{"id":10598,"date":"2019-11-28T06:34:15","date_gmt":"2019-11-27T23:34:15","guid":{"rendered":"http:\/\/truongan.name\/?p=10598"},"modified":"2019-11-28T20:37:05","modified_gmt":"2019-11-28T13:37:05","slug":"tu-duc-nguyen-du","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truongan.name\/?p=10598","title":{"rendered":"T\u1ef1 \u0110\u1ee9c &#8211; Nguy\u1ec5n Du"},"content":{"rendered":"<p>L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi-v\u0103n-minh th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i l\u01b0u truy\u1ec1n fake news. \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 s\u1ef1 ng\u00e2u l\u00e2y truy\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi.<\/p>\n<p>R\u1eafng th\u00ec m\u00e0 l\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1eafc l\u00e0 \u00f4ng vua c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng fake news l\u1edbn nh\u1ea5t VN (d\u00f9 c\u0169ng ch\u1ea3 bi\u1ebft m\u1ea5y \u00f4ng vua x\u01b0a x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong ch\u00ednh-s\u1eed c\u00f3 bao nhi\u00eau ph\u1ea7n tr\u0103m l\u00e0 th\u1eadt). Trong c\u00e1i th\u1eddi v\u00e0 v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng say m\u00ea fake news gi\u1eadt g\u00e2n h\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec facebook, th\u00ec ch\u1ec9 v\u00e0i c\u00e2u l\u1ea3m nh\u1ea3m c\u1ee7a kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eb1ng cha c\u0103ng ch\u00fa ki\u1ebft n\u00e0o c\u0169ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta tin s\u00e1i c\u1ed5. N\u00f3i chung l\u00e0 ng\u00e0y nay 90% d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 c\u1eadp gi\u00e1o d\u1ee5c r\u1ed3i, d\u01b0ng m\u00e9o hi\u1ec3u xao v\u1eabn gi\u1ed1ng c\u00e1i ng\u00e0y 90% d\u00e2n m\u00f9 ch\u1eef th\u00eda. <\/p>\n<p>C\u00f2n m\u1ecb th\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y vi\u1ec7c \"h\u1ecdc s\u1eed qua facebook\" l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1eeba r\u1ea3nh ru\u1ed3i v\u1eeba thi\u1ebfu dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a nh\u01b0n lo\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecdc ng\u00e0n trang s\u00e1ch c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e2u, \u0111\u00e2y \u0111\u1ecdc m\u1ea5y d\u00f2ng ch\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 lu\u1eadn thi\u00ean thuy\u1ebft \u0111\u1ecba. Vi\u1ec7c duy nh\u1ee9t facebook c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u00e0... li\u1ec7t k\u00ea ng\u00e0y th\u00e1ng s\u1ef1 ki\u1ec7n (m\u00e0 c\u00f2n ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng).  <\/p>\n<p>Nay n\u00f3i ri\u00eang chuy\u1ec7n T\u1ef1 \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n Du. Theo c\u00e1i l\u1ed1i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1c v\u0103n-s\u0129 hay v\u0103n nh\u00e2n hay c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 d\u00ednh d\u00e1ng \u0111\u1ebfn ch\u1eef ngh\u0129a, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 th\u1ea5y gi\u00e1 tr\u1ecb l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ch\u00e2n k\u00ednh khi... b\u1ecb \"c\u01b0\u1eddng quy\u1ec1n\" gh\u00e9t b\u1ecf, nh\u00e2n d\u00e2n m\u1ebfn y\u00eau, \u0111\u00e1nh tr\u00ean \u0111\u1ea3 d\u01b0\u1edbi. N\u00f3i chung, to\u00e0n nh\u1eefng gi\u00e1-tr\u1ecb r\u1ea5t \u00e0-la-t\u00e2n-th\u1eddi. Cho n\u00ean ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 k\u1ec3 1 c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u00e2m ly \u0111\u1ec3 t\u00f4 \u0111\u1eadm h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng T\u1eeb H\u1ea3i c\u0169ng nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Du r\u1eb1ng T\u1ef1 \u0110\u1ee9c \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn \"r\u1ea1ch \u0111\u00f4i s\u01a1n h\u00e0\" th\u00ec n\u00e9m s\u00e1ch, \u0111\u00f2i \u0111\u00e1nh Nguy\u1ec5n Du, r\u1eb1ng m\u1ea5y d\u00f2ng \u0111\u00f3 ch\u1ecdc \u0111\u1ebfn vua hay c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 to l\u1edbn gh\u00ea l\u1eafm l\u1eafm.<\/p>\n<p>C\u01a1 m\u00e0, s\u1ef1 thi\u1ec7t l\u00e0... ch\u00ednh T\u1ef1 \u0110\u1ee9c m\u1edbi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o tr\u1ee3 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du. <\/p>\n<p>H\u1ecdc gi\u1ea3 \u0110\u00e0o Duy Anh khi \u0111i t\u00ecm d\u00f2ng h\u1ecd Nguy\u1ec5n Du v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1eadu du\u1ec7 l\u00e0 c\u1ee5 Ngh\u00e8 Nguy\u1ec5n Mai n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cNghe \u0111\u00e2u vua T\u1ef1 \u00d0\u1ee9c c\u00f3 l\u1ec7nh cho quan t\u1ec9nh Ngh\u1ec7-an \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi thu th\u1eadp t\u1ea5t c\u1ea3 di c\u1ea3o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du \u0111\u1ec3 xem, v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 \u1edf trong nh\u00e0 h\u1ecd Nguy\u1ec5n kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ed g\u00ec trong di c\u1ea3o \u1ea5y.