{"id":10703,"date":"2020-02-10T21:38:57","date_gmt":"2020-02-10T14:38:57","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.name\/?p=10703"},"modified":"2021-01-02T22:35:44","modified_gmt":"2021-01-02T15:35:44","slug":"129-bat-quan-nhan-ngon-tuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=10703","title":{"rendered":"130. B\u1ea5t qu\u1ea3n nh\u00e2n ng\u00f4n t\u1ee5c"},"content":{"rendered":"<ol start=\"130\">\n<li><strong> B\u1ea5t qu\u1ea3n nh\u00e2n ng\u00f4n t\u1ee5c, ninh t\u00f2ng ng\u00e3 t\u00e1c si<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong><br \/>\n<em>(Ch\u1eb3ng qu\u1ea3n l\u1eddi t\u1ee5c kh\u00ed, y\u00ean theo c\u00e1i si t\u00e2m c\u1ee7a ri\u00eang ta)<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec \u0111\u00e2y?\u201d D\u1ee9t ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi, con chim g\u1ed7 b\u1ed7ng h\u1ecfi. Y c\u00f2n tho\u00e1ng ng\u01a1 ng\u00e1c kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u00f3 li\u1ec1n n\u00f3i ti\u1ebfp. \u201cNgh\u0129 \u0111i ngh\u0129 l\u1ea1i, ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ecbnh l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ea3nh b\u00e1o nh\u00e0 vua, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai kia \u0111\u00e2y?<\/p>\n<p>\u201cTa cho ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i, trong \u0111\u00eam nay.\u201d Con chim g\u1ed7 v\u1eabn v\u1eeba l\u1eafc l\u01b0 v\u1eeba n\u00f3i. \u201cNg\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u1eadp v\u1ee1 n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n c\u1ee7a ta c\u0169ng nh\u01b0 k\u1ebft tinh k\u00fd \u1ee9c ta thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec7n th\u1eddi ta \u0111\u00e3 m\u1ea5t n\u0103ng l\u1ef1c h\u00f3a h\u00ecnh. Mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i, ta ph\u1ea3i thu l\u1ea5y k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1, nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i. Thi\u1ebfp c\u1ee7a Ki\u1ebfn An c\u00f4ng ng\u01a1 ng\u00e1c ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec, nh\u00e0 vua kia th\u00ec ta ch\u1eb3ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u01a1i v\u1eeba ti\u1ebfp nh\u1eadn ch\u00fang.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i l\u00e0 con qu\u1ef7 \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u1ec1n th\u1edd \u0103n l\u1ea5y o\u00e1n h\u1eadn th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, g\u1eb7p c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 th\u00e0nh h\u00ecnh. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u00f4n qu\u00fd th\u00ec m\u1ed9t con qu\u1ef7 nh\u01b0 ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn, n\u00ean ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ecbnh d\u00f9ng ta \u00e9p ch\u1ebft ng\u00e0i ta.\u201d Y l\u1eb3ng l\u1eb7ng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, ch\u0103m ch\u00fa nh\u00ecn con chim g\u1ed7. \u201cHo\u1eb7c l\u00e0, tr\u01b0\u1edbc khi bi\u1ebfn m\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n, ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i \u00e9p ch\u1ebft b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ta. Ng\u00e0i ta ch\u1ebft th\u00ec ng\u01b0\u01a1i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. Th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ebft ng\u00e0i ta b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i c\u1ee9 vi\u1ec7c ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n. Nh\u01b0ng ta nh\u1eafc l\u1ea1i, ng\u01b0\u01a1i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i duy nh\u1ea5t, trong \u0111\u00eam nay.\u201d Con qu\u1ef7 kia c\u01b0\u1eddi m\u00e0 u\u1ec3 o\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1eddi. \u201cTuy nhi\u00ean v\u00ec ng\u01b0\u01a1i l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u00e1ng gh\u00e9t, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u01a1i d\u1ec5 d\u00e0ng m\u00e0 m\u00e1ch l\u1ebbo, ngh\u0129 c\u00e1ch qua m\u1eb7t ta \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi nh\u00e0 vua, ta s\u1ebd ch\u1ec9 cho ng\u01b0\u01a1i n\u01a1i ch\u00f4n c\u1ea5t M\u1ea1c H\u1ea7u Hy. N\u1ebfu ng\u01b0\u01a1i n\u00f3i, c\u1ea3 \u0111\u1eddi c\u0169ng \u0111\u1eebng h\u00f2ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9 anh ta.\u201d<\/p>\n<p>Y v\u1eeba nh\u00edu m\u00e0y toan h\u1ecfi, \u0111\u00e3 nghe ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng ngo\u00e0i gian nh\u00e0. Con chim g\u1ed7 li\u1ec1n im b\u1eb7t, b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c. C\u00f3 ti\u1ebfng ng\u1ef1a \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda ph\u1ee7, r\u1ed3i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c trang ph\u1ee5c n\u1ed9i gi\u00e1m \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng d\u1eabn v\u00e0o ph\u00f2ng.<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i ch\u1edd m\u1ed9t l\u00e1t.\u201d Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi vi\u00ean n\u1ed9i gi\u00e1m, \u0111i \u0111\u1ebfn t\u1ee7 c\u1ea1nh ph\u00f2ng l\u1ea5y ra m\u1ed9t t\u1eadp gi\u1ea5y, v\u1eeba \u0111\u01b0a cho n\u1ed9i gi\u00e1m v\u1eeba n\u00f3i. \u201cNh\u1ea1c c\u00f4ng h\u00e1t m\u1eebng \u0110\u1ea1i kh\u00e1nh n\u0103m sau t\u1eadp \u1edf nh\u00e0 \u0110oan B\u1ea3n, T\u00f4n Nh\u00e2n ph\u1ee7 \u0111ang b\u00e0n \u0111\u1ecbnh c\u1eed ng\u01b0\u1eddi coi vi\u1ec7c. C\u00e1c \u00f4ng tr\u00f9m c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ef1 Thanh B\u00ecnh, Thanh H\u00f2a v\u1eeba \u0111\u01b0a danh s\u00e1ch t\u1edbi. Tuy n\u1eeda n\u0103m n\u1eefa m\u1edbi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y \u0110\u1ea1i kh\u00e1nh, nh\u01b0ng t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ec5 ph\u1ea3i l\u00e0m, h\u1ecd \u0111\u1ebfn Kinh s\u1edbm th\u00ec h\u01a1n.\u201d<\/p>\n<p>\u201cB\u1ea9m v\u00e2ng, t\u00f4i s\u1ebd t\u00e2u l\u1ea1i v\u1edbi ho\u00e0ng th\u01b0\u1ee3ng.\u201d Vi\u00ean n\u1ed9i gi\u00e1m nh\u1eadn t\u1eadp gi\u1ea5y, nh\u1eb9 th\u1edf ra. \u201c\u0110\u00eam nay ng\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00fac nh\u1ea1c, c\u00f3 l\u1ebd n\u00f3ng l\u00f2ng n\u00ean \u0111\u1ebfn Duy\u1ec7t Th\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng, l\u1ea1i b\u1ea3o t\u00f4i t\u1edbi ph\u1ee7 n\u00e0y l\u1ea5y danh s\u00e1ch ca c\u00f4ng v\u1ec1 cho ng\u00e0i xem duy\u1ec7t.