{"id":1659,"date":"2009-11-21T23:55:26","date_gmt":"2009-11-21T16:55:26","guid":{"rendered":"http:\/\/lamthien.byethost24.com\/?p=1659"},"modified":"2014-12-05T20:19:25","modified_gmt":"2014-12-05T13:19:25","slug":"a-voyage-to-cochinchina-07","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=1659","title":{"rendered":"A voyage to Cochinchina &#8211; 07"},"content":{"rendered":"<p>\u1ede China, \u0111\u00e0n \u00f4ng chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng kh\u1eafc s\u00e2u h\u1ecdc thuy\u1ebft r\u1eb1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef danh gi\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i ra ngo\u00e0i, r\u1eb1ng c\u00f4 ta n\u00ean gi\u1eef m\u00ecnh trong ph\u00f2ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, r\u1eb1ng khi c\u00f3 m\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng - ngay c\u1ea3 th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t - c\u00f4 ta c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ed9 c\u1ed5 v\u00e0 b\u00e0n tay, v\u00ec th\u1ebf c\u1ed5 \u00e1o c\u1ee7a c\u00f4 ta \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0i l\u00ean \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u1eb1m, tay \u00e1o xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea7u g\u1ed1i; v\u00e0 th\u1eadt m\u01b0u m\u00f4 khi h\u1ecd cho h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u00e0y lan truy\u1ec1n, r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef ng\u1ed1c ngh\u1ebfch th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf khi khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m th\u1ec3 ch\u1ea5t gi\u1eef h\u1ecd trong nh\u00e0 nh\u01b0 ngh\u0129a v\u1ee5 th\u1eddi trang. N\u01a1i \u0111\u00e2y, c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gi\u1edbi t\u00ednh. Ph\u1ee5 n\u1eef Nam H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do s\u1eed d\u1ee5ng th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecd h\u01b0\u1edfng n\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c cao nh\u1ea5t. Ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Nam H\u00e0 m\u00e0 Eudoxus, trong chuy\u1ebfn \u0111i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y b\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef q\u00faa nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi n\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1i t\u00ean \"ch\u00e2n \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u\" - khi m\u00e0 h\u1ecd b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u1edbi ch\u00e2n tr\u1ea7n, ch\u00fang tr\u1edf n\u00ean l\u1edbn v\u00e0 to\u1ebd ra b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng. C\u00e1i t\u00ean n\u00e0y h\u1eb3n l\u00e0 d\u00e0nh cho ph\u1ee5 n\u1eef China, h\u00ecnh d\u00e1ng b\u00e0n ch\u00e2n m\u00e9o m\u00f3, b\u1ebb qu\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng gi\u1ed1ng ch\u00e2n \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng th\u00e1i c\u1ef1c l\u1ea1i r\u1ea5t gi\u1ed1ng nhau. C\u00f9ng l\u00fd do m\u00e0 China s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ed1i ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1edbi t\u00ednh t\u1eeb c\u00e1ch ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ec3 ch\u1ea5t, \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u1edf Nam H\u00e0 m\u1ed9t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c, cho ph\u00e9p h\u1ecd say s\u01b0a kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n trong m\u1ecdi h\u00ecnh th\u1ee9c ph\u00f3ng t\u00fang. L\u00fd do l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1 cao, v\u00e0 h\u1ecd b\u1ecb coi nh\u01b0 sinh v\u1eadt th\u1ea5p h\u01a1n so v\u1edbi nam gi\u1edbi. \u1ede v\u00e0o t\u00ecnh th\u1ebf n\u00e0y, nh\u00e2n v\u1eadt tr\u1edf n\u00ean \u00edt q\u00fay tr\u1ecdng ch\u00ednh h\u1ecd ho\u1eb7c k\u1ebb kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1eeb t\u1ea5t c\u1ea3 ngu\u1ed3n tin, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. H\u1eadu