\" M\u00e0 b\u1ed9 s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef trong N\u1ed9i c\u00e1c tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n th\u00ec \u201cv\u1ec1 vi\u1ec7c T\u1ef1 \u00d0\u1ee9c thu th\u1eadp di c\u1ea3o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du, \u00f4ng Nguy\u1ec5n \u00d0\u1ee9c B\u00ednh trong t\u1ea1p ch\u00ed Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u1ecdc, s\u1ed1 6-1960, b\u00e0i \u2018M\u1ed9t m\u1ed1i h\u1eadn t\u00ecnh\u2019 c\u00f3 cho ta bi\u1ebft th\u00eam: \u2018C\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Ng\u00e2n \u1edf Hu\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u00ean c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u01b0\u1ee3c xem b\u1ed9 di c\u1ea3o \u1ea5y...  Sau ng\u00e0y kh\u00e1ng chi\u1ebfn, ch\u00fang ta d\u1eddi c\u00e1c c\u01a1 quan ra ngo\u00e0i th\u00e0nh, t\u1eadp di c\u1ea3o \u0111\u00f3 kh\u00f4ng mang \u0111i theo \u0111\u01b0\u1ee3c.\u2019  C\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u00d0\u00ecnh Ng\u00e2n h\u1ed3i \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u00e1m \u0111\u1ed1c V\u0103n ho\u00e1 vi\u1ec7n \u1edf Hu\u1ebf.\u201d - Th\u01a1 ch\u1eef H\u00e1n Nguy\u1ec5n Du c\u1ee7a L\u00ea Th\u01b0\u1edbc v\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00ednh. <\/p>\n<p>C\u1ee5 Nguy\u1ec5n Mai v\u1eabn c\u00f2n gi\u1eef m\u1ed9t b\u1ea3n in Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u m\u00e0 gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u hay g\u1ecdi l\u00e0 \"b\u1ea3n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n\", \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u1ea3n ch\u00e9p tay, ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u00f3 \"Nguy\u1ec5n H\u1ea7u truy\u1ec7n\", ph\u1ea7n sau c\u00f3 \u0111\u1ec1 t\u1eeb c\u1ee7a Ph\u1ea1m Qu\u00fd Th\u00edch. Theo c\u1ee5 Ngh\u00e8 Mai, \"vua T\u1ef1 \u00d0\u1ee9c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u2018t\u1ee9 tu\u1ea7n \u0111\u1ea1i kh\u00e1nh\u2019 tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n c\u00f3 b\u1eaft h\u1ecd Nguy\u1ec5n Ti\u00ean \u00d0i\u1ec1n n\u1ed9p v\u00e0o kinh m\u1ea5y b\u1ea3n Ki\u1ec1u. H\u1ecd Nguy\u1ec5n \u0111\u00e3 sao ba b\u1ea3n: m\u1ed9t b\u1ea3n n\u1ed9p t\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng; m\u1ed9t b\u1ea3n n\u1ed9p Qu\u1ed1c s\u1eed qu\u00e1n kinh \u0111\u00f4; m\u1ed9t b\u1ea3n \u0111\u01b0a v\u00e0o cung n\u1ed9i.\u201d <\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, truy\u1ec7n Ki\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 2 b\u1ea3n in l\u00e0 1 \"b\u1ea3n Ph\u01b0\u1eddng\" t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n do Ph\u1ea1m Qu\u00fd Th\u00edch \u0111\u1ec1 t\u1eeb v\u00e0 cho in \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, 1 b\u1ea3n g\u1ecdi l\u00e0 \"b\u1ea3n Kinh\" \u0111\u01b0\u1ee3c vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c cho in v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n \u1edf Hu\u1ebf. Nh\u01b0ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ea7u ti\u00ean 2 kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y l\u00e0 Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ea3n c\u1ee7a Ki\u1ec1u O\u00e1nh M\u1eadu, ng\u01b0\u1eddi kh\u1ea3o \u0111\u00ednh, kh\u1eafc in Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u v\u00e0o n\u0103m 1902. V\u1ec1 \"b\u1ea3n Kinh\" n\u00e0y, \u00d0\u00e0o Nguy\u00ean Ph\u1ed5 (hi\u1ec7u: Ho\u00e0nh H\u1ea3i) t\u1eb7ng cho Ki\u1ec1u O\u00e1nh M\u1eadu k\u1ec3:<\/p>\n<p>\"N\u0103m \u1ea4t m\u00f9i (1895) t\u00f4i \u0111\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc \u1edf Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, c\u00f3 c\u00f4ng t\u1eed h\u1ecd ngo\u1ea1i nh\u00e0 vua c\u1ea7m \u0111\u1ebfn t\u1eb7ng t\u00f4i m\u1ed9t b\u1ea3n Ki\u1ec1u m\u1edbi, nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u00d0o\u1ea1n tr\u01b0\u1eddng t\u00e2n thanh. T\u00f4i m\u1edf ra \u0111\u1ecdc, th\u1ea5y ch\u00e2m ch\u01b0\u1edbc t\u1eebng ch\u1eef, t\u1eebng c\u00e2u, thay c\u0169 \u0111\u1ed5i