\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u00c0\u2026\u201d Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng th\u1ed1t kh\u1ebd, \u0111\u01b0a m\u1eaft qua y v\u1eabn \u0111ang khoanh ch\u00e2n ng\u1ed3i tr\u00ean s\u1eadp trong g\u00f3c t\u1ed1i. \u201cN\u1ebfu ng\u00e0i \u1edf Duy\u1ec7t Th\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng, th\u00ec ng\u01b0\u01a1i d\u1eabn k\u1ebb kia v\u00e0o b\u00e1i m\u1ea1ng, n\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u1eadp nh\u1ea1c cho th\u1ef1 Thanh B\u00ecnh.\u201d<\/p>\n<p>Anh ta n\u00f3i, ra d\u1ea5u v\u1ec1 ph\u00eda y. Y li\u1ec1n bi\u1ebft th\u00e2n bi\u1ebft ph\u1eadn \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111i theo vi\u00ean n\u1ed9i gi\u00e1m, c\u1ea7m l\u1ea5y th\u1ebb b\u00e0i c\u1ee7a ph\u1ee7 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh. H\u1eb3n nh\u00e0 vua n\u1ecd n\u00f3ng l\u00f2ng s\u1ed1t ru\u1ed9t v\u1ec1 y ch\u1ee9 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i b\u1ea3n nh\u1ea1c n\u00e0o, ch\u1ec9 t\u00ecm c\u1edb \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi ph\u1ee7 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng d\u00f2 x\u00e9t.<\/p>\n<p>Ngang qua Kinh th\u00e0nh, y nghe ti\u1ebfng tr\u1ed1ng b\u00e1o v\u00e0o canh hai. C\u00e1c khu ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 v\u1eabn ch\u01b0a ng\u1ee7, c\u00f3 n\u01a1i v\u0103ng v\u1eb3ng ti\u1ebfng nh\u1ea1c nho nh\u1ecf, x\u00f4n xao ti\u1ebfng ng\u01b0\u1eddi. C\u1ed5ng ho\u00e0ng th\u00e0nh m\u1edf h\u00e9 cho vi\u00ean n\u1ed9i gi\u00e1m \u0111\u01b0a y v\u00e0o. Duy\u1ec7t Th\u1ecb \u0111\u01b0\u1eddng n\u1eb1m ngo\u00e0i r\u00eca cung th\u00e0nh, tr\u01b0\u1eddng lang d\u1eabn \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec7n th\u1ea5p tho\u00e1ng b\u00f3ng qu\u00e2n V\u0169 l\u00e2m tr\u1ef1c \u0111\u00eam, ngo\u00e0i c\u1eeda nh\u00e0 h\u00e1t n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ecb v\u1ec7 canh g\u00e1c.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng qua l\u1ea7n c\u1eeda l\u1edbn, y th\u1ea5y m\u00ecnh l\u1ecdt v\u00e0o kho\u1ea3ng t\u1ed1i l\u00f9 m\u00f9 trong nh\u00e0 h\u00e1t. Ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u1ecdn \u0111\u00e8n nh\u1ecf \u0111\u1eb7t tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, soi t\u1ecf b\u00f3ng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u00e1o l\u1ee5a v\u00e0ng. C\u0103n nh\u00e0 hai t\u1ea7ng cao, t\u01b0\u1eddng x\u00e2y g\u1ea1ch d\u00e0y, khi\u1ebfn vi\u00ean n\u1ed9i gi\u00e1m v\u1eeba lui ra \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u00e3 khi\u1ebfn y c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c t\u00e1ch bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>\u201cL\u1ea1i \u0111\u00e2y!\u201d Nghe n\u1ed9i gi\u00e1m n\u00f3i v\u1ec1 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng c\u1eed y \u0111\u1ebfn, nh\u00e0 vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u, cho \u00f4ng ta lui ra, r\u1ed3i ra l\u1ec7nh cho y \u0111ang qu\u1ef3 s\u1ee5p tr\u00ean s\u00e0n. Y qu\u1ef3 l\u1ea7n t\u1edbi, ng\u00e0i ta li\u1ec1n s\u1ed1t ru\u1ed9t g\u1eaft. \u201c\u0110i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y!\u201d<\/p>\n<p>Y li\u1ec1n \u0111\u1ee9ng d\u1eady, ch\u1ea7m ch\u1eadm b\u01b0\u1edbc t\u1edbi c\u1ea1nh c\u00e1i s\u00e2n kh\u1ea5u cao. B\u00e0n gh\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecdn sang hai b\u00ean, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i kho\u1ea3ng nh\u00e0 tr\u1ed1ng tr\u1ea3i \u1edf gi\u1eefa. Nh\u00e0 vua ng\u1ed3i tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, th\u1ea3 ch\u00e2n xu\u1ed1ng b\u1eadc, tay c\u1ea7m m\u1ed9t c\u00e1i \u0111\u00e0n nh\u1ecf, ng\u00f3n tay v\u1eabn b\u00fang nh\u1eb9 d\u00e2y \u0111\u00e0n khi ng\u00e0i ta nheo m\u1eaft nh\u00ecn y.<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i th\u1ebf n\u00e0o r\u1ed3i?\u201d Khi y c\u00fai \u0111\u1ea7u \u0111\u1ee9ng d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n ng\u00e0i ta, nh\u00e0 vua h\u1ecfi. B\u1ed7ng nhi\u00ean y th\u1ea5y m\u00ecnh ph\u1ea3i suy ngh\u0129 m\u1ed9t l\u00fac r\u1ed3i m\u1edbi \u0111\u00e1p.<\/p>\n<p>\u201cB\u1ea9m, \u0111a t\u1ea1 s\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng, th\u1ea7n \u0111\u00e3 kh\u1ecfe. Nh\u01b0ng th\u1ea7n ch\u01b0a k\u1ecbp h\u1ecfi ho\u00e0ng C\u1ea3 v\u1ec1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra \u1edf \u00dd Th\u1ee5c t\u1eeb\u2026\u201d Y th\u1eadn tr\u1ecdng n\u00f3i kh\u1ebd, nghe ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e0 vua.<\/p>\n<p>\u201cTa c\u0169ng mu\u1ed1n bi\u1ebft c\u00f3 chuy\u1ec7n g\u00ec khi ng\u01b0\u01a1i b\u1ed7ng nhi\u00ean l\u0103n ra ng\u1ea5t, l\u00e0m m\u1ecdi c\u00e1ch v\u1eabn kh\u00f4ng t\u1ec9nh. Th\u1ebf r\u1ed3i l\u00e0m sao m\u00e0 ng\u01b0\u01a1i t\u1ec9nh l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c?\u201d Nh\u00e0 vua h\u1ecfi, y l\u1ea1i im l\u1eb7ng m\u1ed9t tho\u00e1ng.<\/p>\n<p>\u201cB\u1ea9m, h\u1eb3n l\u00e0 do th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a t\u1edbi ph\u1ee7 Tr\u01b0\u1eddng Kh\u00e1nh c\u00f4ng. Ph\u1ee7 \u0111\u1ec7 c\u00f4ng h\u1ea7u d\u00e0y ph\u00fac kh\u00ed, y\u00eau ma kh\u00f4ng d\u00e1m x\u00e2m ph\u1ea1m.\u201d Y tr\u1ea3 l\u1eddi, r\u1ed3i b\u1ed7ng tho\u00e1ng ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi. Nh\u00e0 vua nghe c\u00e2u n\u00f3i c\u0169ng tr\u1ea7m m\u1eb7c nh\u00ecn y.<\/p>\n<p>\u201cNg\u01b0\u01a1i th\u1ea5y y\u00eau ma n\u00e0o th\u1ebf?\u201d Ng\u00e0i ta \u0111\u1eb7t c\u00e2y \u0111\u00e0n sang b\u00ean, c\u00fai m\u00ecnh h\u1ecfi. Y nh\u00ecn chi\u1ebfc b\u00f3ng ng\u00e0i ta tr\u01b0\u1ee3t tr\u00ean s\u00e0n nh\u00e0, v\u1eabn kh\u00f4ng ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u l\u00ean.