q\u1ee7a c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1edf n\u00ean \u00edt th\u1eadn tr\u1ecdng, hay \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u1edbi khuynh h\u01b0\u1edbng d\u1ec5 d\u00e3i, ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1eb7p \u1edf \u0111\u00e2u tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1ea1i \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. Tuy nhi\u00ean, hy v\u1ecdng r\u1eb1ng t\u00ednh c\u00e1ch chung c\u1ee7a qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u1edf t\u1ea1i m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1ecb tr\u1ea5n c\u1ea3ng m\u1edf l\u1edbn nh\u1ea5t. \u0110\u1eb7c \u00e2n c\u00e1 nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p b\u1edfi lu\u1eadt Solon, cho ph\u00e9p m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec y\u00eau th\u00edch, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 h\u1ecd thu \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadt ph\u1ea9m c\u1ea7n thi\u1ebft cho gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 ch\u00ednh h\u1ecd - \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eeba nh\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nam H\u00e0 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0o cho tu\u1ed5i t\u00e1c, t\u00ecnh tr\u1ea1ng, hay m\u1ee5c \u0111\u00edch. Kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi cha ho\u1eb7c ch\u1ed3ng n\u00e0o ng\u1ea7n ng\u1ea1i \u0111\u1ec3 m\u1eb7c cho v\u1ee3 con h\u1ecd ch\u1ea3i chu\u1ed1t l\u1ea3 l\u01a1i. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng Nam H\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 theo th\u01a1 c\u1ee7a Horace, khi \u00f4ng m\u00f4 t\u1ea3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00f3ng t\u00fang c\u1ee7a La M\u00e3:<\/p>\n<p><center><em>\"Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng t\u1ec9nh t\u00e1o g\u1ecdi c\u00f4 d\u1eady<br \/>\nKhi v\u00e0i th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n gi\u00e0u c\u00f3 t\u00e1n t\u1ec9nh nhan s\u1eafc c\u00f4<br \/>\nV\u00e0 g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 ph\u00f3ng \u0111\u00e3ng v\u00e0o v\u00f2ng tay anh ta<br \/>\nR\u1ed3i t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 nh\u00e0 c\u1eeda r\u1ed9ng r\u00e3i<br \/>\nHoang ph\u00ed \u0111i mua n\u1ed7i nh\u1ee5c l\u1edbn lao.\"<\/em><\/center><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng kh\u00e1c bi\u1ec7t, v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng trinh b\u1ea1ch c\u1ee7a gi\u1edbi t\u00ednh, v\u00ec t\u00ednh c\u00e1ch b\u1ea5t ch\u1ea5p hoang \u0111\u00e0ng c\u00f9ng h\u1eadu q\u1ee7a k\u00e9o theo sau, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a h\u1ea1n ch\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng; ch\u00fang t\u1ea5t nhi\u00ean ch\u1ec9 \u00e9p bu\u1ed9c l\u00ean t\u1ea7ng l\u1edbp cao nh\u1ea5t trong x\u00e3 h\u1ed9i, quan ch\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1c t\u00e1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng vi\u00ean quan China, th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn c\u1ea7n thi\u1ebft. Theo \u0111\u00f3, gi\u1eefa r\u1ea5t nhi\u1ec1u, m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m kha kh\u00e1 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecd \u0111\u1eb7t gi\u00e1 tr\u1ecb t\u1eadp trung  trong c\u00e1i nh\u00ecn v\u1eadt ch\u1ea5t. M\u1ed9t nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a Lion m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh ra b\u00e3i bi\u1ec3n mua m\u1ed9t \u0111\u00f4i b\u00f2 thi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean thuy\u1ec1n. Khi gi\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh 10 \u0111\u00f4 la m\u1ed7i con, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7y th\u1ee7 ch\u1ec9 vi\u1ec7c \u0111\u1ebfm ti\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc v\u1ecb quan t\u00f2a n\u01a1i \u0111\u00f3, v\u00e0 l\u1ea5y b\u00f2. Vi\u00ean quan, nh\u1eadn l\u1ea5y