Solitude

.Trong mưa và cánh đồng, dấu chân người biến mất. More...

Linh tinh
Sunday, January 3, 2010 Author: Trường An

(Hình Buddha Yodfa Chulaloke - Phra Bat Somdet Phra Poramintharamaha Chakri Borommanat Phra Buddha Yodfa Chulaloke - gọi theo tiếng Việt là Phật vương - vua Rama I)

(Người thế này mà Ngọc Du chê không chịu lấy. =)) Chỉ hơn có... 25 tuổi thôi mà).

Òi, vâng, tớ "đổ đốn" đi đọc sử Xiêm La, Thái Lan. Oài, quan hệ của các nước Đông Dương càng đọc càng thấy hay nhá. Rama I cũng đáng nể lắm nhá - 1 tay chiếm Lào, thao túng Cambodia, trong nước thì lật đổ Trịnh Quốc Anh, lên ngôi vua. Một tay gian hùng có hạng, ờ, anh hùng cũng được - con cháu ông ta còn đang làm vua Thái Lan cơ mà.

Đọc quan hệ Thái Lan-Lào-Cambodia mới thấy... Nguyễn Ánh, Gia Long thiệt là đáng sợ. '_' Sau năm 1778, nhà Nguyễn vừa sụp 1 cái, Xiêm La nhăm nhe chiếm hết cả Vạn Tượng lẫn Chân Lạp, bắt hết cả vua lẫn quan các nước này về giam, Hà Tiên cũng không ngoại lệ. Thế mà chả cần tốn 1 tên quân, Nguyễn Ánh lật ngược thế cờ thiệt là ngoạn mục.

Vua Rama I sinh ngày 20-3-1737 trong 1 gia đình quý tộc của Ayutthaya. Khi Ayutthaya sụp đổ, Trịnh Quốc Anh (Taksin) lên ngôi vua, trở thành tướng thân cận của người bạn từ thưở nhỏ này vào năm 1768. Năm 1769, tham gia chiến tranh Miến Điện và đi chinh phạt Chân Lạp. Năm 1774, giải phóng Lanna khỏi Miến Điện. Năm 1776, chinh phục Khmer Pa Dong (Surin ngày nay). Năm 1778, chinh phạt Lào, gồm 3 quốc gia Vientiane, Luang Prabang, Champasak. Năm 1782, sau một cuộc đảo chính, lên làm vua Xiêm La.

Năm 1779, vua Nặc Ấn lên ngôi ở Chân Lạp, Rama liền tấn công Chân Lạp, bắt Nặc Ấn về Bangkok. Năm 1794, Nguyễn Ánh ép Rama trao trả Nặc Ấn, đưa về Chân Lạp làm vua Narairaja III.

Năm 1785-1786, vua Bodawpaya của Miến Điện tấn công Xiêm La. Trận chiến này được gọi là “Nine Armies Wars” - 9 đội quân Miến Điện cùng lúc tấn công, đổ vào Lanna và miền Bắc. Khi Phitsanulok bị chiếm, Rama I phải đi thân chinh đi Lampang. Tại miền Nam, những đội quân khác của Miến Điện cũng đồng loạt tấn công, đánh cả vào cung điện và Thalang.

Nguyễn Ánh chắc tham gia trận chiến này. Nên nhớ Miến Điện lúc ấy rất mạnh, làm chủ cả vùng Nam Á, đánh bại Thanh 4 lần, đánh bại hết cả Bồ Đào Nha lẫn Anh, không để bị xâm phạm dù ở sát vách Ấn Độ. Đây là 1 trận chiến lớn.

Òi, còn tại sao tớ đi đọc nó thì... để sau tính. ;;)

Chỉ có điều đọc mấy cái tên kiểu này đau hết cả đầu. =_=

----------

Mấy hôm rồi không viết gì để giữ số bài post là 777. ::)

Chúc mừng năm mới.




The Soviet story
Monday, November 16, 2009 Author: Trường An

Link video cũ die rồi nên up lại.

http://www.megaupload.com/?d=YBF7AB3N

English sub: http://www.allsubs.org

Xem online: Link

SYNOPSIS

The film tells the story of the Soviet regime.