m\u1edbi; danh b\u00fat ph\u00ea b\u00ecnh, c\u01a1 th\u1ea7n linh \u0111\u1ed9ng. L\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c vua ph\u00ea cho \u0111\u00f4i c\u00e2u \u0111\u1ed1i, n\u00eau \u1edf \u0111\u1ea7u s\u00e1ch; ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb9p v\u0103n hay, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3a thi\u00ean h\u01b0\u01a1ng l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam kh\u00ed s\u1eafc. V\u1eady n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ng\u00e2m v\u1ecbnh qu\u00fd h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ecdc b\u00edch, ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n nhau sao ch\u00e9p, gi\u00e1 gi\u1ea5y \u0111\u1eaft nh\u01b0 \u2018gi\u1ea5y qu\u00fd L\u1ea1c \u0111\u00f4.\u2019\"<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng g\u1ecdi \u0111\u00e2y l\u00e0 \"b\u1ea3n Kinh\". \u0110\u1ebfn khi Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, B\u00f9i K\u1ef7 kh\u1ea3o \u0111\u00ednh v\u00e0 cho l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1ea3n Ki\u1ec1u c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00ec m\u1edbi ph\u00e2n bi\u1ec7t ra 2 b\u1ea3n Kinh v\u00e0 Ph\u01b0\u1eddng. Trong khi c\u0169ng theo nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \"b\u1ea3n Ph\u01b0\u1eddng\" c\u0169ng l\u00e0 1 d\u1ea5u h\u1ecfi. V\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9ng c\u1ee9 n\u00e0o cho th\u1ea5y Ph\u1ea1m Qu\u00fd Th\u00edch in t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du. \"B\u1ea3n Ph\u01b0\u1eddng\" c\u1ed5 nh\u1ea5t t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c cho t\u1edbi b\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m T\u1ef1 \u0110\u1ee9c th\u1ee9 19 (1866), trong khi b\u1ea3n Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u x\u01b0a nh\u1ea5t t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1825, g\u1ecdi l\u00e0 \"b\u1ea3n Th\u00e1i B\u00ecnh\". <\/p>\n<p>Th\u00f4i th\u00ec b\u1ecf qua c\u00e1c chi ti\u1ebft l\u1eb1ng nh\u1eb1ng v\u1ec1 chuy\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e1ch v\u1edf, nh\u01b0 v\u1eady theo ch\u00ednh con ch\u00e1u Nguy\u1ec5n Du cho bi\u1ebft, vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c thu th\u1eadp t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du v\u1ec1 \u0111\u1ecdc. V\u00e0 trong khi con ch\u00e1u b\u1ea3o \"kh\u00f4ng gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n n\u00e0o\" ngo\u1ea1i tr\u1eeb b\u1ea3n Ki\u1ec1u Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n kia, th\u00ec c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00f4ng ph\u1ea3i Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay t\u1eeb \u0111\u00e2u ra? - N\u1ebfu ta bi\u1ebft ngay c\u1ea3 b\u1ea3n Ki\u1ec1u Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n c\u0169ng \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed1t d\u1edf do... c\u1ea3i c\u00e1ch ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t.    <\/p>\n<p>V\u00e0 \u1edf \"b\u1ea3n Kinh\", tr\u00ean c\u00f3 1 b\u00e0i th\u01a1 c\u1ee7a T\u1ef1 \u0110\u1ee9c \"D\u1ef1c T\u00f4ng Anh ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ng\u1ef1 ch\u1ebf t\u1ed5ng t\u1eeb\", nguy\u00ean v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 google. L\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng ph\u1ea7n ghi \"Th\u00e1nh Th\u00e1n\", \"Thanh T\u00e2m\", \"Hoa \u0110\u01b0\u1eddng\" m\u00e0 b\u1ea3o T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1ea3 n\u00f3i v\u1ec1 Nguy\u1ec5n Du \u0111\u00e2u, m\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Thanh T\u00e2m t\u00e0i nh\u00e2n \u0111\u00f3. Trong khi th\u1eadt ra T\u1ef1 \u0110\u1ee9c vi\u1ebft th\u1ebf n\u00e0y: \"Ph\u1ea7n l\u00f4 nh\u00e0n \u0111\u1ed9c Thanh T\u00e2m bi\u00ean. Th\u1ecb bi\u00ean B\u1eafc nh\u00e2n Th\u00e1nh Th\u00e1n tr\u01b0\u1edbc, D\u1ecbch \u00e2m ng\u00e3 qu\u1ed1c Nguy\u1ec5n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n\". Truy\u1ec7n n\u00e0y do \u00f4ng Thanh T\u00e2m bi\u00ean ra, \u00f4ng Th\u00e1nh Th\u00e1n b\u00ean T\u00e0u so\u1ea1n, \u00f4ng Nguy\u1ec5n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n d\u1ecbch th\u00e0nh ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ta - \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 credit, \u00fd th\u1ee9c b\u1ea3n quy\u1ec1n. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/> C\u00f4 V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec1u Nhi l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt truy\u1ec1n thuy\u1ebft l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a TQ, Thanh T\u00e2m t\u00e0i nh\u00e2n ch\u1ec9 \"bi\u00ean\" l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u00f4 th\u00e0nh s\u00e1ch, r\u1ed3i Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n b\u00ecnh gi\u1ea3ng so\u1ea1n l\u1ea1i cho in v\u00e0o t\u1eadp v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng, b\u1ea3n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 \"Hoa \u0110\u01b0\u1eddng qu\u00e1n b\u00ecnh\". \u0110\u1ebfn th\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd b\u1ea3n Hoa \u0110\u01b0\u1eddng qu\u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ea5t l\u1ea1c, ho\u1eb7c c\u00f3 l\u1ebd T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i \u00fd trong b\u00e0i T\u1ed5ng thuy\u1ebft c\u1ee7a Minh M\u1ea1ng trong \u201cThanh T\u00e2m t\u00e0i t\u1eed c\u1ed5 kim minh l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1 t\u1eadp bi\u00ean\u201d: \"Th\u00e1nh Th\u00e1n b\u1ea5t ph\u00f9ng, h\u00e0n y\u00ean t\u1ea3n m\u1ea1n. Hoa \u0110\u01b0\u1eddng d\u0129 vi\u1ec5n, ph\u00e1 b\u00edch ti\u00eau \u0111i\u1ec1u\". Ngh\u0129a l\u00e0 b\u1ea3n Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n b\u00ecnh gi\u1ea3i n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi Minh M\u1ea1ng c\u0169ng kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 vua ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ed9t bu\u1ed5i t\u1ed5ng thuy\u1ebft bi\u00ean so\u1ea1n s\u00e1ch l\u1ea1i nh\u01b0 Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n ph\u00ea b\u00ecnh - ho\u1eb7c l\u00e0 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i li\u1ec1n v\u1edbi b\u00ecnh gi\u1ea3i c\u1ee7a Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n, do \u0111\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0m th\u00eam nh\u01b0 vua k\u00eau g\u1ecdi \"tr\u01b0\u1edbc l\u00e0 b\u00e0n chuy\u1ec7n v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i t\u1eeb c\u1ed5 ch\u00ed kim m\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn\" - ho\u1eb7c... ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ea5y c\u00e2u v\u0103n v\u1ebb ki\u1ec3u \"ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n kh\u00f4ng c\u00f2n, qu\u00e1n so\u1ea1n s\u00e1ch b\u00ecnh v\u0103n c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng xa\". <\/p>\n<p>Theo Ho\u00e0ng H\u1ea3i V\u00e2n, trong th\u1eddi Nguy\u1ec5n \u0111\u00e3 c\u00f3 3 \u0111\u1ee3t \"b\u00ecnh Ki\u1ec1u\", t\u1ed5ng h\u1ee3p th\u00e0nh 3 t\u1eadp. <em>\"T\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean so\u1ea1n khi Minh M\u1ea1ng m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i (1820) g\u1ed3m nh\u1eefng b\u00e0i th\u01a1 x\u01b0\u1edbng v\u00e0 h\u1ecda b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n d\u1ef1a theo t\u1eebng h\u1ed3i c\u1ee7a Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u truy\u1ec7n, do Ph\u1ee5 ch\u00ednh \u0111\u1ea1i th\u1ea7n H\u00e0 T\u00f4n Quy\u1ec1n ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng, \u0111\u1ebfn n\u0103m Minh M\u1ea1ng th\u1ee9 11 (1830), \u0111\u00edch th\u00e2n nh\u00e0 vua vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i T\u1ed5ng thuy\u1ebft cho thi t\u1eadp, c\u0169ng b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n. V\u00e0o n\u0103m 1871, t\u1eadp ti\u1ebfp theo do T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng, \u0111\u00edch th\u00e2n nh\u00e0 vua l\u00e0m c\u00e1c b\u00e0i th\u01a1 x\u01b0\u1edbng cho m\u1ed7i h\u1ed3i v\u00e0 vi\u1ebft l\u1eddi t\u1ef1a (T\u1ed5ng t\u1eeb) chung cho thi t\u1eadp. T\u1eadp th\u1ee9 ba ra \u0111\u1eddi v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19, c\u00f3 Chu M\u1ea1nh Trinh v\u00e0 Nguy\u1ec5n Khuy\u1ebfn tham gia. Nh\u1eefng b\u1ea3n ch\u00e9p tay c\u00e1c t\u1eadp th\u1eddi Minh M\u1ea1ng v\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c mang t\u00ean \u201cThanh T\u00e2m t\u00e0i t\u1eed c\u1ed5 kim minh l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1 t\u1eadp bi\u00ean\u201d (ngh\u0129a l\u00e0 : C\u00e1c b\u00e0i c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e0i t\u1eed v\u00f4 t\u01b0 x\u01b0a vi\u1ebft, nay nh\u00e2n vua s\u00e1ng t\u00f4i hi\u1ec1n t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i \u2013 NL) hi\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea1i Th\u01b0 vi\u1ec7n qu\u1ed1c gia H\u00e0 N\u1ed9i, k\u00fd hi\u1ec7u VNV 240.