ti\u1ec1n, cho ng\u01b0\u1eddi h\u1ed9 t\u1ed1ng lui, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sau \u0111\u00f3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i tr\u1ebb \u0111\u1eb9p, v\u1ecb quan trao c\u00f4 ta cho ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7y th\u1ee7. D\u00f9 anh ta q\u00faa kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i th\u1eb3ng m\u1eb7t s\u1ed7 s\u00e0ng n\u00e0y, hay anh ta ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u1eebng \u1ea5y ti\u1ec1n trong t\u00fai \u0111\u1ec3 l\u1ea5y \u0111\u00f4i b\u00f2, l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh, t\u1ea5t nhi\u00ean anh ta mu\u1ed1n ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 mua c\u00f4 g\u00e1i h\u01a1n - v\u1edbi s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ee7a vi\u00ean quan T\u1ed5ng, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u1eafc c\u00f4 g\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 v\u1ee3 ho\u1eb7c con g\u00e1i c\u1ee7a \u00f4ng ta. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng kh\u00e1c, tr\u1edf v\u1ec1 th\u1ecb tr\u1ea5n sau chuy\u1ebfn \u0111i ven s\u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng b\u1edfi m\u1ed9t ph\u1ee5 n\u1eef gi\u00e0, ng\u01b0\u1eddi ra hi\u1ec7u cho anh ta theo v\u00e0o nh\u00e0 b\u00e0, n\u01a1i b\u00e0 giao con g\u00e1i m\u00ecnh cho anh ta; v\u00e0 \u0111\u00f4i m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef s\u00e1ng l\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f4 la T\u00e2y Ba Nha.<\/p>\n<p>C\u00f3 \u00edt thi\u1ec7n c\u1ea3m v\u1edbi b\u1ec1 ngo\u00e0i v\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nam H\u00e0. Ph\u1ee5 n\u1eef d\u00f9 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o nhan s\u1eafc, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f2n mu\u1ed1n c\u00e1 t\u00ednh, s\u1ef1 h\u1ea5p d\u1eabn \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u00f3 b\u1eb1ng s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 t\u01b0\u01a1i vui, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng nh\u01b0 ph\u1ee5 n\u1eef China \u1ea3m \u0111\u1ea1m, r\u1ea7u r\u0129, t\u00e1ch bi\u1ec7t. M\u1ed9t s\u1eafc m\u1eb7t di\u1ec5n c\u1ea3m, l\u00e0 k\u1ebft q\u1ee7a c\u1ee7a s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t thanh l\u1ecbch v\u00e0 l\u00e0n da \u0111\u1eb9p kh\u1ecfe kho\u1eafn, s\u1ef1 tho\u1ea3i m\u00e1i, mi\u1ec5n tr\u1eeb kh\u1ecfi lao \u0111\u1ed9ng n\u1eb7ng nh\u1ecdc v\u00e0 ph\u01a1i b\u00e0y trong th\u1eddi ti\u1ebft kh\u1eafc nghi\u1ec7t - l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Nam H\u00e0. \u1ede \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, c\u1ea3 hai gi\u1edbi \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u00e1ng th\u00f4, da s\u1eadm nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Malay, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u00f3i quen \u0103n tr\u1ea7u, l\u00e0m \u0111\u1ecf m\u00f4i v\u00e0 nhu\u1ed9m r\u0103ng \u0111en, kh\u1ebfn h\u1ecd c\u00f3 b\u1ec1 ngo\u00e0i kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ef1 nhi\u00ean. Qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m n\u00e0o quy\u1ebfn r\u0169. M\u1ed9t c\u00e1i \u00e1o d\u00e0i b\u1eb1ng v\u1ea3i th\u00f4, m\u00e0u n\u00e2u ho\u1eb7c \u0111en, ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn gi\u1eefa \u0111\u00f9i, c\u00f9ng c\u00e1i qu\u1ea7n n\u00e1i r\u1ea5t r\u1ed9ng ho\u00e0n th\u00e0nh b\u1ed9 ph\u1ee5c trang th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 quen v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111i gi\u00e0y hay v\u1edb, nh\u01b0ng t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ean \u0111i lo\u1ea1i n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e0y hay gu\u1ed1c r\u1ed9ng. V\u00e0o d\u1ecbp l\u1ec5 h\u1ed9i, ph\u1ee5 n\u1eef m\u1eb7c 3 hay 4 l\u1edbp \u00e1o d\u00e0i li\u1ec1n, m\u1ed7i c\u00e1i 1 m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i, c\u00e1i ng\u1eafn h\u01a1n \u1edf