- The Great Famine in Ukraine (1932/33)
- The Katyn massacre (1940)
- The SS-KGB partnership [in the late 1930s the KGB was called NKVD
- Soviet mass deportations
- Medical experiments in the GULAG.

These are just a few of the subjects covered in the film.

“The Soviet Story” also discusses the impact of the Soviet legacy on modern day Europe. Listen to experts and European MPs discussing the implications of a selective attitude towards mass murder; and meet a woman describing the burial of her new born son in a GULAG concentration camp.
The Soviet Story is a story of pain, injustice and “realpolitik”.

”People were being shot day and night throughout the biggest country in the world. Stalin even got to the point of killing people by random, by quotas.”
Norman Davies

Full video




Vụn vặt
Friday, November 13, 2009 Author: Trường An

Đi đọc về Nhân Văn giai phẩm. Thở dài.

-Mỗi người chịu trách nhiệm về hành động của mình. Nếu xã hội, tức là nhân dân, đạt tới một trình độ văn hoá cao, có mức nhận thức trong sáng, thì những cả gan của một tư tưởng khác với đường lối chung sẽ không bị trừng phạt, mà ngược lại sẽ được khuyến khích, bởi sự tiến bộ của dân tộc tùy thuộc vào những cả gan này. Lịch sử nhân loại đã chứng minh rằng không bao giờ số đông quần chúng có thể khai quang được một lối đi trong rừng rậm của dốt nát, thành kiến, hèn hạ, để tiến lên một bước về phía ánh sáng mặt trời. Trong thành Athènes, kinh đô của hiền triết, Socrate đã phải uống cạn cốc độc cần, để lại bài học cho những trí thức trên thế giới suy nghiệm và noi theo: người trí thức phải giữ vai trò tiên phong, hướng đạo trên con đường khó khăn và nhọc nhằn, để dẫn dân tộc đến niềm vui và hạnh phúc.

Nước ta đã phải chứng kiến sự thâm nhập của một chủ nghĩa ngoại bang hoàn toàn không bắt rễ từ quá khứ dân tộc. Bao nhiêu nhà ái quốc lớn mà mọi người đều kính phục đã bảo vệ, đã bênh vực, đã bảo trợ cho chủ nghiã này, họ đã đưa nó ra rồi bắt dân chúng phải thừa nhận, bằng cách hứa hẹn nó là chìa khoá mở cửa vào thiên đàng trần thế. Quần chúng tin vào lời nói của lãnh đạo và chờ đợi sự thực hiện những lời hứa. Chính nhờ vào sự đồng tình, vào những cố gắng, những hy sinh của của toàn dân mà đất nước đã giành được độc lập và tự do. Những cánh tay làm việc và những cái đầu suy nghĩ đã là rường cột cho đảng cầm quyền.

Bất hạnh thay, con đường chúng ta đi không bọc nhung. Hợm mình trước những chiến công hiển hách mà họ tưởng đã đạt được nhờ chủ nghiã mác-xít, những người lãnh đạo đã xây dựng nền móng và áp dụng sâu rộng hơn chủ nghiã này trong tất cả các ngành, không cần đếm xỉa đến khoa học và thực tế, tuy vẫn hô hào kính trọng giáo dục. Cuộc cải cách ruộng đất đưa đến những sai lầm nghiêm trọng mà những người cầm quyền phải chịu trách nhiệm. Sự đói khổ của nhân dân đã đến mức khốc liệt, vậy mà những kẻ trách nhiệm vẫn khoác lác rêu rao những điều ngược lại.

Trước bi kịch này, thái độ của trí thức phải thế nào? Có kẻ bịt mắt đút nút lỗ tai để đồng thanh phụ họa với bọn cơ hội và phỉnh nịnh, luôn miệng kêu gào: "Cộng sản thắng lợi. Đảng Cộng sản muôn năm". Những kẻ này hy vọng được ân sủng đến ba đời. Công chúng biết rõ và khinh họ. Nhưng những khối óc biết nghĩ và và những trái tim yêu tổ quốc và dân tộc không thể nhẫn nhục chịu đựng -trong im lặng và thụ động- những cay đắng của khát vọng không thành và những giấc mơ bị chà đạp. Họ lên tiếng tố cáo những sai lầm và đề nghị những biện pháp sửa đổi. Họ được cám ơn bằng những cú roi quất, bằng tù tội suốt đời, họ bị kết tội phản đảng, phản cách mạng, là kẻ thù của nhân dân! Sự an ủi duy nhất của họ là được quần chúng hiểu, ái ngại, nhưng không làm gì cho họ được. Họ phải đợi sự phán đoán của Lịch sử".