\"<\/em> \u2013 Ho\u00e0ng H\u1ea3i V\u00e2n trong C\u1ea7n c\u00f4ng b\u1eb1ng v\u1edbi Thanh T\u00e2m t\u00e0i nh\u00e2n.  <\/p>\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 t\u1eeb n\u0103m 1830, Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u1eabn Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \"m\u1ed5 x\u1ebb\", \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c th\u00ec vua cho \u0111i t\u00ecm t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du, \u0111\u1ec1 t\u1eeb c\u1ee7a T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a Minh M\u1ea1ng. Vua c\u00f3 cho kh\u1eafc in kh\u00f4ng th\u00ec... n\u00f3i c\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00e0 ch\u1ea3 bi\u1ebft, c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c-t\u1ea9y-n\u00e3o r\u1eb1ng vua Nguy\u1ec5n kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u1edbi Nguy\u1ec5n Du l\u1eafm nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng tin \u0111\u00e2u. Nh\u01b0ng m\u00e0...<\/p>\n<p>- Trong th\u1eddi Minh M\u1ea1ng, Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9 \u0111\u00e3 l\u00e0m kha kh\u00e1 th\u01a1 v\u1ecbnh Ki\u1ec1u. Cho th\u1ea5y gi\u1edbi quan l\u1ea1i l\u00fac n\u00e0y \"bi\u1ebft\" Ki\u1ec1u \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Qu\u1ed1c s\u1eed di bi\u00ean c\u1ee7a Phan Th\u00fac Tr\u1ef1c c\u00f2n ch\u00e9p Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Tr\u1ee9 \u1edf nh\u00e0 g\u1ecdi b\u1ea1n t\u1edbi ng\u00e2m v\u1ecbnh Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u. <\/p>\n<p>- B\u1ea3n Th\u00e1i B\u00ecnh c\u00f3 1 b\u1ea3n l\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n Do\u00e3n C\u1eed, l\u00e0m quan trong T\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ee7 th\u1eddi T\u1ef1 \u0110\u1ee9c, \u0111\u00e3 ch\u00e9p \u0111em v\u1ec1 nh\u00e0 \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh v\u00e0o n\u0103m 1880. B\u1ea3n n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 h\u00fay th\u1eddi Gia Long, kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00fay th\u1eddi Minh M\u1ea1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ch\u00e9p t\u1eeb b\u1ea3n truy\u1ec7n \u0111\u1eddi Minh M\u1ea1ng, b\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd \u0110o\u00e0n trang \u0111\u1ea7u c\u00f2n ghi \"Minh M\u1ea1ng l\u1ee5c ni\u00ean\".<\/p>\n<p>- Theo \u0110\u1ea1i Nam li\u1ec7t truy\u1ec7n, \"Nguy\u1ec5n Du c\u00f3 2 ng\u01b0\u1eddi em l\u00e0 Th\u1ea3ng v\u00e0 S\u00f3c, \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e0i ngh\u1ec7 hi\u1ec3n \u0111\u1ea1t. Th\u1ea3ng vi\u1ebft ch\u1eef ch\u00e2n, c\u00f3 ti\u1ebfng vi\u1ebft t\u1ed1t, l\u00fac \u0111\u1ea7u sung v\u00e0o vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m; S\u00f3c c\u00f3 t\u1ee9 kh\u00e9o, kho\u1ea3ng n\u0103m Gia Long l\u00e0m Thi\u00eam s\u1ef1 b\u1ed9 C\u00f4ng, t\u1eebng tr\u00f4ng coi V\u00f5 kh\u1ed1\". D\u00f9 gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u00f2n danh th\u1ebf nh\u01b0 x\u01b0a, nh\u01b0ng anh em Nguy\u1ec5n Du \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. M\u00e0 n\u1ebfu ca b\u00e0i ca \"h\u00e0ng th\u1ea7n\" th\u00ec ch\u1eafc \u0111\u00e3 qu\u00ean Tr\u01b0\u01a1ng \u0110\u0103ng Qu\u1ebf ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i \"h\u00e0ng th\u1ea7n\" T\u00e2y S\u01a1n, cha l\u00e0m Tri ph\u1ee7, ch\u00fa l\u00e0 c\u00e1nh tay ph\u1ea3i ch\u1ebft c\u00f9ng v\u1edbi Quang Th\u00f9y. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/> Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 b\u1ed9 L\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c Minh M\u1ea1ng h\u1ebft m\u1ef1c tr\u1ecdng d\u1ee5ng Phan Huy Th\u1ef1c ch\u00ednh l\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i Phan Huy \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea1i danh l\u00e0m quan l\u1edbn h\u1ebft Tr\u1ecbnh r\u1ed3i \u0111\u1ebfn T\u00e2y S\u01a1n, con ch\u00e1u ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u1ed1i \u0111\u1eddi l\u00e0m quan. B\u00f9i Ph\u1ed5 \"h\u1ecd B\u00f9i l\u1eebng l\u1eaby v\u1ec1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng n\u0103m H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c, t\u1ed5 l\u00e0m \u0111\u1ebfn Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0 Binh b\u1ed9\", v\u00e0 1 \u0111\u1ed1ng con em quan ch\u1ee9c th\u1eddi L\u00ea kh\u00e1c. <\/p>\n<p>N\u00f3i chung l\u00e0, vi\u1ebft v\u0103n t\u1ed1t kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0m quan gi\u1ecfi. D\u00f2m c\u00e1c quan v\u0103n th\u1eddi Nguy\u1ec5n \u00f4ng