ngo\u00e0i. M\u00e1i t\u00f3c d\u00e0i c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00f4i l\u00fac qu\u1ea5n v\u00e0o b\u00fai sau \u0111\u1ea7u, \u0111\u00f4i l\u00fac th\u1ea3 d\u00e0i sau l\u01b0ng v\u00e0 th\u01b0\u1eddng ch\u1ea1m xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. T\u00f3c ng\u1eafn kh\u00f4ng nh\u1eefng b\u1ecb coi l\u00e0 th\u00f4 b\u1ec9 m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u suy \u0111\u1ed3i. V\u00e0i ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea5n kh\u0103n quanh \u0111\u1ea7u nh\u01b0 kh\u0103n x\u1ebfp, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ed9i n\u00f3n ho\u1eb7c m\u0169 nhi\u1ec1u h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00e0 ch\u1ea5t li\u1ec7u kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 che \u00e1nh n\u1eafng kh\u1ecfi m\u1eb7t. V\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u00f3, h\u1ecd c\u00f2n d\u00f9ng c\u1ea3 d\u00f9 b\u1eb1ng gi\u1ea5y d\u00e0y c\u1ee7a China, hay b\u00ecnh phong l\u00e0m b\u1eb1ng l\u00e1 Borassus ho\u1eb7c qu\u1ea1t l\u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm trong tay. Ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi trang ph\u1ee5c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a h\u1ecd, th\u1ee9 m\u00e0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng v\u1eaft qua vai kh\u1edbp v\u1edbi th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi, l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfc g\u00f9i b\u1eb1ng tre. T\u00f3m l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1eadp v\u00e0o m\u1eaft m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1 t\u1ea1o ra kh\u00e1i ni\u1ec7m r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y trong tr\u1ea1ng th\u00e1i h\u1ea1nh ph\u00fac.<\/p>\n<p> Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn trong ho\u00e0n c\u1ea3nh gi\u1eefa ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 d\u00e2n c\u01b0 tr\u00fa v\u00f9ng x\u00edch \u0111\u1ea1o, khi\u1ebfn k\u1ebb tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ea5y m\u00ecnh \u1edf gi\u1eefa k\u1ebb sau, r\u1ea5t d\u1ec5 c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng r\u01a1i v\u00e0o sai l\u1ea7m khi \u0111\u1ecbnh l\u00e0m m\u1ed9t \u01b0\u1edbc l\u01b0\u1ee3ng so s\u00e1nh, trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ri\u00eang bi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ecd. V\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ea5t \u0111\u1ed1t v\u00e0 qu\u1ea7n \u00e1o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu, ch\u1ed7 tr\u1ecd tho\u1ea3 thu\u1eadn l\u00e0 thi\u1ebft y\u1ebfu, kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ef1 tho\u1ea3i m\u00e1i c\u1ee7a anh ta m\u00e0 nh\u1edd th\u1ebf anh ta t\u1ed3n t\u1ea1i; v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, l\u1eeda ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec h\u01a1n v\u00e0i m\u1ea3nh than \u0111\u1ec3 n\u1ea5u c\u01a1m, ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 anh ta t\u1ebf l\u1ec5 tr\u1eddi. V\u00e0 v\u1ea3i v\u00f3c tr\u00e1ng l\u1ec7 n\u1eb7ng n\u1ec1 l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft hay khi\u1ebfn anh ta th\u00edch th\u00fa, nh\u1eefng b\u1ed9 \u0111\u1ed3 d\u00e0y k\u00edn b\u01b0ng r\u1ea5t xa v\u1edbi s\u1ef1 tho\u1ea3i m\u00e1i m\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u phi\u1ec1n ph\u1ee9c nh\u1ea5t trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c g\u00e1nh n\u1eb7ng. Ngay c\u1ea3 trong m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt d\u1ecbp m\u00e0 anh ta c\u1ea7n ph\u1ea3i m\u1eb7c n\u00f3, anh ta v\u1eabn n\u00e9m n\u00f3 sang b\u00ean; v\u00e0 \u1edf n\u01a1i m\u00e0 s\u1ef1 tr\u1ea7n tr\u1ee5i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 x\u1ea5u h\u1ed5, anh ta c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ecdi l\u00fac m\u1ecdi n\u01a1i m\u1eb7c qu\u1ea7n \u00e1o nh\u01b0 anh ta mu\u1ed1n v\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh anh ta c\u00f3, ch\u1eb3ng l\u00e0m phi\u1ec1n ai m\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u00e0m m\u00ecnh th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5, m\u1ed9t s\u1ef1 thu\u1eadn l\u1ee3i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u ch\u1ed1i t\u1eeb.