"Không một lời tuyên án. Những người cộng sản ưa bí mật. Lệnh được quyết định và thi hành trong yên lặng chết chóc. Công chúng không biết gì cả: bí mật được giữ trọn để khỏi khơi lên những tình cảm vô ích, những xao động đáng tiếc! Họ đã tiên đoán tất cả và hành động kịp thời!"

Nguyễn Mạnh Tường (Un excommunié, trang 226- 229).




Hoàng Việt luật lệ
Sunday, November 8, 2009 Author: Trường An

Đi dò lại một số sự kiện lại thấy trên wiki cái này:

Năm 1810, ông được triệu về kinh, lãnh ấn Trung Quân, rồi được giao cử chức tổng tài trong việc soạn bộ Hoàng Việt Luật Lệ (thường được gọi là luật Gia Long). Bộ luật có hai phần, chia làm hai mươi hai quyển, có tất cả ba trăm chín mươi tám điều, ban hành năm 1812, đến năm 1815 được khắc in và định Quốc Sử. Hoàng Việt Luật Lệ là bộ luật đầy đủ và hoàn chỉnh nhất lúc bấy giờ.

Trước khi ban hành, Nguyễn Văn Thành có dâng sớ tâu lên vua Gia Long, trong sớ ông trình bày về việc: "...đặt lại quy tắc khoan hồng và thưởng phạt. Khi xem đến luật triều Thanh, đức Thánh thượng nhận thấy đó là bộ luật gồm đủ các sắc luật của các triều đại trước, nên ban sắc chỉ dạy các quan đem ra bàn bạc, xem xét cùng hạ thần ngỏ hầu chọn lấy những gì khả dĩ soạn thành bộ luật riêng để dùng trong nước... Sách đã dạy: Trừng phạt để về sau không còn phải trừng phạt nữa, đặt ra tội hình để về sau không còn phải dùng đến tội hình nữa. Điều đó há chẳng phải là điều mà Đức Thánh thượng hằng mong muốn hay sao?"

Hoàng Việt Luật Lệ xếp theo sáu loại: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công luật. Cũng giống như luật Hồng Đức, đây là một bộ luật phối hợp, điều chỉnh các mối quan hệ xã hội thuộc nhiều lãnh vực khác nhau: từ luật hình sự, luật dân sự, luật tố tụng, luật hôn nhân gia đình đến cả luật hành chính, luật tài chính, luật quân đội và luật quốc tế. Hoàng Việt Luật Lệ là luật thực định của một triều đại tồn tại hơn một thế kỉ và nó góp phần ổn định trật tự xã hội, củng cố các phong tục, tập quán cổ truyền tốt đẹp của dân tộc cùng với nhiều định chế rất tiến bộ.

Lược khảo Hoàng Việt luật lệ - Nguyễn Q.Thắng - NXB Văn Hóa Thông Tin Hà Nội, 2002
Lịch Sử Việt Nam, tiến sĩ Huỳnh Công Bá, NXB Thuận Hóa, 2007

=)) =))

Nói ngược cũng là các bác mà nói xuôi cũng là các bác.

(Nói nhỏ: tìm sách của NXB Thuận Hóa đọc đê. Nhiều cuốn rất hay đó. Đúng là "Người yêu nước chẳng mất ngôi bao giờ". Người ta đều nhớ cả, chỉ có bây giờ mới được nói thôi.)




Kết
Saturday, November 7, 2009 Author: Trường An

Cuối cùng cũng viết xong. Công trình dài nhất từ trước đến nay. '_' Bắt đầu từ tháng 4, định kết thúc vào tháng 10 để tròn nửa năm, nhưng đến giờ mới xong. Thôi, số 7 cũng đẹp. :D

Rồi, list ra những chỗ cần sửa:

- Thêm vào 1 vài nhân vật. Các quan văn của quân Nguyễn được nhắc tới khá ít hơn quan võ, trong khi có vài người rất quan trọng trong miếu thờ Trung hưng công thần. Vừa mới tìm được lý lịch của vài người đó.