<\/p>\n<p>\u201cNh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf nh\u00e2n gian \u0111\u1ec1u do ch\u01b0a si\u00eau tho\u00e1t, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ng\u00e0i mu\u1ed1n g\u1eb7p. Nh\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u00e3 k\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ec1u l\u00e0 t\u00e0 kh\u00ed c\u1ee7a chu\u1ed7i h\u1ea1t v\u00e0 vi\u00ean h\u1ed5 ph\u00e1ch kia qu\u1ea5y nhi\u1ec5u. M\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u00e3 \u1edf trong \u0111\u1ec1n th\u1edd h\u01b0\u1edfng h\u01b0\u01a1ng kh\u00f3i tr\u0103m n\u0103m, thu nh\u1eadn bi\u1ebft bao nhi\u00eau o\u00e1n t\u00ecnh. M\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o ra t\u1eeb ph\u00e1p tr\u01b0\u1eddng x\u1eed t\u1eed, ch\u1ee9a bao nhi\u00eau l\u00e0 th\u00f9 h\u1eadn. M\u1ea5y n\u0103m nay n\u01a1i n\u00e0y nhi\u1ec1u vi\u1ec7c ph\u1ea3i x\u1eed tr\u1ecb, c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc c\u0169ng v\u1eeba qua bi\u1ebfn lo\u1ea1n tang th\u01b0\u01a1ng, l\u1ea1i th\u00eam \u0111\u1ea1i d\u1ecbch, thi\u00ean tai, kh\u00ed x\u1ea5u tr\u1ea3i kh\u1eafp, nh\u1eefng t\u00e0 kh\u00ed trong n\u00e0y m\u1edbi m\u1ea1nh th\u00eam.\u201d Y m\u00edm m\u00f4i, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00f3i. \u201cTh\u1ee9 cho th\u1ea7n ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n b\u1eeba b\u00e3i, \u00f4ng ho\u00e0ng Mi\u00ean Li\u00eau m\u1eddi th\u1ea7n t\u1edbi \u0111\u00e2y tr\u1eeb t\u00e0 v\u1ed1n l\u00e0 v\u00ec ng\u00e0i ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec m\u1eb9 \u00f4ng \u1ea5y.\u201d<\/p>\n<p>\u201cV\u1eady sao\u2026\u201d Nh\u00e0 vua n\u00f3i kh\u1ebd sau m\u1ed9t h\u1ed3i y\u00ean l\u1eb7ng. Y nghe nh\u01b0 ng\u00e0i ta c\u00f2n tho\u00e1ng th\u1ea5t v\u1ecdng.<\/p>\n<p>H\u1eb3n nhi\u00ean ng\u00e0i ta ch\u1eb3ng bu\u1ed3n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ma c\u1ecf n\u1ea5p trong h\u00f2n \u0111\u00e1 b\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00f2n Mi\u00ean Li\u00eau h\u1eb3n c\u0169ng nh\u01b0 mu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ea5y s\u1ee9c kh\u1ecfe nh\u00e0 vua \u0111\u00e3 tu\u1ed9t d\u1ed1c sau k\u1ef3 thu th\u1ea9m n\u0103m \u1ea5y, v\u00e0 chu\u1ed7i h\u1ea1t ng\u00e0y c\u00e0ng s\u1eadm \u0111en t\u1ed1i t\u0103m l\u1ea1i. Trong n\u1ed7i lo l\u1eafng ng\u1edd v\u1ef1c, c\u1eadu ta \u0111i t\u00ecm m\u1ed9t \u0111\u1ea1o s\u0129 tr\u1eeb t\u00e0 t\u1eeb l\u1eddi b\u00e0n t\u00e1n c\u1ee7a th\u01b0\u01a1ng bu\u00f4n \u0111\u1ebfn ph\u1ed1 Bao Vinh. Nh\u01b0 nh\u1eefng l\u1eddi r\u00ec r\u1ea7m c\u1ee7a quan l\u1ea1i kh\u1eafp Nam B\u1eafc hi\u1ec7n t\u1ea1i, \u2018y\u00eau ma \u0111ang g\u00e2y tai h\u1ecda cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc\u2019 \u2013 y\u00eau ma t\u1eeb cu\u1ed9c bi\u1ebfn lo\u1ea1n, nh\u1eefng cu\u1ed9c x\u1eed tr\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i su\u1ed1t hai n\u0103m. Y\u00eau ma \u0111ang t\u00e1c qu\u00e1i l\u00ean nh\u00e0 vua, ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 c\u0103m gh\u00e9t s\u00e2u s\u1eafc v\u1edbi hai v\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ea7n, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111au l\u00f2ng \u0111\u1ebfn ng\u00e3 b\u1ec7nh kh\u00f4ng g\u01b0\u1ee3ng d\u1eady n\u1ed5i sau khi tr\u1eeb di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n hai gia \u0111\u00ecnh \u1ea5y? Y\u00eau t\u00e0, ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e0 qu\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u1edbi gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c cho \u0111i\u1ec1u \u0111ang x\u1ea3y ra. Th\u1eadm ch\u00ed, m\u1ed9t t\u00ean ph\u1ea3n ngh\u1ecbch t\u00e1o gan n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, nh\u00e0 vua b\u1ecb anh linh c\u1ee7a T\u1ea3 qu\u00e2n, c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u00e3 ch\u1ebft tr\u1eebng ph\u1ea1t.<\/p>\n<p>C\u00f2n th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e0 vua v\u1eabn l\u00e0 ch\u1eb3ng bu\u1ed3n b\u1eadn t\u00e2m. Nh\u01b0 ng\u00e0i ta \u0111\u00e3 tr\u1eebng tr\u1ecb c\u1ea3 v\u1ecb t\u00f4n th\u1ea5t tr\u1ecb nh\u1eadm Ngh\u1ec7 An v\u00ec d\u00e1m nh\u1eafc \u0111\u1ebfn ma qu\u1ef7 l\u1eabn th\u00e1nh th\u1ea7n. Nh\u01b0 ng\u00e0i ta th\u1edd \u01a1 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng g\u00ec y v\u1eeba n\u00f3i.<\/p>\n<p>\u201cT\u00e0 kh\u00ed \u1ea5y\u2026 v\u1ed1n r\u1ea5t hi\u1ec3u ng\u00e0i.\u201d Y c\u00e2n nh\u1eafc h\u1ed3i l\u00e2u r\u1ed3i n\u00f3i kh\u1ebd. \u201cN\u00f3 hi\u1ec3u <em>m\u1ecdi th\u1ee9<\/em>, r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNg\u1ecdc l\u00e0 k\u1ebft tinh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, x\u01b0\u01a1ng c\u1ed1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i l\u00e0 Th\u1ee7y, l\u00e0 th\u1ec3 tr\u00ed, n\u00e3o t\u1ee7y \u1ea9n t\u00e0ng.\u201d Nh\u00e0 vua v\u1eabn b\u00ecnh th\u1ea3n n\u00f3i, l\u1ea1i nh\u1ea5c c\u00e2y \u0111\u00e0n l\u00ean, b\u1ea5t ch\u1ee3t c\u01b0\u1eddi nh\u1eb9. \u201cN\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft c\u00e1i g\u00ec? L\u00e0 tr\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ea5t, l\u00e0 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u1ecb lai? N\u00f3 m\u00e1ch b\u1ea3o v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i chuy\u1ec7n m\u00e0 n\u00f3 ngh\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi ta \u0111\u01b0\u1ee3c? Hay n\u00f3 ch\u1ec9 d\u1eabn cho ng\u01b0\u01a1i vi\u1ec7c l\u00e0m sao x\u00e9 tr\u1eddi r\u1ea1ch \u0111\u1ea5t th\u00e0nh vua th\u00e0nh ch\u00faa?<\/p>\n<p>\u201cN\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c sau, th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t con qu\u1ef7 l\u1eeba l\u1ecdc. M\u1ed9t lo\u1ea1i qu\u1ef7 s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o o\u00e1n linh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, \u0111em s\u1ef1 tham t\u00e0n ra d\u1eabn d\u1ee5, t\u1ea1o ra m\u1ed9t b\u1ecdn qu\u1ef7 s\u1ed1ng. N\u1ebfu l\u00e0 vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc, th\u00ec ch\u1eb3ng qua c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb l\u01b0u manh ti\u1ec3u x\u1ea3o \u0111\u00e1ng khinh.\u201d Ng\u00e0i ta c\u00fai xu\u1ed1ng g\u1ea7n y h\u01a1n, h\u1ea1 gi\u1ecdng. \u201cN\u00f3 hi\u1ec3u <em>c\u00e1i g\u00ec<\/em> \u0111\u1ec3 n\u00f3i cho ng\u01b0\u01a1i th\u1ebf?\u201d<\/p>\n<p>\u201cNg\u00e0i kh\u00f4ng mu\u1ed1n bi\u1ebft t\u01b0\u01a1ng lai sao?