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i s\u1ebd g\u1eb7p m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i hay nh\u1eefng n\u01a1i tr\u00e1ng l\u1ec7 t\u1ea1i v\u00f9ng l\u00e2n c\u1eadn c\u1ea3ng \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, nh\u01b0ng b\u1ebfn c\u1ea3ng n\u00e0y t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft t\u1edbi t\u1eeb c\u1ed5 x\u01b0a nh\u01b0 trung t\u00e2m bu\u00f4n b\u00e1n h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u1edbi China v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1ea5t th\u1ea5t v\u1ecdng khi th\u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ng\u00f4i l\u00e0ng, trong l\u00e0ng l\u1edbn nh\u1ea5t th\u00ec s\u1ed1 nh\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng qu\u00e1 100, v\u00e0 to\u00e0n l\u00e0 nh\u00e0 r\u01a1m. N\u00f3 h\u1eb3n \u0111\u00e3 ch\u1ecbu t\u1ed5n th\u1ea5t \u0111\u00e1ng k\u1ec3 t\u1eeb cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u1eeba m\u1edbi \u0111\u00e2y m\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00edch ph\u00e1 hu\u1ef7 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 l\u1edbn, t\u1ed1t h\u01a1n gi\u1edd \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n. V\u00e0 t\u1eeb b\u1ec1 ngo\u00e0i b\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng ch\u1ec9 ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a th\u00e0nh v\u00e0 t\u01b0\u1eddng m\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i t\u1eebng b\u1ecb giam trong \u0111\u00f3, v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t r\u00f5 r\u1ec7t v\u00e0 l\u1edbn t\u1ea1i Fai-foo: t\u1eeb nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i, c\u0169ng v\u1eady, c\u1ee7a v\u01b0\u1eddn v\u00e0 khu tr\u1ed3ng c\u00e2y \u0103n tr\u00e1i c\u00f9ng v\u1edbi hoa, gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ecb hoang ho\u00e1. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft n\u00e0o ch\u1ec9 ra s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc kia hay chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00e1ng l\u1ec7 \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Th\u1eadt s\u1ef1, nh\u1eefng th\u00e0nh th\u1ecb c\u1ee7a \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng, khi t\u1ed5n th\u1ea5t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u00e0nh c\u00e1t b\u1ee5i, s\u1ebd s\u1edbm bi\u1ebfn m\u1ea5t. Nh\u1eefng c\u0103n nh\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u00e0 m\u1ed9t gian, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y h\u1ea7u h\u1ebft b\u1eb1ng g\u1ed7 ho\u1eb7c g\u1ea1ch ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01a1i d\u01b0\u1edbi n\u1eafng m\u1eb7t tr\u1eddi, y\u00eau c\u1ea7u m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh ch\u00fang r\u00e3 th\u00e0nh b\u1ee5i. T\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ecd, x\u00e2y b\u1edfi nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u nh\u1eb9 v\u00e0 kh\u00f4ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh, s\u1ebd s\u1edbm b\u1ecb hu\u1ef7 ho\u1ea1i v\u00e0 ch\u00f4n d\u01b0\u1edbi l\u1edbp rau m\u1ecdc th\u1ea7n t\u1ed1c. H\u1ec7 th\u1ed1ng m\u00e0 t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y b\u1ecb t\u00ednh to\u00e1n r\u1ea5t t\u1ec7 \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. L\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea5t x\u1ed1p m\u00e0 h\u1ecd d\u1ed3n v\u00e0o gi\u1eefa c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng ngay l\u1eadp t\u1ee9c tr\u00e0n ra ngo\u00e0i g\u1ea1ch hay \u0111\u00e1 n\u1ec1n, r\u01a1i xu\u1ed1ng h\u00e0o, ch\u1ec9 trong v\u00e0i n\u0103m \u0111\u00e3 m\u1ea5t h\u1eb3n b\u1ec1 m\u1eb7t. N\u1ebfu th\u00e0nh