9m gi\u1ebft, ch\u1ee7 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 K\u1ef5 Ki\u1ebfp c\u0169ng b\u1ecb \u0110i\u1ec1n \u0110an ch\u00e9m \u0111\u1ea7u. Th\u1eeba th\u1eafng, qu\u00e2n T\u1ec1 t\u1ed5ng ph\u1ea3n c\u00f4ng kh\u00f4i ph\u1ee5c 70 th\u00e0nh \u0111\u00e3 m\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc Y\u00ean \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 tr\u1eadn tr\u00e2u l\u1eeda (H\u1ecfa ng\u01b0u tr\u1eadn) n\u1ed5i ti\u1ebfng trong l\u1ecbch s\u1eed chi\u1ebfn tranh th\u1eddi c\u1ed5 \u1edf Trung Qu\u1ed1c.\n<\/p><\/div>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Th\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u00ean \u0111\u1ed3 s\u1ee9 k\u00fd ki\u1ec3u ng\u1ef1 d\u1ee5ng, h\u1eb3n \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1ed9 \"ng\u01b0, ti\u1ec1u, canh, m\u1ee5c\". T\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u01a1n (\u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 nh\u00e0 s\u01b0u t\u1eadp c\u1ed5 v\u1eadt) vi\u1ebft tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Ki\u1ebfn th\u1ee9c ng\u00e0y nay s\u1ed1 139 v\u00e0o n\u0103m 1994 v\u00e0 cung c\u1ea5p cho Doanh nh\u00e2n S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0o T\u1ebft 2009 b\u00e0i v\u1ec1 tr\u00e2u.<\/p>\n<p>(Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nghi nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y c\u1ee7a \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau, Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh hay Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Th\u0103ng. Nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u1eefng b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0m v\u00e0o sau th\u00e1ng 6 n\u0103m 1810, th\u00ec th\u00e1ng 1 n\u0103m \u0111\u00f3, m\u1eb9 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u00e0nh v\u1eeba m\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u00e3 v\u1ec1 qu\u00ea ch\u1ecbu tang \u0111\u1ebfn n\u0103m sau m\u1edbi l\u00ean Kinh; \u0110\u1eb7ng \u0110\u1ee9c Si\u00eau qua \u0111\u1eddi v\u00e0o th\u00e1ng 2 c\u00f9ng n\u0103m. Kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec l\u00fd do g\u00ec (ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u1ed1 s\u1ed1ng c\u1ed1 ch\u1ebft kh\u00f4ng mu\u1ed1n Gia Long bi\u1ebft l\u00e0m th\u01a1 ( <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/> )) m\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n cho Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Th\u0103ng - ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n nh\u1ecf h\u01a1n Gia Long m\u1ea5y th\u00e1ng tu\u1ed5i v\u00e0 theo cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y th\u00ec kh\u00f3 m\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i kh\u1ea9u kh\u00ed n\u00e0y? Nh\u00ecn ng\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn xu\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n ai, v\u1eady th\u00ec c\u1ee9 coi \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u01a1 c\u1ee7a Gia Long \u0111i. D\u00f9 sao, vi\u1ec7c \u0111em th\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111i k\u00fd ki\u1ec3u \u0111\u1ed3 s\u1ee9 v\u1ed1n l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb th\u1eddi ch\u00faa Minh Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Chu.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi tr\u00ean \u0111\u1ed3 s\u1ee9 men lam do Gia Long k\u00fd ki\u1ec3u \u1edf Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o n\u0103m Canh Ng\u1ecd (1810). B\u00e0i 1: T\u00f4 ki\u1ec3u &#8220;nh\u1ea5t thi nh\u1ea5t h\u1ecda&#8221;. M\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ebd c\u1ea3nh r\u1eebng n\u00fai tr\u00f9ng \u0111i\u1ec7p, h\u00f9ng v\u0129. Quanh l\u1ed1i m\u00f2n c\u00f3 v\u00e0i ti\u1ec1u phu g\u00e1nh c\u1ee7i tr\u1edf v\u1ec1, k\u00e8m b\u00e0i th\u01a1 \u0111\u1ec1 v\u1ecbnh: &#8220;Ngu\u1ed3n tham, \u0111\u00f2 d\u1ee5c su\u1ed1t ch\u0103ng mang, Bao n\u00e3 \u0111em m\u00ecnh \u1ea9n n\u00fai Th\u01b0\u01a1ng L\u01b0ng v\u1eadn b\u00faa tr\u0103ng, ch\u01a1i \u0111\u1ee7ng \u0111\u1ec9nh, Ch\u00e2n ch\u1ea7y ng\u00e0n tuy\u1ebft, b\u01b0\u1edbc x\u00eanh xang. T\u1ea5c t\u00e0i d\u00e0i v\u1eafn, tay thu th\u1eadp, M\u1ed9t g\u00e1nh giang s\u01a1n, s\u1ee9c \u0111\u1ea3m \u0111ang. D\u00f9 nh\u1eabn mai ng\u01a1i v\u00e0o th\u1ea1ch th\u1ea5t, \u0110\u00e0nh \u0111\u00e0nh b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc th\u00f3i ch\u00e0ng V\u01b0\u01a1ng.&#8221; Qu\u00fd h\u1ea1 v\u1ecdng h\u1eadu, \u0111\u1ec1 \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng (Vi\u1ebft \u1edf Th\u00fay Li\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, sau ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 6) Ch\u00fa th\u00edch: &#8211; N\u00fai Th\u01b0\u01a1ng: N\u01a1i \u1ea9n c\u1ee7a b\u1ed1n cao s\u0129 (T\u1ee9 h\u1ea1o) d\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n. Sau H\u00e1n Cao t\u1ed5 c\u00f3 cho s\u1ee9 \u0111\u1ebfn m\u1eddi v\u1ec1 tri\u1ec1u nh\u01b0ng t\u1eeb ch\u1ed1i. &#8211; Th\u1ea1ch th\u1ea5t: Sau khi di\u1ec7t T\u1ea7n, H\u00e1n Cao t\u1ed5 L\u01b0u Bang cho x\u00e2y m\u1ed9t t\u00f2a nh\u00e0 b\u1eb1ng \u0111\u00e1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi l\u1eddi th\u1ec1: Con ch\u00e1u c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ea7n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i nghi\u1ec7p l\u00e0m ch\u01b0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-6173","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-suu-tam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6173"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6173\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}