\u201d Y m\u00edm m\u00f4i h\u1ecfi l\u1ea1i. N\u00f3 \u2013 ng\u01b0\u01a1i, hi\u1ec3u c\u00e1i g\u00ec, ng\u00e0i ta h\u1ecfi, r\u1ed3i y b\u1ed7ng d\u01b0ng kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u1ea3 l\u1eddi ra sao. Y ch\u1ec9 bi\u1ebft nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n r\u1eddi r\u1ea1c, nh\u1eefng m\u1ea3nh c\u1eaft ngo\u00e0i b\u1ec1 m\u1eb7t, t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 \u0111\u00e3 r\u00f5 m\u00e0 ngh\u0129 k\u1ef9 v\u1eabn l\u00e0 ch\u1eb3ng hi\u1ec3u g\u00ec. Ng\u00e0i ta, nh\u00e0 vua \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t y, \u1ea9n m\u00ecnh trong b\u00f3ng t\u1ed1i c\u1ee7a c\u0103n nh\u00e0 h\u00e1t \u0111\u00f3ng k\u00edn, l\u00fac n\u00e0y, b\u00e2y gi\u1edd, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, \u0111ang ngh\u0129 g\u00ec, y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>\u201cKh\u00f4ng.\u201d Trong s\u1ef1 ng\u1ea1c nhi\u00ean c\u1ee7a y, nh\u00e0 vua tr\u1ea3 l\u1eddi. \u201cTa \u0111ang l\u00e0m m\u1ed9t cu\u1ed1n b\u00f3i qu\u1ebb d\u1ef1a tr\u00ean can chi, v\u00e0 c\u00e0ng suy ng\u1eabm, ta c\u00e0ng nh\u1eadn r\u00f5 m\u1ecdi th\u1ee9 c\u00f3 quy lu\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3. Th\u00e1nh nh\u00e2n ph\u1ea3i x\u00e9t v\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ebfn c\u00f9ng c\u1ef1c m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ed1, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. Th\u1ee9 g\u1ecdi l\u00e0 s\u1ed1, v\u1ed1n d\u1ef1a tr\u00ean l\u00fd, t\u01b0\u01a1ng lai l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u1ea3 qu\u00e1 kh\u1ee9 v\u00e0 hi\u1ec7n t\u1ea1i, hi\u1ec7n t\u1ea1i l\u1ea1i l\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed5i thay c\u1ee7a thi\u00ean c\u01a1. Thi\u00ean c\u01a1 \u2013 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ed7 m\u00e1y c\u1ee7a tr\u1eddi. M\u1ed9t th\u1ee9 m\u00e1y m\u00f3c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ho\u00e0n to\u00e0n d\u1eedng d\u01b0ng b\u1ea5t bi\u1ebfn, b\u1ea5t ch\u1ea5p m\u1ecdi \u00fd mu\u1ed1n, m\u1ecdi \u00fd ch\u00ed. K\u1ebb c\u00e0ng bi\u1ebft r\u00f5, hi\u1ec3u r\u00f5 v\u1ec1 v\u1eadn s\u1ed1, l\u1ea1i c\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111em ch\u00fang ra r\u00eau rao.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNg\u00e0i \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec?\u201d Y b\u1ed7ng th\u00ec th\u00e0o, nh\u01b0 ch\u1ec9 t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh. Nh\u00e0 vua m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111i v\u00f2ng quanh s\u00e2n kh\u1ea5u, g\u00f5 v\u00e0o b\u1ed9 \u0111\u00e0n kh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t xung quanh.<\/p>\n<p>\u201cTa th\u1ea5y b\u00e3o t\u1ed1, r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u00e3o t\u1ed1<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.\u201d Nh\u00e0 vua n\u00f3i trong ti\u1ebfng nh\u1ea1c kh\u00ed vang nho nh\u1ecf, v\u1ecdng quanh quanh nh\u00e0 h\u00e1t k\u00edn. \u201cNh\u01b0ng chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 th\u00ec \u1eaft h\u1eb3n ch\u1eb3ng c\u1ea7n s\u00e1ch l\u00fd s\u1ed1 n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>\u201c\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, th\u1ebf gian n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 y\u00ean vui sao? Hay ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u00f3ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1nh c\u1eeda l\u1ea1i, \u0111u\u1ed5i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 g\u1ecdi l\u00e0 nguy c\u01a1 \u0111i, \u0111\u00e1nh xa t\u1ea5t c\u1ea3 k\u1ebb d\u00e1m l\u1ea1i g\u1ea7n sinh s\u1ef1, v\u1eady l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng m\u00ecnh y\u00ean \u1ed5n vui h\u00f2a? Th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa th\u00ec c\u00fai \u0111\u1ea7u l\u1ea1y l\u1ee5c xin tha, ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ed9i l\u00ean m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 ch\u1eb3ng c\u1ea7n bi\u1ebft l\u00e0 ai th\u00ec v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 an b\u00ecnh xem nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec x\u1ea3y ra? \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc, ngay c\u1ea3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 trong s\u00e1ch v\u1edf. Trong \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3ng k\u00edn m\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra cu\u1ed1i c\u00f9ng \u1edf v\u00f9ng n\u00e0y, m\u1ed9t \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi nhao nhao chia b\u00e8 k\u00e9o ph\u00e1i c\u1eafn x\u00e9 nhau. M\u00e3 Lai nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 r\u1ed3i b\u1ecb nu\u1ed1t ch\u1eedng t\u1eebng ph\u1ea7n, Xi\u00eam La ti\u1ebfng l\u00e0 k\u1ebft giao v\u1edbi H\u1ed3ng Mao nh\u01b0ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec n\u00f4 l\u1ec7, kh\u00f4ng m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 an \u1ed5n.\u201d Nh\u00e0 vua c\u01b0\u1eddi. \u201cM\u1ed7i m\u1ed9t k\u1ebb ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i b\u00e1nh r\u0103ng, c\u00e2y \u0111inh \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u1ed7 m\u00e1y l\u1edbn v\u1eadn h\u00e0nh. Sinh sinh di\u1ec7t di\u1ec7t, th\u1ecbnh suy th\u00e0nh b\u1ea1i, cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i c\u1ee7a m\u00e1y tr\u1eddi. \u0110\u1eddi ta ch\u01b0a bao gi\u1edd bi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 an \u1ed5n, n\u00ean thuy\u1ec1n \u0111i v\u00e0o b\u00e3o th\u00ec v\u1eabn c\u1ee9 ph\u1ea3i \u0111i th\u00f4i. Li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c sao?\u201d<\/p>\n<p>Y m\u1edf mi\u1ec7ng toan n\u00f3i, \u00e1nh m\u1eaft l\u1ea1i l\u01b0\u1edbt qua nh\u1eefng t\u1edd gi\u1ea5y r\u01a1i v\u00e3i quanh n\u01a1i nh\u00e0 vua v\u1eeba ng\u1ed3i. Y b\u1ea5t ch\u1ee3t ng\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u mu\u1ed1n n\u00f3i, mu\u1ed1n h\u1ecfi r\u01a1i v\u00e0o thinh l\u1eb7ng.<\/p>\n<p>\u201cNg\u00e0i mu\u1ed1n g\u00ec?