- Đổi 1 số chi tiết.

- Thêm vào 1 số chi tiết cho nhân vật. Ví dụ như Bá Đa Lộc không chỉ là giáo sĩ, nhà quân sự, khoa học mà ông còn là 1 học giả. Ông đọc thông viết thạo cả tiếng Nôm lẫn Hán, hiểu biết về tất cả các danh tác phương Đông và hoàn toàn có thể bàn chuyện triết học với người phương Đông. Ông còn bộ từ điển được lưu giữ đến giờ.

- Chỉnh lại 1 số địa danh. Dù đã dựa vào Gia Định thành thông chí, Đại Nam nhất thống chí, tớ cũng đã tẩu hỏa nhập ma trước cách đổi tên liên xoành xoạch. =_= Có khi cái tên chỉ cách nhau có mấy năm.

Chừng nào chỉnh sửa ưng ý rồi thì tớ post. :P

Thôi, cũng đi tổng kết 1 số thứ chứ nhỉ.

  • Hôm qua ngồi đếm được hơn 514.000 chữ.
  • Nhân vật (tác giả) thích nhất: Sau một hồi phân vân giữa Gia Long, Ngô Văn Sở thì chọn... Võ Tánh. Ờ, thật ra giữa giai miền Bắc vừa tinh vi vừa kiêu căng, giai miền Trung tính toán khắc khổ, giai miền Nam dù sao vẫn rất đáng yêu mừ, dù nhiều lúc dễ làm mình tức chết. =))
  • Nhân vật khó viết nhất: Võ Tánh. Viết về 1 người hoàn toàn khác mình bao giờ cũng khó, thế thôi à.
  • Nhân vật viết mà chưa vừa lòng nhất: Bá Đa Lộc. Khó thể hiện được con-người-học-giả của ông, trong những việc tranh chấp tính toán thường ngày. Đây là 1 con người về mặt cá nhân phải nói là kiệt xuất - cho nên có cảm giác chưa viết được. /_

--------------

Nói nhảm thêm một chuyện: Đi đọc các tài liệu về chiến dịch tấn công Đông Dương của Pháp bằng tiếng nước ngoài (chi tiết hơn hẳn sử Việt =__=), thấy người ta đánh giá thế này này: Chiến dịch Đông Dương là 1 thất bại của Pháp.

Ban đầu Pháp chỉ định đánh 1 cuộc xâm nhập nho nhỏ - thấy gương nhà Thanh bại dưới tay Anh rất ư nhanh chóng kìa - nhưng rồi trận đánh kéo dài đến 6 năm, nhiều lúc Pháp mấp mé ranh giới phải lui quân, thay cả 1 viên đại tướng chỉ huy chiến dịch vì qúa bết bát. Và quân Nguyễn cũng không thua vì vũ khí. Đây là ghi chép của quân tấn công:

The bay was defended by several forts. Some of these dated from the period of Pigneau de Béhaine and Olivier de Puymanel, but they were all in good condition, 'very superior', said the admiral, after visiting them, 'to anything we saw in China'. The cannons, of large and medium calibre, were mounted upon modern gun-carriages, the powder came from Britain, and the infantry was armed with good rifles, made in Belgium or France. Their arms, in the hands of trained soldiers, would be capable of sinking the entire naval division, and we were expecting the defenders at the very least to put up a serious resistance to it.

Quân Nguyễn thua vì chiến lược tấn công của người Pháp - Vì không kiểm soát được mặt biển. Bị đánh lui khỏi Đà Nẵng, quân Pháp tấn công bán đảo Tiên Chà, rồi Cẩm Lệ. Bước quyết định là quân Pháp đã vòng ra Gia Định, tiêu diệt kho cung cấp quân lương cho toàn Việt Nam ở đây. Chiến lược này, đã thấy Gia Long sử dụng.

Dù không kiểm soát được Gia Định, Pháp đã khiến quân Nguyễn rối loạn. Một lần nữa, ta thấy tầm nhìn của Gia Long đã được chứng tỏ ở Gia Định. Các đồn điền bây giờ đóng vai trò các đồn quân phòng thủ. Thành Gia Định đã bị phá để xây thành nhỏ hơn, nếu không đã không thất thủ nhanh đến thế - nhưng dù sao cũng bắn phá được ít nhất 2 chiến thuyền Pháp.