n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i v\u00e1c s\u00fang ra chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u00f3 c\u01b0\u1edbp m\u00e0 quan \u0111\u00f3ng c\u1eeda th\u1ee7 c\u00f2n b\u1ecb ch\u1eedi cho, quan v\u0103n m\u00e0 \u0111\u00e1nh nhau thua c\u00f2n b\u1ecb ph\u1ea1t, th\u00ec \u0111\u1ed1ng ch\u1eef th\u01a1 l\u1ee5c b\u00e1t n\u00e0y v\u00e0o vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ea1o r\u1ed3i. C\u00f2n ch\u1ea3 \u00f4ng n\u00e0o th\u00e8m ch\u1ea5p Nguy\u1ec5n Du \u0111\u00e2u m\u00e0 \"\u0111\u00ec \u0111\u1ecdt\", th\u1eadt lu\u00f4n. <\/p>\n<p>V\u00e0 nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00f3i tr\u00ean, T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1ea3 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta d\u00e2ng m\u1edbi c\u00f3 s\u00e1ch \u0111\u1ecdc. Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi \u0111\u00f3 r\u1ed3i. V\u00e0 c\u00f3 ai \"gh\u00e9t l\u1eafm\" n\u00ean \u0111\u1ecdc xong thu th\u1eadp h\u1ebft t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta v\u1ec1 t\u00edch tr\u1eef, \"gh\u00e9t l\u1eafm\" n\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Nguy\u1ec5n Du gi\u1edd \u0111\u00f3ng h\u00e0ng t\u1eadp t\u1eadp. Th\u1eadm ch\u00ed \"gh\u00e9t l\u1eafm\" n\u00ean Hu\u1ebf truy\u1ec1n tay nhau b\u1ea3n Ki\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \"r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi b\u1ea3n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n\"? (Trong b\u1ea3n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n c\u00f3 19 c\u00e2u gi\u1ed1ng b\u1ea3n Kinh v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u kh\u00e1c h\u1eb3n c\u00e1c b\u1ea3n kh\u00e1c, nh\u01b0 v\u1eady b\u1ea3n Kinh l\u1ea1i g\u1ea7n v\u1edbi b\u1ea3n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n nh\u1ea5t). \"Gh\u00e9t l\u1eafm\" n\u00ean vua ng\u1ed3i \u0111\u1ec1 v\u1ecbnh xong \u0111em v\u1ec1 truy\u1ec1n ra ngo\u00e0i (d\u00f9 b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00e0o c\u0169ng th\u1ebf)??? <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Ch\u00fa 1: C\u00e2u \"chia \u0111\u00f4i s\u01a1n h\u00e0\" \u0111\u00e3 th\u1ea5y trong cu\u1ed1n... Nam tri\u1ec1u c\u00f4ng nghi\u1ec7p di\u1ec5n ch\u00ed vi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00faa Nguy\u1ec5n. <\/p>\n<p>Ch\u00fa 2: Theo Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1eafng vi\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 1830 v\u1ec1 bu\u1ed5i t\u1ed5ng thuy\u1ebft Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh th\u00ec Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u00fac n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 3150 c\u00e2u, b\u1ea3n Ph\u01b0\u1eddng 3254 c\u00e2u, b\u1ea3n Ti\u00ean \u0110i\u1ec1n 3526 c\u00e2u. Theo Ki\u1ec1u O\u00e1nh M\u1eadu, b\u1ea3n Kinh kh\u00e1c v\u1edbi b\u1ea3n Ph\u01b0\u1eddng 42 c\u00e2u.  <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>T\u00fam l\u1ea1i l\u00e0, ngay c\u1ea3 gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u \u0111\u1ec1u \"ghi c\u00f4ng\" T\u1ef1 \u0110\u1ee9c cho in Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u, t\u1ea1o th\u00e0nh th\u1ee9 g\u1ecdi l\u00e0 \"b\u1ea3n Kinh\" - \u00edt ra th\u00ec b\u00e2y gi\u1edd v\u1eabn c\u00f2n cu\u1ed1n b\u00ecnh Ki\u1ec1u n\u1eb1m trong th\u01b0 vi\u1ec7n. C\u00e1c nh\u00e0 ng\u00e2m c\u1ee9u sau c\u00e1ch m\u1ec7nh (sau khi \u0111\u1ed1t tr\u1ee5i di ch\u1ec9 l\u00e0ng Ti\u00ean \u0110i\u1ec3n) th\u00ec l\u00e0m m\u1ecdi c\u00e1ch ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng c\u00e1c \u00f4ng vua Nguy\u1ec5n gh\u00e9t Nguy\u1ec5n Du l\u1eafm, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i ghi nh\u1eadn l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a con ch\u00e1u r\u1eb1ng vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c cho thu th\u1eadp di c\u1ea3o Nguy\u1ec5n Du \u0111em v\u1ec1 Hu\u1ebf, r\u1ed3i b\u1eb1ng-c\u00e1ch-n\u00e0o-\u0111\u00f3 n\u00f3 truy\u1ec1n ra ngo\u00e0i (ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00fd vua \u0111\u00e2u). <\/p>\n<p>V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi-y\u00eau-Truy\u1ec7n-Ki\u1ec1u-l\u1eafm-m\u00e0-c\u00e1i-g\u00ec-c\u0169ng-kh\u00f4ng-bi\u1ebft b\u1ea3o T\u1ef1 \u0110\u1ee9c \u0111\u00f2i ph\u1ea1t Nguy\u1ec5n Du. \u0110\u1ed3ng ch\u00ed n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc 1 ch\u1eef n\u00e0o c\u1ee7a Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, sau kh\u00f4ng d\u00f2m \u0111\u1ebfn 1 d\u00f2ng n\u00e0o v\u1ec1 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u \u0111\u00fang hem????