\u201d Sau c\u00f9ng, y n\u00f3i nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i. Nh\u00e0 vua ng\u1ed3i xu\u1ed1ng chi\u1ebfc gh\u1ebf tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, tr\u01b0\u1edbc t\u1ea5m m\u00e0n \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean \u0111en th\u1eabm trong b\u00f3ng t\u1ed1i. N\u1eeda khu\u00f4n m\u1eb7t ng\u00e0i ta ch\u00ecm trong b\u00f3ng t\u1ed1i, n\u1eeda c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1eadp ch\u1eddn l\u1eeda m\u1edd kh\u00f4ng soi \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1nh m\u1eaft s\u00e2u.<\/p>\n<p>\u201cTa mu\u1ed1n g\u00ec?\u201d Ng\u00e0i ta l\u1eb7p l\u1ea1i, y th\u1ea5y t\u1eeba t\u1ef1a nh\u01b0 m\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi tho\u00e1ng qua g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t ng\u00e0i ta, trong khi ng\u00e0i ta t\u01b0 l\u1ef1 l\u1eb7p l\u1ea1i. \u201cTa mu\u1ed1n g\u00ec?\u201d<\/p>\n<p>\u201cL\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u, ta mu\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t \u2013 m\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t theo c\u00e1ch m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u b\u1ea3o. Ta li\u00ean t\u1ee5c h\u1ecfi b\u1ecdn h\u1ecd, ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a c\u00f3 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y kh\u00f4ng, th\u00e1nh nh\u00e2n c\u00f3 l\u00e0m th\u1ebf kh\u00f4ng? Ngay c\u1ea3 khi manh nha nh\u1eefng \u00fd mu\u1ed1n kh\u00e1c, ta v\u1eabn t\u1ef1 bi\u1ec7n gi\u1ea3i cho m\u00ecnh r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ea1o l\u00fd n\u00ean l\u00e0m, ph\u1ea3i l\u00e0m.\u201d Ng\u00f3n tay nh\u00e0 vua g\u00f5 l\u00ean th\u00e0nh gh\u1ebf, khi ng\u00e0i ta nghi\u00eang \u0111\u1ea7u nh\u00ecn m\u00e1i nh\u00e0 t\u1ed1i, khu l\u1ea7u che r\u00e8m k\u00edn b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng. \u201cNh\u01b0ng m\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t theo l\u1eddi b\u1ecdn h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 con b\u00f9 nh\u00ecn gi\u1eef ru\u1ed9ng, l\u00e0 th\u1ee9 h\u00ecnh nh\u00e2n \u0111\u1ec3 m\u1ed7i k\u1ebb l\u1ee3i d\u1ee5ng l\u1eabn thao t\u00fang theo m\u1ed7i c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. K\u1ec3 c\u1ea3 th\u1ebf th\u00ec c\u0169ng \u1ed5n th\u00f4i, n\u1ebfu nh\u1eefng k\u1ebb \u1ea5y l\u00e0 quan th\u1ea7n trong s\u00e1ch v\u1edf, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 Nghi\u00eau Thu\u1ea5n l\u00e0 th\u1ee9 chuy\u1ec7n k\u1ec3 h\u00e3o huy\u1ec1n c\u1ee7a th\u1eddi th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5, m\u00e0 \u0111\u1ebfn trung th\u1ea7n ngh\u0129a s\u0129 c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1edf tu\u1ed3ng do b\u1ecdn con h\u00e1t v\u1ebd ra. Ta c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9 th\u1ebf n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf. Ta v\u1eabn mu\u1ed1n l\u00e0m m\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t, n\u00ean ta \u0111em m\u1ecdi th\u1ee9 ta h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o tr\u1ecb qu\u1ed1c. Ta v\u1eabn c\u1ee9 ngh\u0129 r\u1eb1ng m\u1ecdi vi\u1ec7c ta l\u00e0m l\u00e0 t\u1ed1t th\u00f4i, ch\u1eb3ng l\u1ebd m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i mu\u1ed1n s\u1ed1ng m\u00e3i <em>nh\u01b0 th\u1ebf<\/em>? Ch\u1eb3ng l\u1ebd h\u1ecd c\u1ee9 mu\u1ed1n s\u1ed1ng trong nh\u1eefng quy lu\u1eadt m\u00f4ng mu\u1ed9i, nh\u1eefng tr\u00f2 h\u1ec1 r\u1ebb ti\u1ec1n, th\u1ee9 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00f4 ngh\u0129a n\u1ecd? Th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u1ea3 c\u00e1i ngh\u00e8o, s\u1ef1 kh\u1ed5 m\u1ed9t c\u00e1ch phi l\u00fd ch\u1ec9 v\u00ec s\u1ef1 \u00f9 l\u00ec b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng, ngu mu\u1ed9i c\u1ed1 ch\u1ea5p, phung ph\u00ed ni\u1ec1m tin l\u1eabn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 \u00edch \u0111\u1ebfn th\u1ebf? N\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n theo \u0111u\u1ed5i nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau l\u1edbn lao, h\u1ecd v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eed t\u1ebf, sung t\u00fac, ch\u0103m ch\u1ec9, vui v\u1ebb h\u01a1n c\u01a1 m\u00e0. Ta n\u00e0o c\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd b\u1ecb \u0111\u00e0y \u1ea3i nh\u01b0 n\u00f4 l\u1ec7 c\u1ee7a T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng, ta c\u1ea5m k\u1ebb tr\u00ean c\u01b0\u1edbp b\u00f3c k\u1ebb d\u01b0\u1edbi, ta m\u1edf nh\u1eefng ru\u1ed9ng d\u00e2u, \u0111ay, cho khai hoang \u0111\u1ed3ng l\u00faa, m\u1edf mang \u0111\u1ea5t \u0111ai, t\u00ecm t\u1eebng gi\u1ed1ng l\u00faa, gi\u1ed1ng t\u1eb1m m\u1ed9t, k\u00eau g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0m vi\u1ec7c, ta m\u1edf nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng, c\u00f4ng tr\u00ecnh, tr\u1ea3 ti\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng cho h\u1ecd. Ta cho ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm \u0111\u1ee7 m\u1ecdi ngu\u1ed3n l\u1ee3i, b\u00e1n l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, t\u00edch tr\u1eef c\u1ee7a c\u1ea3i. \u0110\u1ec3 t\u1ea1o l\u1eadp th\u1ebf l\u1ef1c, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb nu\u1ed1t ch\u1eedng, \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ti\u1ec1n, r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n. Th\u1eadm ch\u00ed, n\u00f3 c\u1ea7n c\u1ea3 s\u1ef1 ph\u00f9 hoa gi\u1ea3 tr\u00e1, c\u1ea7n nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecb c\u1ee7a th\u00e1nh th\u1ea7n. C\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ea5t v\u00e0ng bi\u1ec3n b\u1ea1c, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ed5 m\u00e1u ra m\u1edbi l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0ng b\u1ea1c t\u1eeb \u0111\u1ea5t, t\u1eeb bi\u1ec3n. Ta v\u1eabn n\u00f3i, m\u00ecnh gh\u00e9t nh\u1ea5t h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u1eddi bi\u1ebfng \u0103n d\u01b0ng ng\u1ed3i r\u1ed7i. M\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 vua c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc th\u1eadt gi\u00e0u \u0111\u1eb9p th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng hay sao? \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1eb3ng l\u1ebd l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd v\u00e0o to\u00e0n b\u1ecdn s\u00e2u d\u00e2n m\u1ecdt n\u01b0\u1edbc? V\u00e0o s\u1ef1 l\u01b0\u1eddi nh\u00e1c tr\u00ec tr\u1ec7 mang t\u00ean l\u00e0 y\u00eau khoan s\u1ee9c d\u00e2n?