Rồi quân Việt thua, 1 lần nữa, không phải vì lực cũng như vì "thiếu hiểu biết" mà vì... biết qúa nhiều. =_=" Pháp dưới triều đại Napoleon III lúc đó đang mắc kẹt tứ tung vào đủ thứ trận chiến khác nhau - đặc biệt trong thời gian ấy Pháp đang đánh nhau với Áo-Phổ và mắc kẹt tại Ý. Triều Nguyễn biết rằng quân Pháp không đủ lực lượng để đánh lâu dài nên cương quyết không chịu nhượng bộ Pháp, cài quân đánh xung quanh Sài Gòn và Đà Nẵng, định khiến Pháp phải lui quân tay trắng.

Nhưng đời ai biết chữ ngờ. Chiến thắng cuộc chiến tranh thuốc phiện lần 2 tại Trung Quốc, Pháp đổ thêm mấy ngàn quân với 70 tàu chiến nữa xuống Việt Nam, mua thêm vũ khí và quân lính ở Macao. Lúc này, Trung Quốc đã trở thành căn cứ cho quân Pháp. Cùng với quân Tây Ba Nha, Pháp hạ Gia Định. Thảm họa của VN bắt đầu từ đó.

Có 1 điều là Pháp đã quyết định bỏ không đánh Bắc thành mà đánh Gia Định, bất chấp lực lượng phản đối triều đình lẫn người Công giáo theo Pháp rất lớn ở Bắc thành. Mất Gia Định, triều Nguyễn mất căn cứ của lực lượng trung thành nhất, cũng như mất kho cung cấp lương thực. Trong khi đó, các lực lượng thiểu số ở Tây Nguyên, Nam Trung bộ, Bắc bộ được nhà-nước-VN hiện tại trân trọng gọi là "lực lượng nông dân" nổi dậy... chống triều đình - Sau này họ được Pháp ban thưởng "nước Nùng tự trị" với "Tây Nguyên tự trị" abc các kiểu. Vầng, gọi đó là "lực lượng yêu nước" đi ạ.

Thêm 1 điều nữa, VN thua vì không kiểm soát được mặt biển - ở đây là thua về tàu chiến. Sau thập niên 1830s, động cơ hơi nước đã làm thay đổi toàn châu Âu, dẫn đến hàng loạt sự thay đổi - Nhất là chế ra loại tàu "đi không cần gió". Đại bác trên tàu cũng được cải tiến phát triển chuyên biệt. Từ năm 1841, Minh Mạng đã mua tàu hơi nước về cho VN. Nhưng có lẽ cùng với chiến tranh thuốc phiện, con đường mua vũ khí này đã bị cắt đứt. Cũng có thể vì VN mắc kẹt vào trận chiến với Xiêm ở Chân Lạp và mấy lực lượng phù Lê vớ vẩn trong nước (Vầng, xin lỗi ai hâm mộ Cao Bá Quát, lực lượng phù Lê của bác ấy vớ vẩn chết người).

Đã có 1 khoảng cách khá xa của khoa học quân sự năm 1840 với năm 1860 - như năm 1980 với năm 2000. Năm 1847, quân Nguyễn đánh bại tàu chiến Pháp, nhưng đến năm 1858 thì hải quân Nguyễn không chống cự được. Quân Pháp đã kiểm soát mặt biển tốt hơn - và đã giành phần thắng.




Nói
Wednesday, September 2, 2009 Author: Trường An

Có những chuyện viết ra chỉ vì để viết ra, vốn không có một mục đích nào ngoài chuyện sợ rằng nó sẽ bay mất. Người Mỹ có 1 thuật ngữ rất hay là "plot bunny" - con thỏ sẽ chạy mất ngay lập tức. Cứ như thế, hàng vạn, hàng triệu ý nghĩ sẽ trôi đi nếu không nắm lại được. Đó chẳng phải là uổng phí sao?

----

Lại có một người hỏi mình tại sao lại sửa sách giáo khoa lịch sử rằng nhà Nguyễn không "hèn nhát", "trốn tránh" cuộc chiến với Pháp mà có cái khó riêng - Vẫn không hiểu, cũng như nhiều người rất không hiểu "cái khó riêng" này là thế nào, và cũng nản lòng với những cuộc tranh luận kiến thức thì ít - cãi nhau thì nhiều về lịch sử.