<\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>N\u00f3i chung l\u00e0, m\u1ecb \"x\u1ee3\" Nguy\u1ec5n Du g\u1ea7n ch\u00edt khi h\u1ec5 m\u00e0 \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ebfn l\u00e0 nghe 1 tr\u00e0ng b\u00e1n th\u1ea3m m\u00e9o-ai-c\u1ea7n. Nguy\u1ec5n Du c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n, thi\u1ec7t lu\u00f4ng. N\u0103m \u1ea5y \u00f4ng lang thang qua bi\u00ean gi\u1edbi TQ phi\u00eau b\u1ea1t, v\u00e1c t\u00ean s\u00fang \u0111i s\u0103n \u1edf n\u00fai H\u1ed3ng, nghe Gia Long \u0111\u1ebfn th\u00ec phi ng\u1ef1a d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 ra \u0111\u00f3n, th\u01a1 c\u1ee7a \u00f4ng th\u1ea3m th\u00f4i ch\u1ee9 t\u00ednh c\u00e1ch c\u00f3 th\u1ea3m \u0111\u00e2u. <\/p>\n<p>---<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n T\u1ed5ng thuy\u1ebft c\u1ee7a Minh M\u1ea1ng:<\/p>\n<p>Ng\u1ecdc nhan b\u1ea5t t\u00e1c, tr\u00fac h\u00e3n nan b\u1eb1ng<br \/>\nT\u00e0i t\u1eed t\u00ecnh th\u01b0, c\u00e1nh l\u1ea1c \u01b0 kim ng\u1ecdc t\u01b0\u1ee3ng chi ngo\u1ea1i<br \/>\nGiai nh\u00e2n t\u00e2m s\u1ef1, t\u1eabn ph\u00f3 \u01b0 phong s\u01b0\u01a1ng binh h\u1ecfa chi d\u01b0<br \/>\nTh\u00e1nh Th\u00e1n b\u1ea5t ph\u00f9ng, h\u00e0n y\u00ean t\u00e1n m\u1ea1n<br \/>\nHoa \u0110\u01b0\u1eddng d\u0129 vi\u1ec5n, ph\u00e1 b\u00edch ti\u00eau \u0111i\u1ec1u<\/p>\n<p>S\u1edf \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ecbch k\u1ef3 di bi\u00ean, c\u00e1o ch\u01b0 \u0111\u1ed3ng ch\u00ed<br \/>\nTruy\u1ec1n th\u00e2n t\u1ea3 chi\u1ebfu ly t\u1ea3o tr\u00edch hoa<br \/>\nHo\u00e1 c\u00f4ng h\u1ecda c\u00f4ng, h\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc ph\u1ee7 ba chi b\u00fat<br \/>\nThi\u00ean th\u1ebf b\u00e1ch th\u1ebf, li\u00eau ph\u00e2n thi\u1ec1u b\u1ed9c chi \u00e2m<br \/>\nTh\u01b0\u1ee3ng d\u0129 ho\u00e0n lu\u00e2n \u0111\u00e0i ki\u1ec3m \u0111i\u1ec3m chi s\u01a1 t\u00e2m<br \/>\nH\u00e0 d\u0129 b\u1ecb ngh\u1ec7 uy\u1ec3n b\u00ecnh ch\u01b0\u1edbng chi giai tho\u1ea1i<br \/>\nDi\u1ec7c c\u1ed5 kim lai t\u00e0i b\u00ecnh nh\u1ea5t v\u1eadn s\u1ef1 nh\u0129.<br \/>\n( Minh M\u1ea1ng t\u1ed5ng thuy\u1ebft) <\/p>\n<p>(Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ecdc kh\u00f4ng g\u1eb7p, s\u1eed s\u00e1ch kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. S\u00e1ch t\u00ecnh th\u01b0 c\u1ee7a t\u00e0i t\u1eed ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00e0ng ng\u1ecdc ph\u1ee7 b\u00ean ngo\u00e0i. T\u00e2m s\u1ef1 c\u1ee7a giai nh\u00e2n ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 ph\u1ea7n s\u00f3t sau gi\u00f3 s\u01b0\u01a1ng binh h\u1ecfa. Kh\u00f4ng th\u1ea5y Th\u00e1nh Th\u00e1n, kh\u00f3i l\u1ea1nh m\u1ecbt m\u1edd. Hoa \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 xa, t\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed5 ti\u00eau \u0111i\u1ec1u. C\u1ea7n bi\u00ean so\u1ea1n l\u1ea1i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng c\u00f3 ch\u00ed chung, truy\u1ec1n th\u1ea7n hay b\u00f3ng tr\u00e1i kh\u00f4ng l\u1ea7m x\u1ea5u t\u1ed1t. Tr\u1eddi v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u1ee3p s\u1ee9c b\u00faa r\u00ecu l\u00e0m b\u00fat. Ng\u00e0n \u0111\u1eddi tr\u0103m \u0111\u1eddi ph\u00e2n r\u00f5 ti\u1ebfng th\u01a1 ca. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 h\u1ee3p s\u01a1 t\u00e2m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t, Sau \u0111\u1ec3 b\u00ecnh lu\u1eadn giai tho\u1ea1i th\u01a1 ca, r\u1ed3i b\u00e0n lu\u1eadn chuy\u1ec7n v\u1eadn s\u1ef1 c\u1ed5 kim.)<\/p>\n<p>Ph\u1ea7n vi\u1ebft n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u00f5 vua ho\u00e0n to\u00e0n bi\u1ebft V\u01b0\u01a1ng Ki\u1ec1u Nhi l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt truy\u1ec1n thuy\u1ebft l\u1ecbch s\u1eed, m\u00e0 s\u00e1ch t\u00e0i t\u1eed giai nh\u00e2n th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 \"v\u00e0ng ng\u1ecdc bao ngo\u00e0i\", kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh ph\u00e1n nh\u01b0 Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n th\u00ec ch\u1ea3 bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 x\u1ea5u t\u1ed1t. M\u00e0 ai t\u1eebng \u0111\u1ecdc Kim Th\u00e1nh Th\u00e1n r\u1ed3i s\u1ebd bi\u1ebft c\u00e1ch ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1eb1m \"trong v\u00f2ng\" Kim Th\u00e1nh Th\u00e1nh kh\u00f4ng ph\u1ea3i ki\u1ec3u truy\u1ec7n c\u1ed5 t\u00edch \"c\u00f4 b\u00e9 Ki\u1ec1u Nhi b\u1ecb c\u1ea3 thi\u00ean h\u1ea1 \u1ee9c hi\u1ebfp\" \u0111\u00e2u, to\u00e0n ki\u1ec3u gi\u1ed1ng Th\u1ee7y h\u1eed, Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u c\u0169ng l\u00e0 1 trong.  <\/p>\n<p>M\u00e0 nghe \u0111\u00e2u nh\u01b0 vua c\u0169ng \u0111ang b\u1ea9u, t\u00e2m s\u1ef1 giai nh\u00e2n nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta binh h\u1ecfa phong s\u01b0\u01a1ng th\u1ebf kia, \u0111\u00e1m t\u00e0i t\u1eed vi\u1ebft th\u00e0nh s\u00e1ch ch\u1ec9 gi\u1ecfi x\u1ee7ng xo\u1ebbng to\u00e0n th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00e2u.    <\/p>\n<p>M\u00e0 nh\u00ecn qua nh\u00ecn l\u1ea1i nh\u00ecn t\u1edbi lui th\u00ec h\u00ecnh nh\u01b0 kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u1eddi-\u0111\u1ed3n h\u1ed3i x\u01b0a ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a h\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd credit, ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i r\u1ea5t \u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u00f3. <img src=\"http:\/\/truongan.name\/smilies\/yahoo6.gif\" alt=\"=))\" class=\"wp-smiley\" style=\"height: 1em; max-height: 1em;\" \/> C\u00e1c b\u1ea3n \u0111\u1ec1 t\u1eeb c\u1ee7a v\u0103n s\u0129 cho t\u1edbi vua ch\u00faa \u0111\u1ec1u n\u00eau r\u1ea5t r\u00f5 \u0111\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ec3n ng\u1eef t\u1eeb s\u00e1ch n\u00e0o c\u1ee7a ai, th\u1eadm ch\u00ed ghi lu\u00f4n \"nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n\". M\u00e0 thi\u1ec7t ra th\u00ec, mu\u1ed1n b\u00ecnh gi\u1ea3i n\u1ed9i dung th\u00ec \u0111i b\u00ecnh Kim V\u00e2n Ki\u1ec1u c\u1ee7a Thanh T\u00e2m t\u00e0i nh\u00e2n \u0111\u00fang \u1ed3i, ch\u1ee9 Truy\u1ec7n Ki\u1ec1u l\u00e0 b\u1ea3n chuy\u1ec3n ng\u1eef gi\u1ed1ng \u0111\u1ebfn 90% m\u00e0. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi-v\u0103n-minh th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean \u0111i l\u01b0u truy\u1ec1n fake news. \u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 s\u1ef1 ng\u00e2u l\u00e2y truy\u1ec1n \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi. R\u1eafng th\u00ec m\u00e0 l\u00e0 T\u1ef1 \u0110\u1ee9c ch\u1eafc l\u00e0 \u00f4ng vua c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng fake news l\u1edbn nh\u1ea5t VN (d\u00f9 c\u0169ng ch\u1ea3 bi\u1ebft m\u1ea5y \u00f4ng vua x\u01b0a x\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p trong ch\u00ednh-s\u1eed c\u00f3 bao nhi\u00eau ph\u1ea7n tr\u0103m l\u00e0 th\u1eadt). Trong c\u00e1i th\u1eddi v\u00e0 v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng say m\u00ea fake news gi\u1eadt g\u00e2n h\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec facebook, th\u00ec ch\u1ec9 v\u00e0i c\u00e2u l\u1ea3m nh\u1ea3m c\u1ee7a kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1eb1ng cha c\u0103ng ch\u00fa ki\u1ebft n\u00e0o c\u0169ng khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta tin s\u00e1i c\u1ed5. N\u00f3i chung l\u00e0 ng\u00e0y nay 90% d\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 c\u1eadp gi\u00e1o d\u1ee5c r\u1ed3i, d\u01b0ng m\u00e9o hi\u1ec3u xao v\u1eabn gi\u1ed1ng c\u00e1i ng\u00e0y 90% d\u00e2n m\u00f9 ch\u1eef th\u00eda. C\u00f2n m\u1ecb th\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y vi\u1ec7c &#8220;h\u1ecdc s\u1eed qua facebook&#8221; l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u1eeba r\u1ea3nh ru\u1ed3i v\u1eeba thi\u1ebfu dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a nh\u01b0n lo\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ecdc ng\u00e0n trang s\u00e1ch c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u00e2u v\u00e0o \u0111\u00e2u, \u0111\u00e2y \u0111\u1ecdc m\u1ea5y d\u00f2ng ch\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 lu\u1eadn thi\u00ean thuy\u1ebft \u0111\u1ecba. Vi\u1ec7c duy nh\u1ee9t facebook c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m l\u00e0&#8230; li\u1ec7t k\u00ea ng\u00e0y th\u00e1ng s\u1ef1 ki\u1ec7n (m\u00e0 c\u00f2n ch\u01b0a bi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u00fang kh\u00f4ng). Nay n\u00f3i ri\u00eang chuy\u1ec7n T\u1ef1 \u0110\u1ee9c v\u00e0 Nguy\u1ec5n Du. Theo c\u00e1i l\u1ed1i th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28,1],"tags":[],"class_list":["post-10598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lich-su-news","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10598\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truongan.name\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}