<\/p>\n<p>\u201cNh\u01b0ng r\u1ed3i ta nh\u1eadn ra, th\u1ef1c s\u1ef1 ch\u1eb3ng ai mu\u1ed1n c\u1ea3. C\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 sung t\u00fac l\u00e0 l\u1eeba g\u1ea1t c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00e1ch d\u1ec5 nghe nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean cao qu\u00fd l\u00e0 k\u00e9o b\u00e8 t\u1ea1o ph\u1ea3n, c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i t\u1ecfa nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng v\u00e0 xung \u0111\u1ed9t l\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u1ebft nhau, c\u00e1ch l\u00e2u \u0111\u1eddi nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng l\u00e0 c\u1ea5u k\u1ebft v\u1edbi nhau, d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i quan h\u1ec7 m\u00e0 ki\u1ebfm l\u1ee3i, c\u00e1ch d\u1ec5 ch\u1ecbu nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee9 b\u00e1n \u0111i nh\u1eefng g\u00ec trong t\u1ea7m tay m\u00ecnh \u2013 d\u00f9 c\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 hay t\u00e0i nguy\u00ean. Nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng, c\u00f4ng vi\u1ec7c ta \u0111\u1eb7t ra ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y ph\u00e1t tri\u1ec3n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee7a c\u1ea3i, s\u1ef1 tr\u00f9 ph\u00fa m\u1ea1nh m\u1ebd m\u00e0 ta mu\u1ed1n. V\u00e0 nh\u1eefng \u00f4ng vua, c\u00e1c Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u0129 \u0111\u1ea1i trong s\u00e1ch v\u1edf, ch\u00ednh l\u00e0 k\u1ebb \u0111\u1ee9ng tr\u00ean \u0111\u1ea7u con s\u00f3ng \u1ea5y, \u0111\u1ed5 t\u1ea5t c\u1ea3 r\u00e1c r\u01b0\u1edfi c\u1ee7a h\u1ecd xu\u1ed1ng k\u1ebb k\u1ebf th\u1eeba b\u00ean d\u01b0\u1edbi. M\u1ed9t D\u01b0\u01a1ng phi h\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m s\u1ee5p \u0111\u1ed5 nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, hay th\u1eadm ch\u00ed ch\u1ec9 m\u1ed9t Minh ho\u00e0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00e0o h\u1ee7y ho\u1ea1i? Kh\u00f4ng, th\u1ee9 kh\u1edfi ph\u00e1t cho An L\u1ed9c S\u01a1n v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00f4n gi\u1ea5u \u1edf H\u00e0 B\u1eafc, H\u00e0 \u0110\u00f4ng t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i, ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ee9 \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng. Th\u1ee9 vi\u1ebft trong s\u00e1ch v\u1edf, v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ecdn con h\u00e1t ph\u01b0\u1eddng ch\u00e8o. C\u00f2n nh\u1eefng t\u00ean m\u1ecdt s\u00e1ch gi\u1ecfi ch\u1ec9 tay n\u0103m ng\u00f3n ch\u1ee9 vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec, h\u00e1 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n bao nhi\u00eau th\u1ee9? Nh\u1eefng k\u1ebb n\u00f3i v\u1ec1 nh\u00e2n ngh\u0129a trong khi ch\u1eb3ng bi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 c\u1ee9u ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1eddi ngo\u00e0i chuy\u1ec7n ch\u1ec9 tr\u00edch, \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, ch\u1ed1ng ph\u00e1 v\u00e0 b\u00f2n r\u00fat c\u1ee7a c\u00f4ng t\u1ea1o l\u1eadp danh v\u1ecb cho m\u00ecnh. M\u1ed9t \u0111\u00e1m tu\u1ed3ng ch\u00e8o con h\u00e1t v\u00e0 b\u1ecdn m\u1ecdt s\u00e1ch ngu ng\u1ed1c l\u00e0m h\u1ecfng c\u1ea3 th\u1ebf gian.\u201d Nh\u00e0 vua ng\u1eebng l\u1eddi, r\u1ed3i l\u1ea1i c\u01b0\u1eddi. \u201cSau \u0111\u00f3 ta nh\u1eadn ra, \u0111\u00e3 l\u00e2u r\u1ed3i ch\u1eb3ng c\u00f3 ai t\u1eebng h\u1ecfi ta mu\u1ed1n g\u00ec.<\/p>\n<p>\u201cTa mu\u1ed1n g\u00ec, ngo\u00e0i vi\u1ec7c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t? M\u1ed9t \u00f4ng vua t\u1ed1t, m\u00e0 t\u1ea1i sao ta ch\u1ec9 c\u00e0ng l\u00e0m c\u00e0ng ch\u00e1n gh\u00e9t? Th\u1ebf gian n\u00e0y, t\u1ea1i sao l\u1ea1i s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf? T\u1ea1i sao trong m\u1ed9t l\u00fac n\u00e0o \u0111\u00f3, ta c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ea1o l\u00fd \u0111\u1ec1u d\u1ed1i tr\u00e1 v\u00e0 b\u1ea9n th\u1ec9u? C\u1ea3 s\u1ef1 s\u1ed1ng n\u00e0y, c\u0169ng tr\u1edf n\u00ean b\u1ea9n th\u1ec9u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu n\u1ed5i?\u201d Ng\u00e0i ta nh\u00ecn xu\u1ed1ng nh\u1eefng ng\u00f3n tay t\u1eeb t\u1eeb n\u1eafm l\u1ea1i, m\u01a1 h\u1ed3 c\u01b0\u1eddi. \u201cTa nghe n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi tu h\u00e0nh \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 th\u00e2m s\u00e2u c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ecbch c\u1ed1c, ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ea5y ch\u01b0a?<\/p>\n<p>\u201cTa c\u0169ng mu\u1ed1n g\u1eb7p b\u1ecdn h\u1ecd.\u201d Kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i y tr\u1ea3 l\u1eddi, nh\u00e0 vua n\u00f3i, r\u1ed3i b\u1ea5t ch\u1ee3t r\u01a1i v\u00e0o im l\u1eb7ng. Y v\u1eabn nh\u00ecn ch\u0103m ch\u00fa nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef ghi v\u1ed9i tr\u00ean gi\u1ea5y d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e8n.<\/p>\n<p>C\u0103n nh\u00e0 h\u00e1t \u0111\u00f4ng \u0111\u1eb7c b\u00f3ng \u0111\u00eam l\u1eb7ng y\u00ean v\u00f4 t\u1eadn, kh\u00f4ng nghe \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 h\u01a1i th\u1edf ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e3i y\u1ebfn c\u1ee7a n\u1ed9i \u0111\u00ecnh, l\u00e0 nh\u1eefng r\u1ed9n r\u00e3 \u1ed3n \u00e0o mu\u00f4n v\u1ebb, nh\u01b0ng sau nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda d\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng m\u00eanh m\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u201c<em>C\u00e0n ng\u1ef1 \u1ee9ng x\u01b0\u01a1ng th\u1ea7n, th\u01b0 h\u00f3a nh\u1eadt, s\u1ea3ng nam hu\u00e2n. C\u1eedu thi\u00ean x\u01b0\u01a1ng l\u1ea1p \u1ee7ng t\u01b0\u1eddng v\u00e2n, v\u1ea1n qu\u1ed1c y quan c\u1ee7ng t\u1eed th\u1ea7n. Th\u1ed1ng thi\u00ean h\u1ee3p \u0111\u1ee9c, th\u1ee7y v\u1eadt t\u01b0 nh\u00e2n. Nh\u1eadt t\u00e2n, nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n, v\u0129nh \u1ee9c thi\u00ean xu\u00e2n<\/em>.