ph\u1ed1 B\u1eafc Kinh gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, b\u1ecb ph\u00e1 hu\u1ef7 b\u1edfi m\u1ed9t tai n\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ea7n nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ec3 th\u1ed5i bay \u0111i d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a n\u00f3. V\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0, trong nh\u1eefng ng\u00e0y th\u1eddi Alexander, t\u1ea5t c\u1ea3 d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng th\u00e0nh th\u1ecb tr\u00e1ng l\u1ec7 nh\u1ea5t c\u1ee7a Troy \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t, v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 ki\u00eau h\u00e3nh Babylon, n\u1eef ho\u00e0ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi, ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m m\u1edbi ph\u01a1i m\u00ecnh trong c\u00e1t.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 \u1edf \u0110\u00e0 N\u1eb5ng n\u00f3i chung l\u00e0 \u1ea5m c\u00fang v\u00e0 s\u1ea1ch, s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0 tr\u00fa tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c n\u00f3ng c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00f9a v\u00e0 m\u01b0a l\u1edbn c\u1ee7a m\u00f9a kh\u00e1c. C\u00f3 v\u1ebb trong th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 nhu c\u1ea7u v\u1ec1 v\u1ea3i lanh hay l\u1ee5a \u0111\u1ec3 may qu\u1ea7n \u00e1o; nh\u1eefng s\u1ea3n v\u1eadt trong v\u00f9ng \u0111a d\u1ea1ng phong ph\u00fa v\u1ec1 th\u1ec3 lo\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang l\u00e0m ra \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng, c\u0169ng nh\u01b0 v\u00ec nhu c\u1ea7u xa hoa c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea7ng l\u1edbp cao h\u01a1n. H\u1ea7u nh\u01b0 m\u1ecdi lo\u00e0i gia s\u00fac, ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u1eebu, \u0111\u1ec1u c\u00f3. H\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng con gia s\u00fac c\u00f3 s\u1eebng, l\u1ee3n thi\u1ebfn ch\u00e2n ng\u1eafn, tr\u1ebb con, v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng phong ph\u00fa g\u00e0 v\u1ecbt. H\u1ecd \u0103n th\u1ecbt ch\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ea1i China, v\u00e0 \u1ebfch l\u00e0 m\u00f3n \u0103n th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. Bi\u1ec3n c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ea5t l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p th\u1ef1c ph\u1ea9m kh\u00f4ng c\u1ea1n cho d\u00e2n s\u1ed1ng tr\u00ean b\u1edd. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 t\u01b0\u01a1i \u0111a d\u1ea1ng, h\u1ecd \u0103n \u00edt nh\u1ea5t 3 lo\u1ea1i c\u00e1 phin n\u00f5n, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi Cluetodon, sau \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e1 c\u00f3 v\u00e2y t\u00edm v\u00e0 v\u00e0ng, m\u1eaft h\u00ecnh c\u1ea7u, m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e1 r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. L\u01b0\u1edbi hay \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i r\u1ecd c\u00f3 b\u1eaby s\u1eadp l\u1edbn m\u00e0 c\u00e1 v\u00e0o ki\u1ebfm \u0103n s\u1ebd kh\u00f4ng ra \u0111\u01b0\u1ee3c; v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y h\u1ecd t\u1ea1o r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng con m\u1ed3i c\u00e1, th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f3c v\u00e0o c\u1ed5 th\u1ea3 xu\u1ed1ng bi\u1ec3n, m\u1eddi g\u1ecdi nh\u1eefng con c\u00e1 kh\u00e1c \u0111\u1ebfn. Gi\u1ed1ng lo\u1ea1i h\u01b0\u1eddng d\u00f9ng nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng, thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u1ecd c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Mollusca, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t m\u00f3n \u0103n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Nam H\u00e0, v\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i kh\u00e1c nh\u01b0 Medusa, Holothuria, Actinia, Ascidia