Cái khó ấy - người ta nói ra nhưng không giải thích, vì đó là chuyện rất khó nói, thế thôi. :) Nhưng chỉ 1 chi tiết mà người ta thường dùng nó để chống lại nhà Nguyễn, nhìn vào nó thì sẽ hiểu: Dân Hà Nội, trong khi quân triều đình tử thủ giữ thành, vẫn giữ thái độ dửng dưng, thậm chí ngay sau khi quân Pháp vào thành lại gánh đồ bán cho quân Pháp.

Vâng, người ta dùng chi tiết ấy để cho rằng nhà Nguyễn "mất lòng dân". Nhưng xin hỏi, so với Lê Chiêu Thống bị diệt tộc mà theo quân Thanh vào Thăng Long (chính xác là "theo"), thì thái độ của dân đất "ngàn năm văn hiến" này với sự xâm lược còn đáng gọi là "bán nước" đến mức nào?

Đó lại không phải vì lý do nhà Nguyễn đúng hay sai, mà là vì chính bản thân triều đình này không phải là triều đình Bắc Hà. Những cuộc nổi loạn mang danh nghĩa nhà Lê kéo dài suốt cả trăm năm. Ngay trước khi quân Pháp xâm lược thì là cuộc nổi loạn của Cao Bá Quát phò một người nhà Lê!

Đó chính là lý do mà nhà Nguyễn thua. Sau khi thua trận ở Đà Nẵng, rồi bị quân Pháp tấn công Sài Gòn, phải ký hiệp ước nhượng 3 tỉnh miền Nam, nhà Nguyễn thực ra vẫn làm theo cách mà triều đình Mạc Phủ Nhật Bản đã làm trong chính thời gian đó: Nhượng bộ mở một phần đất đai, cảng biển cho Tây để đánh đổi lấy khoảng thời gian chấn chỉnh trong nước. Nhưng khác với Nhật Bản mà sự mâu thuẫn chỉ nằm trong Mạc Phủ và các daimyo ở miền Tây Nam, VN với hàng loạt mâu thuẫn, mà nặng nề nhất là mâu thuẫn giữa các vùng miền, dân tộc, đã để cho quan quân miền Nam và triều Nguyễn 1 mình chống chọi với Pháp, dần dần bị lấn lướt. Trong bối cảnh mà đường cung cấp vũ khí đã bị cắt đứt khắp trên biển, trên đất Trung Quốc, đất Xiêm La. Chỉ có bán đảo Đông Dương phải chống chọi 1 mình.

Không thể nói họ là "hèn nhát" khi đã chiến đấu đơn độc suốt hơn 30 năm mới bị quân Pháp khuất phục hoàn toàn bằng trận đánh phá nát hoàng cung, rồi vua Hàm Nghi vẫn tiếp tục đánh Pháp cho đến khi bị bắt.

Cái khó đó, lại không kẻ hậu sinh nào dám nói. Chỉ vì giữ thể diện cho mình. Chỉ để khỏi nấc cụt khi nói "người VN có lòng nồng nàn yêu nước".

Và nhạc sĩ Tô Hải đã kể, trong những ngày Nhật đảo chính Pháp, chính phủ Bảo Đại và Trần Trọng Kim đã đứng mũi chịu sào để ổn định tình hình trong nước, tổ chức các hội đoàn quyên góp từng chén gạo cho dân chết đói. Con người đã nói được câu "Trẫm thà làm dân một nước độc lập còn hơn làm vua một nước nô lệ" không biết đã bị biến thành thằng hề cho tấn kịch nhà nước này dựng lên bao nhiêu năm rồi?

Trong yêu cầu của Bảo Đại trước khi nhường ngôi, điều đầu tiên là "phải đối xử tốt với lăng mộ liệt thánh".

----

Cờ qủe ly là "phương Nam", qủe Ly tượng trưng cho phương Nam.

----

Trời đất bất nhân, coi vạn vật như chó rơm. Vốn có những chuyện chẳng nên kể làm gì.





Copyright © Trường An. All rights reserved.