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>\u201d Nh\u00ecn sang y, th\u1ea5y y ng\u01a1 ng\u00e1c d\u00e1n ch\u1eb7t m\u1eaft v\u00e0o nh\u1eefng t\u1edd gi\u1ea5y, nh\u00e0 vua khe kh\u1ebd h\u00e1t. \u201cNh\u1ea1c l\u1ec5 \u0110\u1ea1i kh\u00e1nh n\u0103m sau \u0111\u1ea5y.\u201d<\/p>\n<p>\u201cTh\u1ea7n nghe n\u00f3i trong cung c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i l\u1ea7u t\u00ean Nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n?\u201d Y kh\u1ebd h\u1ecfi. Nh\u00e0 vua g\u1eadt \u0111\u1ea7u.<\/p>\n<p>\u201cTa cho x\u00e2y \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng \u0111i\u1ec7n Cao Minh Trung Ch\u00ednh, t\u1eeb n\u0103m th\u1ee9 n\u0103m.\u201d Ng\u00e0i ta v\u1eabn tr\u1ea3 l\u1eddi y. \u201cN\u0103m \u1ea5y, Thi\u1ec7u H\u00f3a qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng m\u1ea5t.\u201d<\/p>\n<p>C\u00e2u sau \u0111\u00f3, kh\u00f4ng bi\u1ebft ng\u00e0i ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 g\u00ec. Ch\u1ec9 l\u00e0 y b\u1ed7ng c\u1ea3m th\u1ea5y l\u1ea1nh to\u00e1t s\u1ed1ng l\u01b0ng.<\/p>\n<p>Nh\u1eadt t\u00e2n, nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e2u n\u00f3i s\u00e1o c\u1ee7a Thang V\u0169<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n c\u1ee7a ng\u00e0i ta m\u1edbi g\u1ea7n \u0111\u00e2y. M\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ng\u00e0i ta mu\u1ed1n, ngay t\u1eeb l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u. N\u0103m \u1ea5y, Thi\u1ec7u H\u00f3a qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft sau cu\u1ed9c gi\u1eb1ng co c\u1ee7a ng\u00e0i ta v\u1edbi hai v\u1ecb quy\u1ec1n th\u1ea7n. L\u1ea7u Nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n d\u1ef1ng l\u00ean, v\u00e0 ng\u00e0i ta x\u00f4ng v\u00e0o c\u01a1n m\u01b0a \u0111\u00e1, b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c c\u1ea3i c\u00e1ch kh\u1eafp ho\u00e0ng th\u00e0nh, c\u00f9ng l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea3 nh\u1eefng cung Kh\u00e1nh Ninh, ng\u1ecdn Th\u00fay Hoa n\u1ecd. Ng\u00e0i ta \u0111\u00e3 nh\u1ea9m m\u00e3i n\u00f3, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn v\u00e0o ch\u1eadu r\u1eeda m\u1eb7t, trong nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n th\u01b0\u01a1ng ch\u1ebft l\u1eb7ng, trong l\u00fac th\u1ea5y m\u00ecnh r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eadn c\u00f9ng b\u00f9n \u0111\u1ea5t. Th\u1ebf gian n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00e0y, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf. Kh\u00f4ng th\u1ec3. Kh\u00f4ng th\u1ec3. Ti\u1ebfng k\u00eau g\u00e0o l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i su\u1ed1t h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m d\u00e0i. Ti\u1ebfng k\u00eau g\u00e0o ch\u01b0a bao gi\u1edd t\u1eaft.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfng k\u00eau g\u00e0o c\u1ea5t cao tr\u00ean nh\u1eefng m\u00e1i ng\u00f3i l\u01b0u ly c\u1ee7a l\u1ea7u c\u00e1c v\u00e0ng son, vang \u0111\u1ed9ng c\u1ea3 kinh th\u00e0nh, c\u1ea3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u2013 \u0110\u1ec3 r\u1ed3i s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Ti\u1ebfng h\u00e1t v\u1ecdng vang ng\u00e0y Kh\u00e1nh ti\u1ebft, m\u1edf \u0111\u1ea7u cho m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng bi k\u1ecbch v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ea3n ng\u0103n.<\/p>\n<p>Th\u1ebf gian n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9 nh\u01b0 th\u1ebf. Th\u1ebf gian n\u00e0y v\u1eabn c\u1ee9 l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. Ng\u00e0i ta l\u1ea1i v\u1ed1n bi\u1ebft r\u00f5, hi\u1ec3u r\u00f5 \u2013 trong nh\u1eefng k\u00fd t\u1ef1 th\u1ea7n b\u00ed m\u00e0 ng\u00e0i ta nghi\u1ec1n ng\u1eabm, trong th\u1ee9 quy lu\u1eadt m\u00e0 ng\u00e0i ta th\u00f4ng hi\u1ec3u, trong c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00e0 ng\u00e0i ta \u0111\u00e3 s\u1ed1ng. Trong t\u00ecnh y\u00eau, n\u1ed7i \u0111au v\u00e0 s\u1ef1 c\u0103m gh\u00e9t kh\u00f4n b\u1ec1 c\u1ee9u chu\u1ed9c v\u1edbi to\u00e0n th\u1ec3 th\u1ebf gian.<\/p>\n<p>\u201cThi\u1ec7u H\u00f3a qu\u1eadn v\u01b0\u01a1ng c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u1eef vi\u00ean h\u1ed5 ph\u00e1ch \u1ea5y.\u201d V\u1eabn c\u00fai \u0111\u1ea7u nh\u00ecn nh\u1eefng ng\u00f3n tay d\u00e0i, nh\u00e0 vua ch\u1ee3t l\u00ean ti\u1ebfng. Gi\u1ecdng ng\u00e0i ta ch\u1ee3t tr\u1edf n\u00ean l\u1ea1 l\u00f9ng trong ph\u00f2ng k\u00edn v\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m vang. \u201cC\u00f3 l\u1ebd ngay t\u1eeb l\u00fac \u1ea5y <em>n\u00f3<\/em> \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t t\u00e1c r\u1ed3i.\u201d<\/p>\n<p>\u201cN\u00f3 mu\u1ed1n gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u00e0i.\u201d Y l\u1eb7ng l\u1ebd \u0111\u00e1p. Trong b\u00f3ng t\u1ed1i ch\u1eadp ch\u1eddn, d\u01b0\u1eddng ng\u00e0i ta l\u1ea1i m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>\u201cT\u1ea1i sao trong t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u01a1i th\u1ea5y n\u00f3? \u0110\u1ed3ng kh\u00ed t\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u \u0111\u00f3 sao?\u201d Ng\u00e0i ta ng\u1ea9ng \u0111\u1ea7u, c\u01b0\u1eddi v\u1edbi y. \u201cTrong l\u00f2ng ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 bao nhi\u00eau o\u00e1n h\u1eadn? V\u1eady t\u1ea1i sao ta l\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y n\u00f3?\u201d<\/p>\n<p>V\u00ec <em>n\u00f3<\/em> ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0i. Y kh\u00f4ng \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi trong \u00e2m gi\u1ecdng c\u1ee7a nh\u00e0 vua. N\u00f3 mu\u1ed1n gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u00e0i, v\u00ec n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0i. N\u00f3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn y, v\u00ec y s\u1ebd l\u00e0 k\u1ebb o\u00e1n h\u1eadn ng\u00e0i ta nh\u1ea5t.<\/p>\n<p>Nh\u1eadt t\u00e2n, nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n. <em>C\u1eadu ta<\/em> \u0111\u00e3 l\u1ea9m nh\u1ea9m m\u00e3i, trong n\u1ed7i \u0111au c\u00f9ng c\u1ef1c nh\u1ea5t l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i. V\u00e0 m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi nh\u00ecn th\u1ebf gian v\u1eabn c\u1ee9 xoay v\u1ea7n, r\u01a1i v\u00e0o b\u00f3ng \u0111\u00eam. B\u00f3ng t\u1ed1i t\u1ea1o th\u00e0nh b\u1edfi \u00e1nh s\u00e1ng. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 tr\u00f2 ch\u01a1i c\u1ee7a c\u1eadu ta.<\/p>\n<p>V\u1ea7ng tr\u0103ng v\u1ed1n kh\u00f4ng soi t\u1ecf \u0111\u00eam \u0111en, ch\u1ec9 l\u00e0m r\u00f5 m\u1eb7t th\u1ee9 \u1ea9n trong b\u00f3ng t\u1ed1i. B\u00f3ng t\u1ed1i nh\u1ea3y m\u00faa, trong n\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i t\u1ed9t c\u00f9ng. B\u00f3ng t\u1ed1i nh\u1ea3y m\u00faa, nh\u1eefng g\u00ec b\u1ecb che l\u1ea5p trong \u00e1nh s\u00e1ng. B\u00f3ng t\u1ed1i nh\u1ea3y m\u00faa, c\u1ea5t ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi v\u1ecdng vang.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea3m, l\u00e0 \u2018chi\u00eam nguy\u1ec7t\u2019.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Thi c\u1ee7a Ng\u00f4 Nh\u00e2n T\u0129nh<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Th\u1ef1c l\u1ee5c, n\u0103m 1840: Vua l\u00e0m th\u01a1 \u201cThi\u00ean c\u01a1 d\u1ef1 tri\u1ec7u\u201d \u0111\u00e3 xong. Vua cho l\u00e0 th\u00e1nh nh\u00e2n x\u00e9t v\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ebfn c\u00f9ng c\u1ef1c, r\u1ed3i sau m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ed1, kh\u00f4ng n\u00ean n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c. Sai c\u1ea5t v\u00e0o B\u00ed C\u00e1c (th\u01a1 \u1ea5y l\u1ea5y s\u1ed1 10 can, l\u00e0m ra nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u00e0nh 200 b\u00e0i, t\u1eeb Gi\u00e1p \u0111\u1ebfn Qu\u00fd, ch\u1eef \u0111\u1ecf, ch\u1eef \u0111en \u0111\u1ec1u 100 b\u00e0i, m\u1ed7i b\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1eddi d\u1eabn gi\u1ea3i, m\u00e0 l\u1eddi d\u1eabn gi\u1ea3i g\u1ed1c \u1edf m\u1ecdi v\u1eadt l\u00fd, b\u1ea3o cho ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft s\u1ef1 t\u1ed1t, x\u1ea5u, h\u1ed1i h\u1eadn, lo s\u1ee3. \u0110\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m Thi\u1ec7u Tr\u1ecb, m\u1edbi cho kh\u1eafc in \u0111\u1ec3 ban h\u00e0nh).<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Th\u1ef1c l\u1ee5c, n\u0103m 1842: \u201cN\u1ea1n b\u00e3o m\u00f9a thu n\u0103m nay, Ho\u00e0ng kh\u1ea3o ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi vi\u1ec7c x\u1ea3y, lo cho con ch\u00e1u \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i. (L\u1eddi chua \u1edf b\u00e0i th\u01a1 trong t\u1eadp Thi\u1ec7u Tr\u1ecb th\u00e1nh ch\u1ebf thi: \u201cTr\u1eabm nh\u1edb n\u0103m \u1ea5y h\u1ea7u h\u1ea1 b\u00ean c\u1ea1nh, th\u1ea5y Ho\u00e0ng kh\u1ea3o ta r\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ee7a d\u00e2n, chi\u00eam nghi\u1ec7m l\u00fac m\u01b0a, l\u00fac t\u1ea1nh, bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u1ea9n b\u00ed x\u1ea3y ra\u2026 G\u1ea7n \u0111\u00e2y, xem kh\u00ed tr\u1eddi, th\u1ebf gi\u00f3, th\u1eadt s\u1ee3 v\u00e0i n\u0103m sau kh\u00f4ng kh\u1ecfi b\u00e3o l\u1ee5t l\u00e0m h\u1ea1i, t\u1ef1 h\u1ed3 kh\u00ed v\u1eadn g\u00e2y n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf.\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> B\u1ea3n nh\u1ea1c Hi kh\u00e1nh. D\u1ecbch ngh\u0129a: Ng\u00f4i C\u00e0n \u1ee9ng l\u00fac v\u1eadn th\u1ecbnh, ng\u00e0y h\u00f3a qu\u1ed1c r\u1ed9ng d\u00e0i, gi\u00f3 nam th\u01b0 th\u00e1i. Cung \u0111i\u1ec7n ch\u00edn t\u1ea7ng m\u00e2y \u0111\u1eb9p ph\u1ee7, y quan v\u1ea1n n\u01b0\u1edbc v\u1ec1 ch\u1ea7u ng\u00f4i T\u1eed Vi. Thay tr\u1eddi h\u1ee3p \u0111\u1ee9c, v\u1ea1n v\u1eadt nh\u1edd \u00e2n. Ng\u00e0y l\u1ea1i m\u1edbi, ng\u00e0y ng\u00e0y \u0111\u1ed5i m\u1edbi, d\u00e0i l\u00e2u \u1ee9c ng\u00e0n xu\u00e2n.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Vua Thang kh\u1eafc v\u00e0o b\u1ed3n t\u1eafm c\u00e2u \u201cC\u1ea9u nh\u1eadt t\u00e2n, nh\u1eadt nh\u1eadt t\u00e2n, h\u1ef1u nh\u1eadt t\u00e2n\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea5t qu\u1ea3n nh\u00e2n ng\u00f4n t\u1ee5c, ninh t\u00f2ng ng\u00e3 t\u00e1c si[1] (Ch\u1eb3ng qu\u1ea3n l\u1eddi t\u1ee5c kh\u00ed, y\u00ean theo c\u00e1i si t\u00e2m c\u1ee7a ri\u00eang ta) &nbsp; \u201cNg\u01b0\u01a1i mu\u1ed1n l\u00e0m g\u00ec \u0111\u00e2y?\u201d D\u1ee9t ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi, con chim g\u1ed7 b\u1ed7ng h\u1ecfi. Y c\u00f2n tho\u00e1ng ng\u01a1 ng\u00e1c kh\u00f4ng hi\u1ec3u, n\u00f3 li\u1ec1n n\u00f3i ti\u1ebfp. \u201cNgh\u0129 \u0111i ngh\u0129 l\u1ea1i, ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1ecbnh l\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o c\u1ea3nh b\u00e1o nh\u00e0 vua, tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i t\u01b0\u01a1ng lai kia \u0111\u00e2y? \u201cTa cho ng\u01b0\u01a1i m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i, trong \u0111\u00eam nay.\u201d Con chim g\u1ed7 v\u1eabn v\u1eeba l\u1eafc l\u01b0 v\u1eeba n\u00f3i. \u201cNg\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u1eadp v\u1ee1 n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n c\u1ee7a ta c\u0169ng nh\u01b0 k\u1ebft tinh k\u00fd \u1ee9c ta thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec7n th\u1eddi ta \u0111\u00e3 m\u1ea5t n\u0103ng l\u1ef1c h\u00f3a h\u00ecnh. Mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i, ta ph\u1ea3i thu l\u1ea5y k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1, nh\u01b0ng h\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft c\u1ea3 r\u1ed3i. Thi\u1ebfp c\u1ee7a Ki\u1ebfn An c\u00f4ng ng\u01a1 ng\u00e1c ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec, nh\u00e0 vua kia th\u00ec ta ch\u1eb3ng ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u01a1i v\u1eeba ti\u1ebfp nh\u1eadn ch\u00fang.\u201d \u201cNg\u01b0\u01a1i l\u00e0 con qu\u1ef7 \u1ea9n n\u00e1u trong \u0111\u1ec1n th\u1edd \u0103n l\u1ea5y o\u00e1n h\u1eadn th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi, g\u1eb7p c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 th\u00e0nh h\u00ecnh. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf t\u00f4n qu\u00fd th\u00ec m\u1ed9t con qu\u1ef7 nh\u01b0 ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn, n\u00ean ng\u01b0\u01a1i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10613,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-10703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-minh-nguyet-3"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}