v\u00e0 Doris, v\u00e0i trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 Biches de Mer, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi Trepan (m\u1ed9t d\u00f2ng c\u1ee7a Holothuria or Actinia). T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ch\u1ea5t s\u1ec1n s\u1ec7t n\u00e0y l\u1ea5y t\u1eeb bi\u1ec3n l\u00ean, d\u00f9 l\u00e0 sinh v\u1eadt hay th\u1ef1c v\u1eadt l\u00e0 nh\u1eefng lo\u1ea1i gi\u00e0u dinh d\u01b0\u1ee1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi Nam H\u00e0 t\u1eadp h\u1ee3p r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y th\u00e2n m\u1ecdng n\u01b0\u1edbc hay th\u00e2n th\u1ecbt nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng tr\u00ean \u0111\u1ea7m l\u1ea7y c\u00e1t m\u1eb7n nh\u01b0 Salicornia, Arenuria, Cvitlnmnn Maritimum ho\u1eb7c c\u1ecf xanhpie, c\u00f9ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9 kh\u00e1c, m\u00e0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng n\u1ea5u v\u1edbi s\u00fap ho\u1eb7c canh hay \u0103n s\u1ed1ng c\u00f9ng v\u1edbi c\u01a1m g\u1ea1o - th\u1ee9 l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m ch\u00ednh cho s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd. V\u1edbi lo\u1ea1i ng\u0169 c\u1ed1c n\u00e0y, h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 g\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 b\u00fan, th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 Lock-soy, th\u01b0\u1eddng trong su\u1ed1t, r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a th\u00edch \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 China. \u1ede China, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t kh\u1ea9u sang v\u1edbi ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea5u chung v\u1edbi s\u00fap \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u00e0nh s\u1ec1n s\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean h\u00ecnh d\u00e1ng v\u00e0 trong su\u1ed1t, l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i nghi ng\u1edd r\u1eb1ng c\u00f3 ph\u1ea3i n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eeb g\u1ea1o hay kh\u00f4ng. Lock-soy c\u1ee7a China m\u1edd \u0111\u1ee5c.<\/p>\n<p>V\u1edbi c\u01b0 d\u00e2n x\u00edch \u0111\u1ea1o, th\u1ecbt th\u00fa v\u1eadt hi\u1ebfm khi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o lo\u1ea1i nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u1ea5t, v\u00e0 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. V\u00e0 d\u00f9 c\u00e1 l\u00e0 th\u1ee9c \u0103n th\u01b0\u1eddng cho nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n s\u1ed1ng ven bi\u1ec3n, nh\u01b0ng c\u01a1m th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n th\u00eam v\u1edbi mu\u1ed1i, v\u00e0i tr\u00e1i \u1edbt, ti\u00eau hay l\u00e1 c\u1ee7a lo\u1ea1i rau c\u00f3 v\u1ecb cay cay chua chua m\u1ecdc g\u1ea7n bi\u1ec3n \u0111\u00e3 k\u1ec3 tr\u00ean, l\u00e0 b\u1eefa \u0103n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a s\u1ed1 l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. Ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y, ngay c\u1ea3 tr\u1ea7u cau, thu\u1ed1c phi\u1ec7n hay th\u1ee9c u\u1ed1ng l\u00ean men c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 h\u01a1i xa x\u1ec9. \u1ede Nam H\u00e0 c\u00f3 2 m\u00f9a thu ho\u1ea1ch l\u00faa m\u1ed7i n\u0103m, m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7t trong th\u00e1ng 4, m\u1ed9t trong th\u00e1ng 10. Tr\u00e1i c\u00e2y \u0111a d\u1ea1ng, nh\u01b0 cam, chu\u1ed1i, sung, d\u1ee9a, \u1ed5i, l\u1ef1u, v\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u1ed1ng ph\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i trong n\u01b0\u1edbc. H\u1ecd c\u00f3 khoai lang ngon v\u00e0 khoai t\u00e2y ng\u1ecdt. Nh\u1eefng gi\u1ed1ng gia s\u00fac nh\u1ecf c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb cho nhi\u1ec1u s\u1eefa, nh\u01b0ng m\u00f3n n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf China, r\u1ea5t \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng, ngay c\u1ea3 cho nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb. C\u00e1c sinh v\u1eadt nh\u1ecf b\u00e9 n\u00e0y l\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 \u1edf \u0110\u00e0 N\u1eb5ng, v\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb kho\u1ebb m\u1ea1nh \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Cho \u0111\u1ebfn 7 ho\u1eb7c 8 tu\u1ed5i, ch\u00fang ho\u00e0n to\u00e0n tr\u1ea7n tru\u1ed3ng. Th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a ch\u00fang tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t l\u00e0 g\u1ea1o, m\u00eda v\u00e0 d\u01b0a h\u1ea5u. Ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi Nam H\u00e0, gi\u1ed1ng nh\u01b0 China, c\u00f3 2 b\u1eefa \u0103n trong ng\u00e0y, m\u1ed9t v\u00e0o l\u00fac 9 ho\u1eb7c 10 gi\u1edd s\u00e1ng, m\u1ed9t v\u00e0o l\u00fac ho\u00e0ng h\u00f4n, v\u00e0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng \u0103n tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda nh\u00e0 v\u00e0o m\u00f9a kh\u00f4, tr\u00ean chi\u1ebfu tr\u1ea3i ra ngo\u00e0i v\u00e0 khi t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i x\u1ea5u h\u1ed5 khi b\u00e0y ra b\u1eefa \u0103n khi\u00eam t\u1ed1n c\u1ee7a m\u00ecnh. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u1ede China, \u0111\u00e0n \u00f4ng chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng kh\u1eafc s\u00e2u h\u1ecdc thuy\u1ebft r\u1eb1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef danh gi\u00e1 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i ra ngo\u00e0i, r\u1eb1ng c\u00f4 ta n\u00ean gi\u1eef m\u00ecnh trong ph\u00f2ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, r\u1eb1ng khi c\u00f3 m\u1eb7t m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng &#8211; ngay c\u1ea3 th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t &#8211; c\u00f4 ta c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ed9 c\u1ed5 v\u00e0 b\u00e0n tay, v\u00ec th\u1ebf c\u1ed5 \u00e1o c\u1ee7a c\u00f4 ta \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e0i l\u00ean \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u1eb1m, tay \u00e1o xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea7u g\u1ed1i; v\u00e0 th\u1eadt m\u01b0u m\u00f4 khi h\u1ecd cho h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u00e0y lan truy\u1ec1n, r\u1eb1ng ph\u1ee5 n\u1eef ng\u1ed1c ngh\u1ebfch th\u01b0\u1eddng chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf khi khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m th\u1ec3 ch\u1ea5t gi\u1eef h\u1ecd trong nh\u00e0 nh\u01b0 ngh\u0129a v\u1ee5 th\u1eddi trang. N\u01a1i \u0111\u00e2y, c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gi\u1edbi t\u00ednh. Ph\u1ee5 n\u1eef Nam H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do s\u1eed d\u1ee5ng th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 quy\u1ec1n t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecd h\u01b0\u1edfng n\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c cao nh\u1ea5t. Ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf Nam H\u00e0 m\u00e0 Eudoxus, trong chuy\u1ebfn \u0111i c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e3 th\u1ea5y b\u00e0n ch\u00e2n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef q\u00faa nh\u1ecf, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi n\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1i t\u00ean &#8220;ch\u00e2n \u0111\u00e0 \u0111i\u1ec3u&#8221; &#8211; khi m\u00e0 h\u1ecd b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u1edbi ch\u00e2n tr\u1ea7n, ch\u00fang tr\u1edf n\u00ean l\u1edbn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,42],"tags":[102,108,103,105],"class_list":["post-1659","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dich","category-voyage-to-cochinchina","tag-cochinchina","tag-dich","tag-mien-nam","tag-the-ky-18"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1659"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1659\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}